Lekua euskararentzat

Asteartea, 2016ko irailaren 20a

Soziolinguistikan aditu diren EMUNeko lankideen artikuluei segida emanez, Txerra Rodriguezen “Tripetatik” artikuluaren ostean, Elias Zumalderen “Lekua euskararentzat” duzue irakurgai aste honetan.

emun-2-2013-025-copia

Jendarte gero eta globalizatuago honetan, aniztasuna nagusi den honetan, hizkuntza gutxitu bat normalizatzea ez da lan makala, ez horixe! Horregatik, orain arte euskararen erabilera normalizatzeko egindakoa sekulakoa da, asko da egiteko daukaguna, baina, iruditzen zait egindako bidea txalotzekoa dela. Txalotu animatzeko, indarrak batu eta aurrera egiteko.

Aurrera egite horretan nik elkarrekin lotura zuzena duten bi aldagai aipatu nahi ditut: batetik, euskarari espazio propioak eskaintzea, berak bakarrik beteko dituen espazioak, funtzioak; eta, bestetik, euskaraz gehiago sortzea, euskara sortze hizkuntza izatea.

Bi aldagai horiek lotuta daude, batak bestea dakar, baina biak dira landu eta bultzatu beharrekoak. Euskarak lurzoru propioa behar du elikatzeko, indartzeko, ez kamusteko. Izan ere, edozein eremu konpartitutan handiak txikia irensten du, eta euskarari ere hori gertatzen zaio alboan hizkuntza handiagoak dituenean. Lurzoru propioa eta hiztun aktiboak, euskaraz sortuko dutenak, dira elikagai onenak euskara normalizatzeko.

Euskara erabiltzeari balioa ematea da kontua, euskarak balio duela ikustea eta ikusaraztea. Jar ditzagun euskaraz sortzen horretarako gaitasuna eta gogoa dutenak. Euskaraz aritzeko gaitasuna aprobetxatu behar dugu, euskara erabiltzea legitimatzeko neurrietan sakonduz, euskara eroso eta gainkargarik gabe erabiltzeko baldintzak eraikiz.

Elias Zumalde (EMUNeko lankidea)

Tripetatik

Asteazkena, 2016ko irailaren 14a

Uda aurretik 3 soziolinguistika hausnarketa-saio-bazkari egin genituen EMUNeko hainbat lankidek. Txoko banatan, mokadu eta mokadu artean, soziolinguistikaz aritu ginen, batzuetan gai-jartzaileak proposatutako gaiari tiraka, beste batzuetan libre, buruan bueltaka genituen ideiak, kezkak eta iritziak lankideekin partekatuz. Han aipatutakoetatik abiatuz, soziolinguistikan aditu diren 3 lankideri artikulu bana idaztea eskatu diegu. Jarraian irakur dezakezue lehena, Txerra Rodriguezek josi duena, hain zuzen ere.

txerra_rodriguez

Askotan galdetu diot neure buruari enpresetako Euskara Plana abiatzeko erabakia nondik irteten den. Hiru aukera bururatu zaizkit: tripetatik, bihotzetik edo onuratik.

Hala ere, erabakia nondik datorren baino, nora doan iruditzen zait garrantzitsuago. Eta hasieratik Zuzendaritzarekin adostu behar da zer aldaketa egiteko prest dauden. Era berean, arduradun teknikoari (hau da, euskara teknikariari) zer eskatuko zaion eta zer ez ere adostu behar du enpresak berak. Eta gutxien-gutxienik Zuzendaritzari eskatu behar zaio iraunkortasuna (hau da, euskara plana urte batzuetan iraungo duen agindua, agindu berbaren bi adieretan).

Eta arduradun teknikook zer? Guk ezin dugu gure ideologiaren arabera jokatu euskara plan batean. Guk komunitateak (enpresa eta langileak) esaten duena hartu behar dugu aintzat. Baina horrek ez du esan gura guk bide hori dagoenean onartu behar dugunik. Ez.

Guk azaldu behar diegu helburuak lortzeko hartu beharreko bidea zein izan daitekeen. Eta azaldu behar diegu ere eurek hartutako bidearekin eurek jarritako helburuetara heltzeko zer zailtasun edo eragozpen egongo diren.

Beste hitz batzuekin esanda, guk zintzo jokatu behar dugu, guk zorrotz jokatu behar dugu. Bide bakoitzak zer dakarren eta zer ez azaldu behar diegu, zintzo. Hala ere, ezin dugu ahaztu hau, zorionez, ez dela zientzia zehatza.

Txerra Rodriguez  (soziolinguista eta EMUNeko lankidea)

Zelan sustatu galiziera alor sozioekonomikoan?

Asteazkena, 2016ko uztailaren 27a

Urtero egiten dute Carballon (Galizia) traballando en lingua izeneko jardunaldia. Aurten ere egin dute, uztailaren 6an eta 7an, eta alor sozioekonomikoa landu dute. Ikastaroa elkarlanean antolatzen dute Coruñako Unibertsitateak, hango galiziera teknikarien elkarteak (CTNLk), bertako udalak eta Galiziako Xuntak.

Hitzaldi oso interesgarriak izan dituzte: enpresariak, kontsumitzaileak, hizkuntza langileak, unibertsitateko irakasleak… Denak helburu berarekin: alor sozioekonomikoan galiziera sustatzeko bideak irekitzea. Jardunaldian batutakoek ondorio batzuk adostu dituzte, 17 guztira, eta horiek guztiak itzulita dakarzkizuegu jarraian:

CmxU8QSUEAAFHh-

Hitzargiak topaketan, Eikaren esperientzia eredugarri

Osteguna, 2016ko uztailaren 7a

Donostia 2016 egitasmoaren barruan antolatu den Hitzargiak topaketan, hizkuntza gutxituak biziberritzeko Europan izan diren praktika eredugarriak aurkeztu dira ekainaren 23an eta 24an Hernaniko ORONA Ideo eraikinean.

eika_hitzargiak

Europako hainbat herrialdetatik etorritako ordezkariak izan dira bertan, bakoitza bere esperientzia azaltzen: Euskal Herria, Galizia, Katalunia, Asturias, Aragoi, Eskozia, Irlanda, Alsazia, Bretainia, Italia, Estonia, Bretainia, Portugal, Holanda, Finlandia, Poloniako kaxubiarrak,…

EIKA kooperatibaren esperientzia horien artean izan da, lan munduan euskara biziberritzeko esperientzia eredugarri moduan aukeratua izan baita, Europako gainerako esperientziekin batera. Hizlaria Ainhoa Irureta izan da, Eika Koop.E.ko industria zuzendaria.

Eguneroko lanean euskararen normalizazioaren alde plangintza eta kudeaketa egitea ezinbestekoa dela azaldu du bertan Ainhoak:

  • Euskaraz eskolatuta datozen belaunaldi berrientzat lan tresnak euskaraz prest izatea.
  • Lanpostu bakoitzak bete beharreko euskararen ezagutza zehaztuta izatea.
  • Lana euskaraz egitea ahalbidetuko duen hizkuntza politika eraginkorra zehaztuta izatea.
  • Kontratazio berriak eta barne promozioak egiten direnean, dagokion euskararen ezagutza eskatzea.
  • Eskakizuna betetzen ez duten langileak ezagutza eskuratzeko formazio planean integratzea.
  • Langileek zerbitzua euskaraz jasotzeko planifikazio zehatzak burutzea; arlo sozialetik, pertsonen sailetik, prebentzio sailetik, ….
  • Lana euskaraz egiteko planifikazio zehatzak burutzea: langileen arteko ahozko harremanetan, bileretan, produkzio prozesuan…

Iturria: TU lankide

Wikipedia aberasten

Asteartea, 2016ko uztailaren 5a

Mondragon Unibertsitateko Goi Eskola Politeknikoan Euskara Teknikoa ikasgaiaren barnean, 2015-2016 ikasturtean ikasleei eskatu zaie artikulu bat prestatu eta Euskarazko Wikipediara igotzeko. Guztira 63 lan izan dira Wikipedian eskegitakoak. Horietan landutako gaiak askotarikoak izan dira, hemen adibide batzuk: artezketaberun-azido bateria, 3D inprimaketa,Philippe StrackFregoliren sindromea, EsfigmomanometroaPatricia Urqiola edo Fotodiodoa.

Euskarazko Wikipediak 2001eko abenduaren 6an hasi zuen bere ibilbidea eta oraintxe, 251.442 artikulu ditu. Hiztun eta artikulu kopurua hartu eta beste hizkuntzekin alderatzen badugu, ehuneko erlatiboetan, artikulu bakoitzeko dagoen hiztun kopurua beste hizkuntza asko eta askoren gainetik dago. MGEPeko ikasleek ekarpen txiki bat egin diote auzolanean egiten den entziklopedia honi.

wikipedia_berun azido