Oraingoan Juan Luis Bidarte “Hantxu” Emuneko euskara irakasle eta trebatzailearen proposamenak bildu ditugu. IZO, Euskara Jaurlaritzaren Itzultzaile Zerbitzu Ofizialaren itzulpen- eta berrikusketa-irizpideak, erabakiak eta gomendioak dokumentutik aukeratutakoak dira Juan Luisen proposamenak (aurretik beste lankide batzuek argitaratutakoak hemen dituzue kontsultagai: I, II, III eta IV)

Irakurtzen jarraitu...

Haurrek eta gazteek eskolan eta handik kanpo euskaraz bizitzeko aukera eta erabakia har dezaten lagungarriak diren praktika linguistikoak landu ditugu “Hizkuntza-praktika ekologikoak haurren hezkuntzan” ikastaroan,  UEUn, Baionan, 2017ko uztailaren 4an eta 5ean.

Tailerra euskaraz eman dugun arren, euskaldunentzat eta erdaldunentzat pentsatuta dago. Gurasoentzako eta guraso-elkarteetarako, eskoletako eta eskolaz kanpoko hezitzaileentzako, haur eta gazteekin lan egiten duten aisialdi- eta kirol-elkarteetarako, eta, oro har, haurrei eta gazteei hizkuntza aktibistak izaten lagundu ahal dien edonorentzako.

Gaur egun, gazte asko eskolan euskalduntzen dira, baina hori ez da nahikoa izaten euskaldun oso bilakatzeko, batez ere etxean eta eremu hurbilean euskaraz bizi ez badira. Horren aurrean, gurasoek eta irakasleek zeresan handia izan dezakete haur eta gazte horiek euskaraz bizitzeko erabakia har dezaten.

Haurren hizkuntzen jabekuntza prozesuetan eta sozializazioan helduon interbentzio moduez jardun dugu tailer horretan, gure hezkuntza komunitateko kide garenok, elkarrekin, modu ekosistemikoan egin dezakegunaz.

Haurraren ingurune linguistikoaren azterketa egin, adin tarte bakoitzaren ezaugarriak ezagutu eta haurraren momentuko beharrak aintzat hartu ditugu. Eta hizkuntza praktika ekologikoak identifikatzeko, gutako bakoitzaren motibazioak eta portaerak aztertu ditugu.

Hizkuntza kontzientzia areagotzeko, haurrei eta gazteei eragiten dieten hizkuntza eskubideen urraketei buruz hitz egiteko tartea ere izan dugu eta horretarako bideo hau erabili dugu:

 

Bideoaren jatorrizko loturak:

Haur eta gazteen hizkuntza eskubideen urraketak (euskaraz)

Haur eta gazteen hizkuntza eskubideen urraketak (gaztelaniazko eta frantsesezko azpitituluekin) 

Albiste hau hemen ere irakur dezakezu:

Ekogunea gaztelaniaz

Ekogunea euskaraz

Artikuluaren egileak: Itsaso Olaizola (Kutxa Ekogunea) eta Ainhoa Lasa (Emun)

Irakurtzen jarraitu...

“Galiziera gehiago ekonomian eta enpresan”. Urte mordoa pasatu da fokua kulturaren esparruan eta, bereziki, irakaskuntzarenean iltzatuta. Azken aldion, berriz, hizkuntza normalizazioa bilatzen duten proiektuak galizierak berdintasunez aritu ahal izateko oztopo handiak aurkitzen dituen beste esparru batera begiratzen hasi dira: arlo ekonomiko eta enpresariala. Aurretik egindako esperientzietan oinarrituz (adibidez, Foro Enrique Peinadorrek azken hamarkadan egin dituenak) jaio da galiziera ehun ekonomikoan dinamizatzeko plana (2016-2020). Oraingo honetan, beste aldi batzuetan ez bezala, Hizkuntza Politikako kabineteak mahai berean jesarri ditu administrazioa, eragile ekonomikoak eta galizieraren aldeko erakundeak, besteak beste, A Mesa pola Normalización Lingüística.

Hainbat sektoretako enpresek hartu dute parte bileretan: esne-sektoretakoek, garraio arlokoek edo ikus-entzunezkoek, baita esparru ekonomikoko eragileek ere (Anfaco, Asociación Galega de Áridos edo Club Financeiro de Santiago). Planak “galizieraren presentzia handitu nahi du enpresa eta ekonomia arloan”. Erakunde horien guztien iritziz, posible da, Hizkuntza Politikak lagunduz gero, “galizieraren erabilerak emaitza eta helburu enpresarialak hobetzen dituela jakinaraztea” eta, era berean, “lan harremanak hobetzen dituela”.

Planak 125 orrialdetan hainbat helburu ezartzen ditu (gutxi gorabehera orokor samarrak): “galizieraren erabilera handitu produktu eta zerbitzuen eskarian eta eskaintzan”, Galiziaren berezko hizkuntza erabiltzea “herriaren marka bereizgarri propioa sustatzeko”, “kalitateari eta berrikuntzari lotutako” produktuak sortzea… Izan ere, plan horrek garatzen ditu orain dela hamar urte baino gehiago Galiziako parlamentuak aho batez onartu zuen Plan Xeral de Normalización da Lingua Galega. Helburu horiek aplikatzeak, administrazioaren arabera, “jendartean eragin biderkatzailea eragin dezake”.

Helburu horiek hogei bat “neurri orokorretan” zehaztu egiten dira, besteak beste, “galiziera sustatzeko enpresa sareak sortzeko laguntza”, “galiziera bultzatzea produktuen etiketajean”, “adar profesionaletako oinarri terminologikoak garatu eta zabaltzea” edo Día da Galeguidade Empresarial izeneko eguna ospatzea eta “enpresa munduko data erreferentziala bihurtzea”. Helburu orokorrekin batera, planak helburu zehatzagoak ezartzen ditu hamar bat sektoretan: ostalaritza, merkataritza, elikadura, teknologia, eraikuntza eta etxe-salmenta, bankuak, aholkularitza eta bitartekaritza, publizitate agentziak, lan harreman eta kooperatibagintza.

Lusofoniaren aukera

Proiektu horrek, Plan Xeral de Normalización da Lingua Galegan oinarritzeaz gain, Paz Andrade legean ere hartzen du oinarri. Lege hau 2014an onartu zuen Galiziako Parlamentuak, aho batez hau ere, herri-ekimen legegile batetik abiatuta. Zentzu horretan, proiektuak “sustatu eta balioan jarri nahi ditu galizierak portugesez hitz egiten duten herrialdeen ateak irekitzeko duen gaitasuna”. Izan ere, horrek “lehiarako abantaila” dakarkio herriaren ehun ekonomikoari.

Zentzu berean, planak neurri sorta bat dakar azken urteotan lusofonia aurkera moduan hartzen ari den sektore baterako: informazio eta komunikaziorako teknologien alorra. IKTen sektorerako neurriek nabarmentzen dute “galizierak dakartzan onurak Galizia barruko bezeroekin hurbiltasuna lortzeko”, baina baita “lusofoniaren merkatuan ateak irekitzen dituen heinean” ere.  

Jatorrizko albistea: praza publica (Txerra Rodriguezek itzulia)

Irakurtzen jarraitu...