TU Lankide paperezko azken aldizkarian jaso den artikuluan aipatzen den bezala, abian da euskararen plan estrategiko korporatiboa.

Argazkia: MONDRAGONen Mahai Teknikoa

Jarraibide esparruari dagokionez, Euskara Normalizatzeko Oinarriei (ENO) eutsiaz gain, erreferentziazko eredua landuko da. Horrela, batetik, kooperatibek bi urtez behin jarraituko dute betetzen ENOrekiko autoebaluazio ariketa; eta bestetik,  berariazko azterlanak garatuz eta iradokizun postontzia kudeatuz, kooperatiben hobetzekoak identifikatu eta garatzeko bideak landuko dira. Horretaz gain, normalizaziorako erreferentziazko eredua ere landuko da:  lehenik,  hizkuntza-normalkuntza definituko du Mahaiak,  eta, ondoren, normalizazio estadioari dagozkion atalak landu eta garatuko ditu, hala nola nazioartekotzea eta euskara, hizkuntza eskakizunak, kontratazioak, ikasleekiko jokaerak eta kudeaketa.

Bestalde, alde batetik, enpresa kulturari buruzko diagnostikoetan euskararen kudeaketak tartea izan dezan sustatuko da eta, bestetik,  euskara planik ez dutenengana ere joko da, MONDRAGONen jarraibideen eta euskara planen dinamiken berri emateko eta jauzi egiten laguntzeko.

Gainera, ziklo estrategiko honen beste helburu nagusietako bat da MONDRAGONen izaera euskalduna zabaltzea: Korporazioan antolatutako ekitaldietan euskararen erabilera indartzea. kanpo agerraldietan euskararen aukera aztertzea eta erabilera lehenestea. Zentzu horretan soziolinguistika klusterraren “Jendaurrean erabili” egitasmoan parte hartzea aurreikusi du MONDRAGONek.

Ezagutza partekatzeko ildoari dagokionez, batetik, Korporazioko euskara planen ezaugarriak jasotze dituen bilduma eguneratuko da eta, bestetik, mintegiak eta topaketak antolatuko dira lehenesten diren gaiak lantzeko.

Artikulu osoa irakurgai dago kolaborazioetan: http://www.tulankide.com/eu/kolaborazioak 

Irakurtzen jarraitu...

“THE CONVERSATION Academic rigour, journalistic flair” blogetik atera dugu aste honetako artikulua. Gabrielle Hogan-Brun, Bristoleko Unibertsitateko ikerlariak zalantzan jartzen du ingelesa bakarrik erabiltzen duten enpresen estrategia. Jatorrizko argazkia eta artikulua hemen dituzue kontsultagai; guk hona ekarri dugu, euskarara itzulita.

Ez da oso estrategia ona merkataritza harremanak soilik ingelesez hitz egiten dutenekin izatea.

Estatu Batuetako Larry Summers ekonomialari ezagunak txio hau idatzi zuen orain dela gutxi Erresuma Batuarekiko harremanean Estatu Batuek duten ikuspegiari dagokionez. Eta arrazoi du. Beste herrialdeei merkataritza oztopoak jartzeak ondorio ekonomiko larriak ekarriko lizkieke Estatu Batuei –edo beste edozein herrialderi–.

Hizkuntzak badu bere garrantzia, ez soilik eskala handiko nazio mailan, baita negozio txikien mailan ere. Gazta eta haragi sandwichak saltzen dituen Geno’s izeneko Filadelfiako saltoki famatu batek ez zien saltzen ingelesa ez zen beste hizkuntza batean eskatzen zuten bezeroei. 2011ra arte ez zuten kendu errotulu hori.

Geno’s saltokiko erakusleihoko errotulua, 2011n kendua. Brian Zambrano / flickrCC BY-NC-SA

Halako jarrera itxia duena saltoki txiki bat besterik ez denean, apenas eragiten dio maila handiko ekonomiari. Aitzitik, Donald Trump presidente hautatzearekin batera, Estatu Batuetara sentimendu protekzionista itzuli da– eta horrek bai, horrek askoz ere eragin handiagoa izan lezake ekonomian.  Trump presidenteak behin eta berriz azpimarratzen du “America First” (Amerika aurrena) merkataritza politika; haatik, AEBak merkataritza askearen sustatzaile nagusiak izan dira hamarraldi askoan. Erretorika isolazionista hori ateak ixten ari zaio trukeari, berrikuntzari eta hazkundeari. Eta, hala ere, merkataritza askeak aberastu egin gaitu guztiok.

Gailurrera iritsi ziren antzinako zibilizazioek, hala nola, Txinak, Greziak eta Erromak, kulturen arteko merkataritza harremanekin lortu zuten arrakasta. Antzinako merkatariek bazekiten ezinbestekoa zela haien bezeroekin elkar ulertzea emaitza ekonomiko onak lortu nahi bazituzten. Eta horien artean Marco Polo zegoen, Mediterraneotik hasi eta Txinaraino negozioak egin zituen merkatari eleanitz arrakastatsua.

Era bertsuan, gaur egun ere, ongi informatutako enpresariek hainbat hizkuntza ezagutzen dituzte. Horren erakusgarri diren hainbat adibide aurkitu nituen nire libururako (Linguanomics. What is the Market Potential of Multilingualism?) ikertzen ari nintzenean. Besteak beste, Mark Zuckerberg Facebooken sortzailea, mandarin txinera ikasten ari da. Bere emaztearen familia txinatarra da eta, beraz, mandarin txinera ikasteko motibazio pertsonala duela pentsa dezakezu. Haatik, merkatua bera ere txinera ikasteko pizgarria da beretzat. Izan ere, bere konpainia aspalditik dabil Txinako merkatuan sartu nahian.

Alde horretatik, aspaldiko mantra bati eusten dio Willy Brandtek, Alemaniako Errepublika Federaleko kantziler izandakoak, era gogoangarrian hauxe adierazi zuenean:  “Saltzailea ni naizenean, zure hizkuntza hitz egingo dut. Baina eroslea naizenean, dann müssen Sie Deutsch sprechen [orduan zeuk hitz egin behar didazu alemanez]”. Horrek erakusten digu, gaur egun, oraindik ere, bezeroa dela agintzen duena.

Hizkuntzaren ahalmen ekonomikoa

Britainia Handia merkatu berriak ireki nahian dabil Europar Batasunetik kanpo, eta horrek hizkuntza premia berriak sortuko ditu segur aski. Erronka horri erantzuten dioten konpainiek eleaniztasun gaitasun handia izan beharko dute mugaz haraindiko merkatuetan aritzeko. Horretarako, ezinbestekoa da zirkulatzeko askatasuna izatea. Izan ere, Britainia Handiko herritar askok diote ez direla trebeak ingelesa ez den beste hizkuntzak hitz egiteko. Zoritxarrez, gobernuaren azken estatistiken arabera, Erresuma Batuak, dagoeneko, BPGaren %3,5 galtzen du langileek gabeziak dituztelako hizkuntza gaitasunei dagokienez.

Aitzitik, AEBek, historian aspaldi errotutako kultura nahasketari esker, hizkuntza aukera zabala eskaintzen dute itxurazko elebakartasun horren azpian. Hain zuzen, ingelesa ez da AEBetako hizkuntza ofiziala, Geno’s saltokiari hala izatea biziki gustatuko litzaiokeen arren. Eta hori, herrialdearen osaera kultural pluralari zor zaio. Baina, erdi lo dagoen heterogeneotasunaren kontura, AEBetan elebakartasuna sustatzeko estrategia erabiltzen bada, ekonomia kaltetuko da. Izan ere, orain gutxiko azterketa batzuek erakutsi dutenez, AEBetako sei negozioetatik batek kalte ekonomikoak pairatzen ditu bere langileek hizkuntza gaitasun eta kultur kontzientzia nahikoa ez dutelako.

Beste herrialde batzuek argi erakusten dute eleaniztasunari etekina atera diezaiokegula eta, ekonomia globalizatu honetan, baliabide baliagarria izan daitekeela trukea. Suitzan, adibidez, eleaniztasunaren balio ekonomikoa BPGren %10 dela balioztatu da. Eta hori hala da, nagusiki, negozio eta enpresa askotako langileek hainbat hizkuntzatan lan egin dezaketelako.

Estatu Batuetako joera protekzionista Erresuma Batuan eta Europar Batasunean indartuz gero, segur aski, beste herrialde batzuk gailenduko dira, besteak beste: Txina, India, Mexiko, Indonesia eta Turkia. Gero eta dibertsifikatuago dagoen mundu mailako ekonomia honetan, gerta liteke etorkizunean ingelesak nagusitasuna galtzea. Eta nagusitasun galera hori ironiaz beteta legoke, “make America great again (bihurtu Amerika berriro handi)” lelopean gertatuko balitz.

Irakurtzen jarraitu...

Tolosaldea LH institutuko ikasle batzuk praktikekin hasiak dira dagoeneko, beste batzuk hastear; guztiek dute hizkuntza kudeaketa egiteko beharra. Praktikak euskaraz egitea da eskolak duen erronkatako bat, eta horretan saiatzen da lantegiekin praktikaldiaz jarduten duenean. Baina ez da nahikoa. Aukera izatea eta gogoa izatea beti ez da euskaraz arituko garenaren bermea, zer edo zer gehiago behar dugu, antza.

Argazkia: Tolosaldea LH

Kalean zein lanean, ondokoek egiten dutenari eusten diogu; baina nahi izanez gero, modu erosoan, gure lan ibilbidea zein hizkuntzatan egingo dugun erabaki dezakegu. EMUNek erakutsi digu euskaraz lan egitea askoren errealitatea dela, egiten ez den lekuan ere aukera sor dezakegula eta entzuten ez dugun lekuan aurkitu dezakegula:

  • Izan gaitezen gure aliatu: “Euskaraz egiten badut, tentsioa sortuko dut”, “euskaraz egiten badut, lana oztopatuko dut”, “euskaraz egiten badut, ez da hain ondo ulertuko”… bezalako aurreiritziak dituzu? Errepaso bat emaiezu, oztopo horiek guztiak gure buruan daude-eta!
  • Egin nahi duguna eskatu edo esan egin behar dugu (uste baino gehiagotan etorriko zaigu-eta): “Mesedez, txantiloi hau euskaraz baduzue?”, “ordenagailua euskaraz izateko aukera daukat?”, “instrukzioak euskaraz badituzue?”, “hemendik aurrera euskaraz egiten saiatuko naiz”, “badago hemen euskaraz lan egiten duenik? Nola egiten du?”…
  • Euskaraz aritzeko aukera duzu, besteek gaztelania erabiltzeko duten bezala (elkarrizketetan esplizitatzeak erraztu egiten digu): “Zuk jarraitu gaztelaniaz, nik nahiago dut euskaraz” (elkarrizketa elebiduna).
  • Udaletxeek, Foru Aldundiak eta Jaurlaritzak dituzten diru-laguntzak ezagutu, lantegiko hizkuntza paisaia (errotulazioa…) euskaratzen lagunduko dizu, programa informatikoak egokitzen, enpresa modu planifikatu batean euskarara ekartzen…
Irakurtzen jarraitu...

2015ean hasi zen Gipuzkoako Foru Aldundia lantokietan prestakuntza aldiak euskaraz bideratzeko diru laguntzak ematen enpresei. Orduan 114 enpresak jaso zuten diru laguntza eta 253 ikasleri eragin zien.

Argazkia: Mondragon Unibertsitatea

GFAko Hizkuntza Berdintasuneko Zuzendaritzak martxoaren 7an argitaratu ditu lantokietan prestakuntza aldiak euskaraz bideratzeko diru laguntzak ematea arautzen duten oinarriak. Eskaerak aurkezteko epea 2017ko martxoaren 8an hasi da eta 2017ko martxoaren 30ean bukatuko da.

Diru laguntza hauen xedea da Lantokiko Prestakuntza modulua euskaraz eskaini ahal izateko enpresa eskatzaileek egin ditzaketen gastu jakin batzuk konpentsatzea. Hiru gastu mota hauek izango dira diruz lagungarriak:

  1. Enpresaren aldetik Lantokiko Prestakuntza euskaraz egin ahal izateko instrukzioaz, garapenaz, jarraipenaz eta ebaluazioaz arduratzen diren pertsonen prestakuntza berezituaren kostua.
  2. Xede horretarako dokumentu materialak euskaraz egiteko kostuak.
  3. Praktika aldiak euskaraz egin ahal izateko sortzen diren berariazko beste gastuak edo kostuak.

Diru laguntza hau jasoko duten enpresek 600 euroko zenbateko finko bat jasoko dute eta ikasle bakoitzaren prestakuntza ordu bakoitzeko 0,50 euroko zenbatekoa, gehienez ere 400 orduko mugaz. Edonola ere, ematen diren diru laguntzen kopuruaren gehienezko muga 3.000 euro izango da.

Irakurtzen jarraitu...

Aurretik ere egin izan ditugu e-mailen neurketak Emunen, baina metodologia komun eta jakin bati jarraitu gabe, ERREKA kooperatibako Euskara Batzordeak behar hori antzeman, eta lehen proposamena egin zuen arte. ERREKAn garatutako metodologiari esker, ahozko neurketetan erabiltzen ditugun aldagai asko kalkulatu ahal izan zituzten, baita hainbat ondorio interesgarritara iritsi ere.

Metodologia hori garatzen jarraitu eta beste urrats bat egin nahian, Emunen Berrikuntza Proiektu bat jarri zen martxan, 2015an, urte horren hondarrean aurkeztu zena. 2016. urtea, berriz, proba pilotuak egiteko aprobetxatu genuen, eta SoraluceIK4-IdekoFagor Arrasate eta Fagor Automationen egin zituzten neurketak. Jasotako hainbat hobetzeko eta ekarpen metodologian integratu ostean, produktu gisa estandarizatu dugu orain.

Jarraian, adibide gisa, Fagor Automation Usurbilgo Plantako eta Berriolako neurketaren nondik norakoak jaso ditugu. 2016ko uda partean egin ziren neurketak bertan, eta balorazio positiboa egin zuten bertako Euskara Batzordean; bai metodologia beraren baliagarritasunaren inguruan, baita emaitza positiboak lortu zirelako ere.

Bertan, neurketak egiteko, enpresako 6 gune aukeratu zituzten lehenik: Berriola, I+G CNC Softwarea, Motorren ekoizpena bulegoak, Motorlan bulegoak, Harrera eta Motorlan planifikazioa. Gero, gune bakoitzean, neurketak egiteko neurtzaile bana izendatu zuten; aipatu lehen 5 guneetan euskaldunak jarri zituzten, eta 6.ean, berriz, erdalduna.

E-mailen neurketa egiterakoan, hainbat aldagai jaso behar izan zituzten neurtzaileek: zein gunetatik bidalitakoa zen, bidaltzailearen eta hartzaileen euskara gaitasuna, eta, azkenik, e-mailean euskarak zuen presentzia. Datu horiek guztiak tresna batean sartu, eta hauek izan ziren emaitzak:

Erabilera orokorra (%): e-mailetan zein izan zen euskararen erabilera orokorra; euskara hutsean bidalitako e-mailak + bi hizkuntzatan bidalitakoak (erabilera kalkulatzerakoan azken horiei balio erdia ematen zaie, hau da, zati 2 egiten dira).

Leialtasuna (%): euskaldunek talde euskaldunei bidalitako e-mailetatik zenbat izan ziren euskara hutsean.

Erabilera topea (%): leialtasuna %100 izan balitz, hau da, euskaldunek talde euskaldunei beti euskara hutsez bidali izan baliete, aterako zatekeen erabilera.

Hiperleialtasuna (%): euskaldunek talde erdaldunei edo mistoei bidalitako e-mailetatik zenbat izan ziren euskara hutsean.

Alfabetatze-tasa (%): e-mailak euskaraz bidaltzeko gaitasuna zuen langileen ehunekoa.

Erabilera datuak xeheagoa ikus daitezke goiko grafikoan; guztira, zenbat izan ziren euskara hutsean bidalitakoak, zenbat bi hizkuntzatan, zenbatean izan ziren bakarrik agurrak euskaraz eta, azkenik, erdara hutsez bidalitakoak.

 

Irakurtzen jarraitu...