Tafallako enpresa handienak badu euskaraz lan egiteko hiztegia

Asteartea, 2016ko otsailaren 9a

Tafallako Fagor Ederlaneko langileek -650 inguru, guztira- badute euren negoziora egokitutako hiztegia. Hainbat arlotan banatuta (Artegia, Galdaketa, Moldaketa, Akabera, Erosketak, Kalitatea…) egunerokoan eurentzat ohikoenak diren terminoak jaso dituzte bertan.

Hitzen aukeraketa eta euskarazko ordainaren proposamena 4-5 langilez osatutako lan-taldeak egin zuen. Argitaratu aurretik, zuzentasuna eta egokitasuna bermatzeko, EMUNeko teknikariak termino guztiak berrikusi zituen. Dagoeneko langile guztiek jaso dute hiztegiaren ale bana.

Imagen1

Beti euskaraz egingo lizukeen lankidea egunero alboan bazenu zuk zer egingo zenuke?

Osteguna, 2016ko urtarrilaren 28a

Fagor Arrasateko (Markina) eta JMAko (Arrasate) langileei esan zieten ea euskararen erabilera areagotzeko Eusle metodoa probatu nahi zuten. Eusleak, beti euskaraz egingo zuten langileak izango ziren, gainerakoentzat ez zen derrigorra izango euskaraz aritzea. Bi hilabeteko esku-hartzeek emaitza onak izan dituzte. Argia aldizkarian artikulu bat argitaratu dute esperientzia horren gainean.

2493_37_01

Argazkian Markinako Fagor Arrasaten Eusle ekimenean parte hartu duten langileak

Nicolas Unanue Bizkaiko Markinako Fagor Arrasate enpresan Automatismoen Saileko langilea da eta eusle lanetarako aukeratu zuten. Bi hilabetez Saileko gainerako langile guztiei euskaraz egitea zen bere lana. Pozik dago Eusle metodoan parte hartu izanagatik: “Sistema oso erraza da, ez dauka sofistikaziorik”.

Artikulu osoa irakur daiteke hemen

Mondragon Assembly urrezko enpresen artean

Asteartea, 2016ko urtarrilaren 26a

Mondragon Assembly kooperatibak Aretxabaletan du bere egoitza, eta 100 langile inguru ditu bertan lanean; horrez gain, beste 150 langile inguru ditu Frantzia, Alemania, Mexiko, Txina eta Brasilgo plantetan. Bere jarduera zenbait produkturen muntaia automatizatzeko makinak ekoiztean datza eta, horretarako, bi negozio ditu: bata, eguzki energiarena; bestea, makina bereziena. Euskara Plana 1997. urtean jarri zen martxan, eta ia 20 urteko ibilbideak izan du ondo merezitako errekonozimendua, Urrezko Bikain Ziurtagiria lortu berri baitute. Arkaitz Mardarasi eskatu diogu euren esperientziaren berri emateko; Arkaitz –Atxondokoa eta athletizale amorratua izateaz gain– Mondragon Assemblyko Kontseilu Errektoreko lehendakaria eta makina berezien Ingeniaritzako arduraduna ere bada.

Irudia2

Urrezko Bikain ziurtagiria lortu duzue. Zerk bultzatu zintuzten aurkeztera?

Gure Euskara Planak ibilbide luzea egin du eta, horrelako sari batera aurkeztean, euskararen normalizaziorako bidean zein egoeran geunden jakin nahi genuen; hobetzekoak non dauden identifikatzeko eta aurrera jarraitzen laguntzeko, hain zuzen ere. Eta, gainera, saria lortu dugunez, harrotasun puntu bat ere eman digu; urteetan egindako lanari emandako saria izan da.

Espero al zenuten urrezko ziurtagiria lortzea?

Plan estrategikoan zilarra lortzea genuen helburu moduan. Baina, egia esan, Euskara Batzordeko kideei urrezkoa lortzeko erronka luzatu nien, posible zela uste bainuen; eta lortu dugu.

Ziurtagiria lortzeak (eta aurreko prozesuak) zertarako balio izan du eta zertarako balioko du?

Goian aipatu bezala, euskara normalizatzeko bidean zein ahulgune ditugun identifikatzeko, gauzak hobeto egiteko gogoa pizteko, motibatzeko eta euskaraz lan egitea posible dela sinesteko.

Mondragon Assembly-n lortu duzuen garapen-maila lortzeko, zure ustez zein izan da gakoa?

Pausoz pauso egindako lana izan da. Gakoa, nire ustez, daukagun euskararen ezagutza maila eta langileek euskararekiko duten jarrera dira. Enpresak duen tamainak ere eragiten du; tamaina polita da, denok elkar ezagutzen baitugu, eta, horrela, mezua helaraztea ere errazagoa da. Orain Euskara Batzordeko gidaritza daramaten Nagore Espillaren eta Leire Zubiaren lana ere goraipatzeko modukoa da.

Bikainen ebaluatzaileen arabera, zeintzuk dira zuen indarguneak?

1.- Enpresan euskarak duen lekuari dagokiona; euskara enpresaren kudeaketa planean txertatuta egotea, hain zuzen ere. Halaber, epe luzerako estrategia izatea, Euskara Batzordeak baliabide pertsonalak (euskara teknikaria…) eta materialak (urteko aurrekontua…) zehaztea, Euskara Batzordea enpresa osoko organo eta taldeetako ordezkariz osatuta egotea, eta abar.

2.- Lanpostuei dagozkien hizkuntza-eskakizunak zehaztuta izatea: langile berrien hautaketatik hasi, lanpostuetan leku aldatzeetara eta langileak bazkide izaterainoko guztian irizpideak zorrotz betetzen ditugu, hala dagokionari prestakuntza emanez eta jarraipena enpresaren Zuzendaritzatik eginez. Enpresako kudeatzailea bera da eredu, azken 4 urteak baitaramatza euskara lan-orduetatik kanpo ikasten.

3.- Eguneroko lanean, enpresako barne harremanetarako baliabide informatikoetatik hasi, komunikazio horizontal eta bertikala ia erabat euskaldunetik segi eta Euskal Herriko bezeroei harremana nahiz produktuak euskaraz eskaintzeaz gain, administrazioarekin eta bestelako kanpo harremanetan ere harremana euskaraz izaten saiatzen gara haiek ahal duten heinean.

Ba al duzue hobetzeko nabarmenik, gehiago eragin beharreko alderdirik, edo datozen urteetarako erronka berririk?

1.- Hornitzaileekin egiten dugun antzera, Eusko Jaurlaritzarekin, adibidez (eta nahi adina kanpoko bestelako erakundeekin ere) harremana euskaraz izan dadin bermatzea eska dezakegula adierazi digute.

2.- Euskararen egoeraren eta erabileraren neurketak gune guztietara zabaltzea zehaztea gomendatu digute, aurrez erabakitako epeetan jarraipen sistematikoa eginez.

3.- Oso erraz konpondu daitezkeen egoerak ere antzeman dituzte; hala nola, oraindik baditugu dokumentu batzuk euskaratzeke (eskaintza-orria, tailerreko nahiz bulegoetako hainbat errotulu…).

Nire iritziz, beti dago hobetzeko parada.

Lana euskalduntzeko planak zuri zer eman dizu eta zer kendu dizu?

Beharbada, Kontseilu Errektoreko lehendakari ere egin ninduen, jendeak gehiago ezagutzen zaituen heinean, beste ardura batzuk hartzera eramaten zaituelako. Azken lau urte hauek nolakoak izan diren kontuan izanda, ez dakit zein neurritan den hori horrela. Bestalde, gurea denari garrantzi gehiago emateko kontzientzia hartu ahal izan dut. Ez dugu behar beste denbora hartzen daukagunari benetan duen balio emateko; eta ez dut esaten euskararengatik bakarrik.

Demagun, euskara normalizatzeko beharrik ikusten ez duen beste kooperatiba bateko lehendakariarekin elkartu zarela, eta diskurtso honekin datorkizula; zer erantzungo zenioke?

  • “Euskara normalizatzea ez da errentagarria; ez dugu gehiago saltzen euskara erabiltzeagatik”

Nire ama hizkuntza euskara da, gaztelania kalean ikasi baitut eta nahiko ondo, nire iritziz. Euskara herrialde honetan hizkuntza ofiziala baldin bada, euskaraz lan egiteko eskubidea daukat. Gainera, ez al dago Mondragonen balioetan euskal kultura sustatzea? Zer da, ba, euskara? Nik, behintzat, gusturago egiten dut lan euskaraz.

  • “Mundu global baterantz goaz, enpresetan ingelesa izango da gero eta gehiago lan hizkuntza”

Egia da, baina nirea euskara da, eta kanpokoekin egin beharko dut ingelesez, ez etxekoekin. Norbaiti entzun nion Euskal Herrian bizi den erdaldun batek euskara erabiltzeko infinitu aukera gehiago dituela ingelesa erabiltzeko baino. Orduan, zergatik lehenesten du ingelesa? Ez dut ulertzen.

  • “Euskara erabili behar izateak, gauza batzuk itzultzea eta bikoiztea eskatzen du; gainkarga da, alegia”

Baieztapen horri buelta eman ahal zaio; pertsona jakin batzuek euskaraz ulertu ez izateak batzuei lana bikoizten digunez, pertsona horiek euskalduntzen egin behar dugu lan. Beraz, euskara planak ezinbestekoak dira.

  • “Ez dago zertan enpresetan euskara normalizatzen ibili beharrik. Belaunaldi berriek badakite euskaraz, eta modu naturalean normalizatuko dute euskara”

Aurreko batean nire adineko pertsona batekin egon nintzen gaztelaniaz hizketan; nik 37 urte ditut, eta erretiroa 70ekin hartu behar badugu, beste horrenbeste itxaron behar dugu? Ez dut uste.

  • Politikari ezagun batek esan zuen euskarak ez zuela balio esparru batzuetarako (zehatzagoak izanda, fisika nuklearraren gainean jarduteko)”

Zentzurik ez daukanari ez dago zertan erantzun.

EUSLAN programa pilotuko enpresak: euskaraz lan egitea helburu, metodologia eraberritzeko bide-erakusle

Astelehena, 2016ko urtarrilaren 18a

Eusko Jaurlaritzaren Hizkuntza Politikarako Sailburuordetzak (HPS), EUSLAN programa pilotua jarri du martxan. Programa horren helburua honako hau da: enpresa industrialetako lan hizkuntza gisa euskara gero eta gehiago erabiltzeko prozedurak eta praktikak diseinatzea eta gauzatzea.

Programa horretan parte hartu ahal izateko enpresek baldintza zorrotzak bete behar izan dituzte eta, azkenean, honako hauek dira parte hartzen ari direnak: JMA, Batz, Cikautxo, Elay, Maier, Orkli, Copreci, Danobat, Eika, Goizper, Erreka eta Ulma Eraikuntza (azken seiei EMUNek aholkularitza eskaintzen die). Enpresa horietatik 8 Gipuzkoan daude, eta beste 4rak Bizkaian; guztien artean 5.000 langiletik gora biltzen dituzte.

Halaber, helburu eta konpromiso bat hartu dute programa pilotuan parte hartzen duten enpresek: enpresa barruko ahozko eta idatzizko lan harremanei eta hizkuntza paisaiari dagokionez euskararen erabilera %90era iristea edo, gutxienez, %20ko hobekuntza izatea 2017an. Konpromiso horren neurgarritasuna Bikain ziurtagiriaren bidez bermatuko da –enpresa parte-hartzaileek 2017an Bikain ziurtagiriari dagokion ebaluazioa izango dute–.

Programa horren oinarrian Elay enpresak euskara normalizatzeko egindako ibilbidea dago.

Euslan_Logoak

EUSLANi buruz gehiago jakiteko asmoz, Hizkuntza Ikerketa eta Koordinaziorako zuzendari den Jorge Giménez Bechengana hurbildu gara:

Ordizian kirola euskaraz

Asteartea, 2016ko urtarrilaren 12a

Badira urte batzuk jada, Ordiziako Udaleko Euskara Sailak, EMUNekin batera, herriko hemezortzi bat kirol elkarterekin elkarlanean diharduela, euren barruko eta kanpoko harremanetan euskararen erabilera bultzatzeko asmoz.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Argazkia: Ordiziako Udalean hitzarmenen sinatze ekitaldia (2011. urtea)

Hala, denetariko elkarteekin hitzarmenak sinatuta ditugu, estatuko ohorezko lehen mailan ari den errugbi elkartearekin, esaterako.

Hitzarmen horiek bi motatakoak dira, entitatearen euskararen erabileraren arabera: A hitzarmena dute batzuek (elkarteak hainbat arlo gutxienez euskaraz betetzen dituela ziurtatzen duena) eta B hitzarmena besteek (elkarteak hainbat arlo batez ere euskaraz betetzen dituela ziurtatzen duena).

Hitzarmenen jarraipena egiteko eta bertan zehaztutakoak betetzen direla ziurtatzeko, noizean behin, jarraipen bilerak egiten ditugu elkarteekin.

Azken urteotan egindako urrats aipagarrienak hauek ditugu:

– Elkarteetako web orrien eta sare sozialen diagnostikoa.

– Kirol taldeetako entrenatzaileen ezagutzaren diagnostikoa.

– Ahozko neurketak sei elkarte nagusien talde banatan.

– Motibazio saioa saskibaloi entrenatzaileentzat.

– Hizkuntza irizpideen lanketa eta aitortza ekitaldia B hitzarmena duten elkarteekin.

Aurtengo helburuei dagokienez, entrenamenduetako hizkuntza ohituretan eragitea nabarmenduko genuke; hala, saskibaloi elkarteko talde batean eta futbol elkarteko beste talde batean bi hilabeteko proiektua jarri dugu abian, eta gauza bera egin dugu Urpekoak taldeko lau entrenatzaileekin. Emaitzak txukunak izan dira, denetan euskarak ahozko erabileran gorantz egin baitu, eta aurrera begira dinamika berdinarekin jarraitzeko interesa erakutsi baitute.

Aipatzekoa da, azkenik, Euskararen Egunean elkarteek euren alea jarri zutela, euskararen aldeko talde argazkian parte hartuz.

Aitzol Azpiroz (Ordiziako Udaleko euskara teknikaria)