Euskararen normalizazioa hizpide, hainbat kooperatibak hartu zuen parte uztailaren 18an MONDRAGONek antolatutako euskara topaketan.

Jarraibideen esparruan sakontzea da MONDRAGONeko euskararen plan estrategikoaren ildoetako bat. Zentzu horretan, Korporazioak ezarrita dituen Euskara Normalizatzeko Oinarriei eutsiaz batera, normalizaziorantz zenbait bide planteatu ziren Topaketan, hala nola euskaraz sortzea, ulermena bermatzea, euskararentzat funtzio propioak zehaztea eta eragileak sortzea. Finean, helburua da euskara normalizatzeko oinarrietatik euskararen normalizazio eredura bideak urratzen jarraitzea.

Ander Etxeberria MONDRAGONen hedapen kooperatiboaren arduradun eta euskara koordinatzaileak ireki zuen topaketa. Printzipio kooperatiboen artean jasotakoa gogora ekarriz –”Euskara, hizkuntza nazionala den aldetik, eta euskal kulturaren bereizgarriak suspertzen laguntzea”–, Korporazioak euskararen inguruan eginiko ibilbidea laburbildu zuen, zenbait mugarri azaldu eta 2006an onartutako Euskara Normalizatzeko Oinarriak azpimarratu zituen helburuari erreparatuta: lankideek zein hornitzaile eta bezeroek euskararen aukera bermatuta izatea.

Euskara Planak, Ziurtagiriak…

Oinarrion baliagarritasuna eta emaitza gogora ekarri ondoren (62 euskara plan Korporazioan, 28 Bikain ziurtagiri, Euslan eta Euskaragile egitasmoetan partaide gehienak kooperatiba kideak), normalizazioaren kontzeptuak iradokitzen duenaren gainean gogoeta egin zuten bertaratuek. Ondoren, normalizaziorantz egin beharreko bideen erakusgarri, Eika, Kide, Orkli, Fagor Taldea eta Fagor Ederlan kooperatibek euren egitasmoen berri eman zuten.

Eika (Ima Elexpuru). Euskaraz sortzeko lan ildoa abiatzera doaz datorren plangintzaldian. Epe motzean, euskaraz sortzeko dituzten aukeren diagnostikoa egingo dute eta estrategiak zehaztuko dituzte.

Kide (Zuriñe Arakistain): Lanpostuetako hizkuntza profilak definitu dituzte eta euskara kooperatibako kudeaketa sisteman txertatuko dute.

Orkli (Andoni Zubeldia): Hizkuntza eskakizunen proiektuarekin euskara enpresako sisteman sartzeko bidea ireki dute.

Fagor Taldea (Leire Okarantza): Plangintzaldi honetan euskarari funtzio propioak emateko lan ildoa abiatu dute, arlo instituzionaletik hasita eta bazkidetza harremanei helduta.

Fagor Ederlan (Ainhoa Mendibil). Hizkuntza ohiturak aldatzeko euskara eragileak aktibatu dituzte Prest! dinamikaren bitartez.

Amaiera emateko, Eider Alustiza Emuneko berrikuntza arduradunak normalizazioaren gainean jardun zuen. ENOren helburuaren garrantziari erreparatuz, hizkuntzaren normalizazioa lan munduan adierazteko gakotzat jo zituen honako ezaugarriak: euskarak erabilera erosoa izatea, naturala eta iraunkorra.

Jatorrizko albistea: Tu Lankide

Irakurtzen jarraitu...

Ulma Handling Systems-eko (UHS) Euskara Batzordeak euskara planaren asmoak jaso ditu bideo batean. Urtetan egindako lana eta etorkizunean egin nahi dena egungo lankideei eta etorriko diren lankide berriei azaltzeko tresna aproposa prestatu dute. Euskara UHSko lan-hizkuntza izateko, konpromisoa eta elkarlana behar dira ordea… eta gonbidapena egin diote kolektibo osoari: “Bazatoz?”

Irakurtzen jarraitu...

Auzia Euskaraz proiektua jorratzen hasi ginenetik ia 4 urte bete direnean, epaitegietan euskaraz egiteko baldintzak sortzen jarraitzen dugu. Poliki-poliki ari dira ereindakoaren fruituak bistaratzen.

Nagusiki, 3 arlotako lorpenak nabarmendu nahi ditugu:

Justizia Administrazioan diharduten eragileek eremu juridikoko edukiak euskaraz jasotzeko kanalak sortu ditugu; arlo horretan zegoen hutsunea bete ahal izan dugu proiektuaren hasiera-hasieratik. Eduki juridikoak sortu eta horien berri ematen dugu gure kanaletan (bloga, Facebook eta Twitter). Gainera, astean behin, pilula juridikoa zabaltzen dugu, eta, hilean behin, Auzia Euskaraz buletina.

Eragile juridiko euskaldunen lehenengo sareak sortu ditugu. Proiektuan parte hartzen ari diren eragileekin lanean jarraitzen dugu (abokatuak, prokuradoreak, epaitegietako langileak, epaileak, Justizia Administrazioaren letraduak…), eta, besteak beste, haien lana euskaraz egiteko baliabideak eskura jartzen dizkiegu: gidak, eToolbarra, APPa…

Euskara Emaileen Komunitateari dagokionez, tokian tokiko emaileekin martxan jarritako proiektuetan aurrerapausoak ematen jarraitzen dugu; hain zuzen ere, Bergara, Gernika, Tolosa eta Amurrioko epaitegietan. Horiez gain, aurreikusten dugu EAEko beste bi justizia jauregitan proiektu bana martxan jartzea, eragile guztien artean neurri zehatzak adostuta, urratsak egiteko prozedura judizialetan euskara normalizatzeko.

Fruituak jasotzen ari gara, eta horren lekuko dira azken urteotan erregistratutako euskarazko demanden kopuruaren eta euskaraz emandako epaien hazkundeak. Kontuan hartu eta segi aurrera!

Auzia Euskaraz lan-taldea

Irakurtzen jarraitu...

Azken urteotan hizkuntz ohiturak aldatzeko dinamika herritarrak ugarituz joan dira. Hala, Donostiako Egia auzoan, Lasarten edota Agurainen martxan jarritako dinamikak hedatzen hasi arte. Herri horietako emaitzen bila Fagor Ederlanen ere heldu diote erronkari, eta hizkuntza ohiturak aldatzeko PREST dinamika jarri dute martxan.

Denbora tarte baterako, hiztunak rol bat hartu eta hori betetzea da erronka. Euskaraz ulertzea da parte hartzeko ezinbesteko gaitasun bakarra, eta, noski, euskaraz bizitzeko ahalegin txiki bat egiteko borondatea.

Erraza da ariketa: batzuk “Belarriprest” izatea erabaki dute, euskaraz entzutea izan da euren lana. Eta beste batzuk, berriz, “Ahobizi” izan dira, ulertzen duen guztiari euskaraz egin diotenak. Batzuek zein besteek hautatu duten rola ageri den txapa bana eraman dute paparrean erronkak iraun duen artean, hilabete bat, kasu honetan. Horrela, elkarri “baimen” antzeko bat eman dio batak besteari euskaraz hitz egin eta entzuteko. Eta era berean, babesa ere izan dute, bakarrik ez dihardutenaren erakusle.

Martxa onean

Hasieratik anbizioz jokatu, eta ez zuten erronka makala jarri. Fagor Ederlango negozio bakoitzean euskaraz ulertzen zutenen erdiek parte hartzea lortu nahi zuten, eta lehen helburu hori lortzeko oso gertu egon dira. 590 parte-hartzaile nahi zituzten Euskara Batzordeetako kideek, eta 560 pertsonek eman dute izena.

Zer dela eta jarri duzue martxan PREST dinamika Ederlanen?

Ruben Beitia, Emuneko aholkularia. Ederlanen euskaraz normaltasunez egitea posible izan dadin baldintzak sortzen lan handia egin da azken urteetan. Baina, badakigu, horretaz gain, erabilerari berari ere egin behar zaiola tira, erabilerak erabilera baitakar, hau da, gaur euskara erabilita bihar erabili ahal izateko baldintzak sortzen ari naiz. Horretarako baina, langileak aktibatu beharra dago eta horretan laguntzen duelako jarri dugu martxan PREST dinamika.

Zertarako balio du PREST dinamikan parte hartzeak?

Marcial Iruretagoiena, zuzendaria. Oso eroso sentitu naiz. Dinamika polita da, eta ea poliki-poliki ohiturak aldatzeko balio duen. Ikasten ari direnentzako ere balio du, eta, beraz, ezin hobe!

Aitziber Iturbe, Erabateko Kalitateko arduraduna. Oso ondo sentitu naiz “Ahobizi” izaten. Bestela ere euskaraz egiteko joera handia daukat, baina honek norbera eta ingurukoak euskaraz gehiago egitera animatu gaitu. Ohartu naiz jende askok dakiela eta ulertzen duela euskaraz, eta batzuetan behar dira horrelako dinamikak erabilera bultzatzeko. Jendeari bultzadatxo bat emanda erabilerak gora egiten du; niri “Belarriprest”ek eurek eskatu didate euskaraz egiteko, eta, beraz, horretan ari naiz.

Aitor Aspe, lehendakaria. Izugarrizko poza eman dit dinamika honekin jendea nola aktibatu den ikusteak. Horrelakoak ere oso beharrezko ditugu, eta egia esan, ni neu oso eroso sentitu naiz. Euskaraz aritzeko ateak zabalduz, ustekabeko politak izan ditugu.

Eta zer sentitu dute parte-hartzaileek?

Hilabetez dinamikak sentiarazi diena baloratzeko eskatu diete parte-hartzaileei. Lehen galdera batean nahi beste sentimendu hautatu dituzte, eta, horrela, besteak beste, %68k poza azpimarratu du. Ondotik, sentimendu horietatik guztietatik bakarra aukeratzeko esanda, honakoak izan dira emaitzak:

Balio izan du erabilerak gora egiteko?

Parte-hartzaileen erabilera aitortuari erreparatuz gero, “Ahobizien” euskararen erabilerak batez beste 13 puntu egin du gora; dinamika hasi aurretik %58koa zen, eta dinamika garatu bitartean %71koa, hain zuzen ere.  

Baina dinamikaren hilabete horretara mugatu gabe, aurrerantzean zenbat euskara erabiliko duten ere galdetu diete langileei. Eta, hor ere, langileek erronkari eustea erabaki dute, batez beste, %69 erabiliko baitute euskara, aurreko %58 atzean utzita.

FAGOR EDERLAN PREST from Fagor Ederlan Group on Vimeo.

Irakurtzen jarraitu...

EAEko herri gehienetan gazteen artean euskararen erabilerak behera egin badu ere, Ondarroan ez da horrelakorik gertatu. Izan ere, erabilera daturik onena gazteen artekoa izan da, %92 hain zuzen ere. Kaleko erabilera datuak onak izanda ere, oraindik Ondarroako autoeskoletan ez du inork gidabaimena euskaraz atera eta hori aldatzeko asmoarekin udalak 2017an gidabaimena euskaraz ateratzen duten herritarrak diruz lagunduko ditu.

“Orain arteko ikasketa guztiak euskaraz egin ditugun moduan, gidabaimena ere euskaraz ateratzea litzateke naturalena” azaldu du Leire Beitia udaleko euskara zinegotziak. Orain arteko datuak ikusita, gidabaimeneko azterketa teorikoa ere euskaraz egiteko laguntza ematea erabaki du udalak.

Deialdia irailean publikatuko da, seguru asko, eta orduan eskatu ahal izango dute laguntza 2017an azterketa teorikoa euskaraz egin edo egiteko asmoa duten guztiek. Horretaz aparte, udala, herriko autoeskolako arduradunekin gaia lantzen ari da kanpainari bultzada bat emateko. “Garrantzitsua da herriko agente aktiboak ere kanpaina honetan inplikatzea, modu honetan soilik lortuko ditugu emaitza hobeak” gaineratu du Beitiak.

“Segi zeure bidiai

Gidabaimena euskaraz ateratzeko gonbidapen hau marko orokor baten barruan dago: “Segi zeure bidiai” izeneko kanpaina. Horren helburua da azpimarratzea nolako garrantzitsuak diren egunero-egunero eman ohi ditugu pauso txikiak, urrea balio dute-eta, esate baterako: Korrikan parte hartu, abizenak euskaldundu, udan euskarazko ikastaro bat egin, telefonoan sistema eragilea euskaraz jarri… eta beste hainbeste.

Irudi bidezko kanpaina bat da hori sare sozialen bidez zabalduko dena. Ondarroako itsasargiaren irudia erabili du Udalak bidea erakusteko bide bat bezala. Izan ere, askotan, konturatu ere egin gabe, erdaraz dugu zerbait gure inguruan euskaraz egitea baduguna. Beti dago zeozer gehiago egitea. Udalak animatu nahi ditu herritarrak “Segi zeure bidiai” kanpainaren parte izateko, mezua zabalduz.

Jatorrizko argazkia eta albistea: udalberriak

Irakurtzen jarraitu...