Tolosaldea LH institutuko ikasle batzuk praktikekin hasiak dira dagoeneko, beste batzuk hastear; guztiek dute hizkuntza kudeaketa egiteko beharra. Praktikak euskaraz egitea da eskolak duen erronkatako bat, eta horretan saiatzen da lantegiekin praktikaldiaz jarduten duenean. Baina ez da nahikoa. Aukera izatea eta gogoa izatea beti ez da euskaraz arituko garenaren bermea, zer edo zer gehiago behar dugu, antza.

Argazkia: Tolosaldea LH

Kalean zein lanean, ondokoek egiten dutenari eusten diogu; baina nahi izanez gero, modu erosoan, gure lan ibilbidea zein hizkuntzatan egingo dugun erabaki dezakegu. EMUNek erakutsi digu euskaraz lan egitea askoren errealitatea dela, egiten ez den lekuan ere aukera sor dezakegula eta entzuten ez dugun lekuan aurkitu dezakegula:

  • Izan gaitezen gure aliatu: “Euskaraz egiten badut, tentsioa sortuko dut”, “euskaraz egiten badut, lana oztopatuko dut”, “euskaraz egiten badut, ez da hain ondo ulertuko”… bezalako aurreiritziak dituzu? Errepaso bat emaiezu, oztopo horiek guztiak gure buruan daude-eta!
  • Egin nahi duguna eskatu edo esan egin behar dugu (uste baino gehiagotan etorriko zaigu-eta): “Mesedez, txantiloi hau euskaraz baduzue?”, “ordenagailua euskaraz izateko aukera daukat?”, “instrukzioak euskaraz badituzue?”, “hemendik aurrera euskaraz egiten saiatuko naiz”, “badago hemen euskaraz lan egiten duenik? Nola egiten du?”…
  • Euskaraz aritzeko aukera duzu, besteek gaztelania erabiltzeko duten bezala (elkarrizketetan esplizitatzeak erraztu egiten digu): “Zuk jarraitu gaztelaniaz, nik nahiago dut euskaraz” (elkarrizketa elebiduna).
  • Udaletxeek, Foru Aldundiak eta Jaurlaritzak dituzten diru-laguntzak ezagutu, lantegiko hizkuntza paisaia (errotulazioa…) euskaratzen lagunduko dizu, programa informatikoak egokitzen, enpresa modu planifikatu batean euskarara ekartzen…
Irakurtzen jarraitu...

Aurretik ere egin izan ditugu e-mailen neurketak Emunen, baina metodologia komun eta jakin bati jarraitu gabe, ERREKA kooperatibako Euskara Batzordeak behar hori antzeman, eta lehen proposamena egin zuen arte. ERREKAn garatutako metodologiari esker, ahozko neurketetan erabiltzen ditugun aldagai asko kalkulatu ahal izan zituzten, baita hainbat ondorio interesgarritara iritsi ere.

Metodologia hori garatzen jarraitu eta beste urrats bat egin nahian, Emunen Berrikuntza Proiektu bat jarri zen martxan, 2015an, urte horren hondarrean aurkeztu zena. 2016. urtea, berriz, proba pilotuak egiteko aprobetxatu genuen, eta SoraluceIK4-IdekoFagor Arrasate eta Fagor Automationen egin zituzten neurketak. Jasotako hainbat hobetzeko eta ekarpen metodologian integratu ostean, produktu gisa estandarizatu dugu orain.

Jarraian, adibide gisa, Fagor Automation Usurbilgo Plantako eta Berriolako neurketaren nondik norakoak jaso ditugu. 2016ko uda partean egin ziren neurketak bertan, eta balorazio positiboa egin zuten bertako Euskara Batzordean; bai metodologia beraren baliagarritasunaren inguruan, baita emaitza positiboak lortu zirelako ere.

Bertan, neurketak egiteko, enpresako 6 gune aukeratu zituzten lehenik: Berriola, I+G CNC Softwarea, Motorren ekoizpena bulegoak, Motorlan bulegoak, Harrera eta Motorlan planifikazioa. Gero, gune bakoitzean, neurketak egiteko neurtzaile bana izendatu zuten; aipatu lehen 5 guneetan euskaldunak jarri zituzten, eta 6.ean, berriz, erdalduna.

E-mailen neurketa egiterakoan, hainbat aldagai jaso behar izan zituzten neurtzaileek: zein gunetatik bidalitakoa zen, bidaltzailearen eta hartzaileen euskara gaitasuna, eta, azkenik, e-mailean euskarak zuen presentzia. Datu horiek guztiak tresna batean sartu, eta hauek izan ziren emaitzak:

Erabilera orokorra (%): e-mailetan zein izan zen euskararen erabilera orokorra; euskara hutsean bidalitako e-mailak + bi hizkuntzatan bidalitakoak (erabilera kalkulatzerakoan azken horiei balio erdia ematen zaie, hau da, zati 2 egiten dira).

Leialtasuna (%): euskaldunek talde euskaldunei bidalitako e-mailetatik zenbat izan ziren euskara hutsean.

Erabilera topea (%): leialtasuna %100 izan balitz, hau da, euskaldunek talde euskaldunei beti euskara hutsez bidali izan baliete, aterako zatekeen erabilera.

Hiperleialtasuna (%): euskaldunek talde erdaldunei edo mistoei bidalitako e-mailetatik zenbat izan ziren euskara hutsean.

Alfabetatze-tasa (%): e-mailak euskaraz bidaltzeko gaitasuna zuen langileen ehunekoa.

Erabilera datuak xeheagoa ikus daitezke goiko grafikoan; guztira, zenbat izan ziren euskara hutsean bidalitakoak, zenbat bi hizkuntzatan, zenbatean izan ziren bakarrik agurrak euskaraz eta, azkenik, erdara hutsez bidalitakoak.

 

Irakurtzen jarraitu...

HIZNETeko sakontze egitasmo honetan, Izar Larrañagak, Iñaki Markoren (EHU) “Hizkuntza-eraldaketa organizazioetan: Esperientzia eta modelizazioa” doktore tesia oinarri hartuta, euskara plan batean dauden lidergo motak identifikatu, bakoitzaren inguruko hausnarketa egin eta hobetzekoak identifikatzeko eredua garatu du.

Gaia hau lantzen hasteko proposatzen dena zera da: euskara planeko beste gai batzuk kudeaketa planean txertatzen diren bezala, lidergoaren azterketa ere planifikatzea eta kudeaketa planean txertatzea.

Behin hori eginda, euskara planak dituen helburu eta ekintzak lortu ahal izateko dituen lidergo mota bakoitza ea badugun, nolako funtzionamendua duten eta helburuak erdiesteko egokiak diren aztertuko dugu.

Lau lidergo mota aztertu dira: euskara teknikaria (edo lan hori egiten duen pertsona), taldea (euskara batzordea, erabilera taldeak…), erakundeko arduradunak eta tokiko liderrak. Lidergo bakoitzaren egoera aztertzeko metodologia eta tresnak zehatzak sortu dira.

Teknikariaren lidergoa nolakoa den aztertzeko lehenengo autoebaluazio egitea eta ondoren taldean osatzea proposatzen da. Besteak beste, esparru hauek aztertuko dira: helburuak erdiesteko indar pertsonalak, ahuleziak, eragin ahalmena, taldekideek teknikariarekiko duten balorazioa…

Talde(eta)ko lidergoa taldeetan lantzea proposatzen da, ekintza zuzentzaileak bertan identifikatuz. Besteak beste, arlo hauei buruz hausnarketa egingo da: asistentzia, rola, kideak eta erabilitako metodologia. Amaieran taldekideen artean hobetzeko konpromisoak zehaztuko dira.

Tokiko liderrak identifikatu ondoren, atal hauek aztertuko ditugu: hizkuntza gaitasuna, norbanakoen hizkuntza portaera, ingurukoen hizkuntza portaera eta eragin eremua.

Lidergo exekutiboan erakundeko arduradun garrantzitsuenak aukeratuko ditugu, eta, bakoitzaren ezaugarriak jaso ostean, zein lidergo mota egiten duten eta planeko helburuak lortzeko egokiak diren jasoko dugu.

Amaitzeko, lidergo bakoitzaren hausnarketako emaitzak bildu eta aurrera eramatea posible diren ekintza zuzentzaileak definitzea eta kudeaketa planean txertatzea proposatzen da.

Bidaltzailea: Izar Larrañaga (Emuneko teknikaria)

Irakurtzen jarraitu...

Maiz, itzulpenak eta zuzenketak egitea egokitzen zaie enpresa eta erakundeetan ari diren gure lankideei, eta, askotariko akats eta hobetzekoekin egiten dute egunerokoan topo; baina, badira batzuk behin eta berriz errepikatzen direnak.

Emunen, euskara teknikariez gain, trebatzaileak, itzultzaileak, zuzentzaileak eta euskara irakasleak ere baditugu, eta horietako bost lankideri eskatu diegu egunerokoan ikusten dituzten akats, hobetzeko eta zuzendu beharrekoetatik hiruna aukeratu eta horien gainean euren azalpena emateko. Jarraian dituzue lehen hirurak, Miren Lazkano itzultzaile eta trebatzaileak proposatutakoak:

Irakurtzen jarraitu...

Urretxuko, Zumarragako eta Legazpiko udaletako euskara zerbitzuek, Zingi Zango eta Zintzo Mintzo euskara elkarteekin batera, herriko dendetan euskara erabiltzeko kanpainak jartzen dituzte martxan urtero. Aurten, salerosketak euskaraz egiten dituzten erosleei eta merkatariei elkarrekin argazki bat ateratzea proposatu diete. Kanpaina girotzeko, Sal eta Eros izeneko irrati nobelatxoa egin dute. Kanpaina hasi arteko asteetan irrati nobelaren zortzi atal eskaini dira, ZingiZangoren webgunean, udalen webguneetan eta KKinzona eta Segura irratietan. Asier Iriondo irrati nobelaren sortzaileak eman dizkigu irrati nobelatxoaren nondik norakoak.

Lehendabizi pertsonaien izenak pentsatu genituen: Sal eta Eros. Istorioan bertan azaltzen da izen horien jatorria. Istorio originala eta erakargarria egin nahi izan genuen, harridura eta jakin-mina sortuko zituena, goxoki bat izango zena. Istorioan, nahita, ez da hizkuntzaren gaia aipatzen. Ipuin bat da, besterik gabe. Atal bakoitzaren hasieran eta amaieran, zein kanpainaren barruan kokatzen den esaten duen ahotsa ageri da.

Grabazioa Iñaki Gurrutxaga musikari legazpiarraren estudioan egin genuen eta ederki pasatu genuen. Hori nahi genuen, gainera. Askotan zail da neurtzen egindakoak zerbait, ezer, asko, gutxi eragiten duen, baina egin beharra sentitzen dugunez, ondo pasatuz egin dezagun behintzat.

Irrati nobela entzun nahi baduzue, hemen dituzue atal guztiak:

Lehenengo atala

Bigarren atala

Hirugarren atala

Laugarren atala

Bosgarren atala

Seigarren atala

Zazpigarren atala

Zortzigarren atala

Irakurtzen jarraitu...