TU Lankide paperezko azken aldizkarian jaso den artikuluan aipatzen den bezala, abian da euskararen plan estrategiko korporatiboa.

Argazkia: MONDRAGONen Mahai Teknikoa

Jarraibide esparruari dagokionez, Euskara Normalizatzeko Oinarriei (ENO) eutsiaz gain, erreferentziazko eredua landuko da. Horrela, batetik, kooperatibek bi urtez behin jarraituko dute betetzen ENOrekiko autoebaluazio ariketa; eta bestetik,  berariazko azterlanak garatuz eta iradokizun postontzia kudeatuz, kooperatiben hobetzekoak identifikatu eta garatzeko bideak landuko dira. Horretaz gain, normalizaziorako erreferentziazko eredua ere landuko da:  lehenik,  hizkuntza-normalkuntza definituko du Mahaiak,  eta, ondoren, normalizazio estadioari dagozkion atalak landu eta garatuko ditu, hala nola nazioartekotzea eta euskara, hizkuntza eskakizunak, kontratazioak, ikasleekiko jokaerak eta kudeaketa.

Bestalde, alde batetik, enpresa kulturari buruzko diagnostikoetan euskararen kudeaketak tartea izan dezan sustatuko da eta, bestetik,  euskara planik ez dutenengana ere joko da, MONDRAGONen jarraibideen eta euskara planen dinamiken berri emateko eta jauzi egiten laguntzeko.

Gainera, ziklo estrategiko honen beste helburu nagusietako bat da MONDRAGONen izaera euskalduna zabaltzea: Korporazioan antolatutako ekitaldietan euskararen erabilera indartzea. kanpo agerraldietan euskararen aukera aztertzea eta erabilera lehenestea. Zentzu horretan soziolinguistika klusterraren “Jendaurrean erabili” egitasmoan parte hartzea aurreikusi du MONDRAGONek.

Ezagutza partekatzeko ildoari dagokionez, batetik, Korporazioko euskara planen ezaugarriak jasotze dituen bilduma eguneratuko da eta, bestetik, mintegiak eta topaketak antolatuko dira lehenesten diren gaiak lantzeko.

Artikulu osoa irakurgai dago kolaborazioetan: http://www.tulankide.com/eu/kolaborazioak 

Irakurtzen jarraitu...

Tolosaldea LH institutuko ikasle batzuk praktikekin hasiak dira dagoeneko, beste batzuk hastear; guztiek dute hizkuntza kudeaketa egiteko beharra. Praktikak euskaraz egitea da eskolak duen erronkatako bat, eta horretan saiatzen da lantegiekin praktikaldiaz jarduten duenean. Baina ez da nahikoa. Aukera izatea eta gogoa izatea beti ez da euskaraz arituko garenaren bermea, zer edo zer gehiago behar dugu, antza.

Argazkia: Tolosaldea LH

Kalean zein lanean, ondokoek egiten dutenari eusten diogu; baina nahi izanez gero, modu erosoan, gure lan ibilbidea zein hizkuntzatan egingo dugun erabaki dezakegu. EMUNek erakutsi digu euskaraz lan egitea askoren errealitatea dela, egiten ez den lekuan ere aukera sor dezakegula eta entzuten ez dugun lekuan aurkitu dezakegula:

  • Izan gaitezen gure aliatu: “Euskaraz egiten badut, tentsioa sortuko dut”, “euskaraz egiten badut, lana oztopatuko dut”, “euskaraz egiten badut, ez da hain ondo ulertuko”… bezalako aurreiritziak dituzu? Errepaso bat emaiezu, oztopo horiek guztiak gure buruan daude-eta!
  • Egin nahi duguna eskatu edo esan egin behar dugu (uste baino gehiagotan etorriko zaigu-eta): “Mesedez, txantiloi hau euskaraz baduzue?”, “ordenagailua euskaraz izateko aukera daukat?”, “instrukzioak euskaraz badituzue?”, “hemendik aurrera euskaraz egiten saiatuko naiz”, “badago hemen euskaraz lan egiten duenik? Nola egiten du?”…
  • Euskaraz aritzeko aukera duzu, besteek gaztelania erabiltzeko duten bezala (elkarrizketetan esplizitatzeak erraztu egiten digu): “Zuk jarraitu gaztelaniaz, nik nahiago dut euskaraz” (elkarrizketa elebiduna).
  • Udaletxeek, Foru Aldundiak eta Jaurlaritzak dituzten diru-laguntzak ezagutu, lantegiko hizkuntza paisaia (errotulazioa…) euskaratzen lagunduko dizu, programa informatikoak egokitzen, enpresa modu planifikatu batean euskarara ekartzen…
Irakurtzen jarraitu...

Aurretik ere egin izan ditugu e-mailen neurketak Emunen, baina metodologia komun eta jakin bati jarraitu gabe, ERREKA kooperatibako Euskara Batzordeak behar hori antzeman, eta lehen proposamena egin zuen arte. ERREKAn garatutako metodologiari esker, ahozko neurketetan erabiltzen ditugun aldagai asko kalkulatu ahal izan zituzten, baita hainbat ondorio interesgarritara iritsi ere.

Metodologia hori garatzen jarraitu eta beste urrats bat egin nahian, Emunen Berrikuntza Proiektu bat jarri zen martxan, 2015an, urte horren hondarrean aurkeztu zena. 2016. urtea, berriz, proba pilotuak egiteko aprobetxatu genuen, eta SoraluceIK4-IdekoFagor Arrasate eta Fagor Automationen egin zituzten neurketak. Jasotako hainbat hobetzeko eta ekarpen metodologian integratu ostean, produktu gisa estandarizatu dugu orain.

Jarraian, adibide gisa, Fagor Automation Usurbilgo Plantako eta Berriolako neurketaren nondik norakoak jaso ditugu. 2016ko uda partean egin ziren neurketak bertan, eta balorazio positiboa egin zuten bertako Euskara Batzordean; bai metodologia beraren baliagarritasunaren inguruan, baita emaitza positiboak lortu zirelako ere.

Bertan, neurketak egiteko, enpresako 6 gune aukeratu zituzten lehenik: Berriola, I+G CNC Softwarea, Motorren ekoizpena bulegoak, Motorlan bulegoak, Harrera eta Motorlan planifikazioa. Gero, gune bakoitzean, neurketak egiteko neurtzaile bana izendatu zuten; aipatu lehen 5 guneetan euskaldunak jarri zituzten, eta 6.ean, berriz, erdalduna.

E-mailen neurketa egiterakoan, hainbat aldagai jaso behar izan zituzten neurtzaileek: zein gunetatik bidalitakoa zen, bidaltzailearen eta hartzaileen euskara gaitasuna, eta, azkenik, e-mailean euskarak zuen presentzia. Datu horiek guztiak tresna batean sartu, eta hauek izan ziren emaitzak:

Erabilera orokorra (%): e-mailetan zein izan zen euskararen erabilera orokorra; euskara hutsean bidalitako e-mailak + bi hizkuntzatan bidalitakoak (erabilera kalkulatzerakoan azken horiei balio erdia ematen zaie, hau da, zati 2 egiten dira).

Leialtasuna (%): euskaldunek talde euskaldunei bidalitako e-mailetatik zenbat izan ziren euskara hutsean.

Erabilera topea (%): leialtasuna %100 izan balitz, hau da, euskaldunek talde euskaldunei beti euskara hutsez bidali izan baliete, aterako zatekeen erabilera.

Hiperleialtasuna (%): euskaldunek talde erdaldunei edo mistoei bidalitako e-mailetatik zenbat izan ziren euskara hutsean.

Alfabetatze-tasa (%): e-mailak euskaraz bidaltzeko gaitasuna zuen langileen ehunekoa.

Erabilera datuak xeheagoa ikus daitezke goiko grafikoan; guztira, zenbat izan ziren euskara hutsean bidalitakoak, zenbat bi hizkuntzatan, zenbatean izan ziren bakarrik agurrak euskaraz eta, azkenik, erdara hutsez bidalitakoak.

 

Irakurtzen jarraitu...

Urretxuko, Zumarragako eta Legazpiko udaletako euskara zerbitzuek, Zingi Zango eta Zintzo Mintzo euskara elkarteekin batera, herriko dendetan euskara erabiltzeko kanpainak jartzen dituzte martxan urtero. Aurten, salerosketak euskaraz egiten dituzten erosleei eta merkatariei elkarrekin argazki bat ateratzea proposatu diete. Kanpaina girotzeko, Sal eta Eros izeneko irrati nobelatxoa egin dute. Kanpaina hasi arteko asteetan irrati nobelaren zortzi atal eskaini dira, ZingiZangoren webgunean, udalen webguneetan eta KKinzona eta Segura irratietan. Asier Iriondo irrati nobelaren sortzaileak eman dizkigu irrati nobelatxoaren nondik norakoak.

Lehendabizi pertsonaien izenak pentsatu genituen: Sal eta Eros. Istorioan bertan azaltzen da izen horien jatorria. Istorio originala eta erakargarria egin nahi izan genuen, harridura eta jakin-mina sortuko zituena, goxoki bat izango zena. Istorioan, nahita, ez da hizkuntzaren gaia aipatzen. Ipuin bat da, besterik gabe. Atal bakoitzaren hasieran eta amaieran, zein kanpainaren barruan kokatzen den esaten duen ahotsa ageri da.

Grabazioa Iñaki Gurrutxaga musikari legazpiarraren estudioan egin genuen eta ederki pasatu genuen. Hori nahi genuen, gainera. Askotan zail da neurtzen egindakoak zerbait, ezer, asko, gutxi eragiten duen, baina egin beharra sentitzen dugunez, ondo pasatuz egin dezagun behintzat.

Irrati nobela entzun nahi baduzue, hemen dituzue atal guztiak:

Lehenengo atala

Bigarren atala

Hirugarren atala

Laugarren atala

Bosgarren atala

Seigarren atala

Zazpigarren atala

Zortzigarren atala

Irakurtzen jarraitu...

Erika Mendibil Fagor Arrasateko pertsonal burua eta euskara koordinatzailea da 2008tik. Bera izan da hizkuntz aniztasunaren kudeaketa proiektua gidatu duena, 2015ean lanketa prozesua hasi eta 2016ko urrian Kontseilu Errektoreak onartu duen arte.

231011361_4a4a257a60_o

Argazkia: flickr

  • Zeintzuk dira, nagusiki, Fagor Arrasatek egunerokoan erabili edo kudeatu behar izaten dituen hizkuntza nagusiak?

Euskara: Euskal Herrian sortutako kooperatiba izanik, langileak euskaraz lan egiteko aukera izan dezan nahi dugu.

Gaztelania: EAEn ofiziala da, euskararekin batera, eta kanpo harremanetan ohiko erabilerakoa da gure hornitzaileekin.

Ingelesa: tokiko hizkuntzarekin batera, gure atzerriko plantako eta zenbait ordezkaritzatako lan hizkuntza da, eta ohiko hizkuntza kanpo harreman komertzialetan.

Txinera: Txinako plantako lan hizkuntza da, ingelesarekin batera.

Alemana eta frantsesa: zenbait proiektutan eta harreman komertzialetan zabalkunde handikoak dira biak ere.

  • Nondik etorri zen hizkuntzen kudeaketarako proposamen bat lantzeko beharra edo abiapuntua?

Gero eta eleaniztunagoa den inguruagatik eta nazioartekotzaren gaineko erabakiaren ondorioz, hainbat hizkuntza erabiltzen ditugulako. Gainera, Fagor Arrasateko negozioen hazkundea eta lehiakortasuna bilatu nahi ditugunez, hizkuntz aniztasuna onuragarria dela iruditzen zaigu gure interes taldeengana iristeko. Bezeroek ere, bere hizkuntzan zerbitzatzeari balioa ematen diote eta eskatu ere egiten dute. Hizkuntzen kudeaketarekin lortu nahi duguna da: lantegi bakoitzean lekuan lekuko hizkuntzaren erabilera bermatzea, eta lantegien arteko komunikazio prozesuak erraztea eta komunikazio eraginkorra ziurtatzea bezero, bezerogai eta hornitzaileekin.

  • Zeintzuk izan dira mugarri garrantzitsuenak lanketa horrek jarraitu duen prozesuan?

Lehenengo beste eredu batzuk aztertu eta Fagor Arrasateko hainbat alorretako langileekin elkarrizketak egin genituen. Jasotzen ari ginen informazioarekin sortzen ari ginen txostena kontraste talde batekin landu zen. Ondoren, txosten zirriborroa Euskara Batzorde Orokorrak aztertu eta lehen proposamena idatzi zen. Zalantzazko alor batzuk arduradun eta interes talde jakinekin berriro kontrastatu ziren eta Euskara Batzorde Orokorrak behin betiko proposamena egin zion Kontseilu Errektoreari. Kontseilu Errektoreak 2016ko urriaren 24an onartu zuen.

Mugarri garrantzitsuenak aipatzekotan, kontraste taldearekin egindako bilerak eta Euskara Batzordeak, une oro, proiektu guztian zehar, interes taldeekin izan duen harremana aipatuko nituzke.

  • Lanketaren ostean, zein izan da atera duzuen ondorio nagusia?

Inguruak hainbat hizkuntza erabiltzea eskatzen digula, baina euskarari uko egin gabe eta lekuan lekuko hizkuntzari lekua eginda kudeatu dezakegula.

  • Eta, aurrera begira, zein estrategia erabiliko duzue?

Hizkuntzen kudeaketa erakundeko kudeaketa sisteman txertatuko da.

  • Hizkuntza aniztasunaren kudeaketan zein leku izango du euskarak?

Hizkuntzen kudeaketarako politika honek bere baitan hartzen du Fagor Arrasatek lehendik duen euskara normalizatzeko politika eta helburua, atzerapausorik eman gabe.

Irakurtzen jarraitu...