Soziolinguistikan aditu diren EMUNeko lankideen artikuluei segida emanez, Txerra Rodriguezen “Tripetatik” artikuluaren ostean, Elias Zumalderen “Lekua euskararentzat” duzue irakurgai aste honetan.

emun-2-2013-025-copia

Jendarte gero eta globalizatuago honetan, aniztasuna nagusi den honetan, hizkuntza gutxitu bat normalizatzea ez da lan makala, ez horixe! Horregatik, orain arte euskararen erabilera normalizatzeko egindakoa sekulakoa da, asko da egiteko daukaguna, baina, iruditzen zait egindako bidea txalotzekoa dela. Txalotu animatzeko, indarrak batu eta aurrera egiteko.

Aurrera egite horretan nik elkarrekin lotura zuzena duten bi aldagai aipatu nahi ditut: batetik, euskarari espazio propioak eskaintzea, berak bakarrik beteko dituen espazioak, funtzioak; eta, bestetik, euskaraz gehiago sortzea, euskara sortze hizkuntza izatea.

Bi aldagai horiek lotuta daude, batak bestea dakar, baina biak dira landu eta bultzatu beharrekoak. Euskarak lurzoru propioa behar du elikatzeko, indartzeko, ez kamusteko. Izan ere, edozein eremu konpartitutan handiak txikia irensten du, eta euskarari ere hori gertatzen zaio alboan hizkuntza handiagoak dituenean. Lurzoru propioa eta hiztun aktiboak, euskaraz sortuko dutenak, dira elikagai onenak euskara normalizatzeko.

Euskara erabiltzeari balioa ematea da kontua, euskarak balio duela ikustea eta ikusaraztea. Jar ditzagun euskaraz sortzen horretarako gaitasuna eta gogoa dutenak. Euskaraz aritzeko gaitasuna aprobetxatu behar dugu, euskara erabiltzea legitimatzeko neurrietan sakonduz, euskara eroso eta gainkargarik gabe erabiltzeko baldintzak eraikiz.

Elias Zumalde (EMUNeko lankidea)

Irakurtzen jarraitu...

Uda aurretik 3 soziolinguistika hausnarketa-saio-bazkari egin genituen EMUNeko hainbat lankidek. Txoko banatan, mokadu eta mokadu artean, soziolinguistikaz aritu ginen, batzuetan gai-jartzaileak proposatutako gaiari tiraka, beste batzuetan libre, buruan bueltaka genituen ideiak, kezkak eta iritziak lankideekin partekatuz. Han aipatutakoetatik abiatuz, soziolinguistikan aditu diren 3 lankideri artikulu bana idaztea eskatu diegu. Jarraian irakur dezakezue lehena, Txerra Rodriguezek josi duena, hain zuzen ere.

txerra_rodriguez

Askotan galdetu diot neure buruari enpresetako Euskara Plana abiatzeko erabakia nondik irteten den. Hiru aukera bururatu zaizkit: tripetatik, bihotzetik edo onuratik.

Hala ere, erabakia nondik datorren baino, nora doan iruditzen zait garrantzitsuago. Eta hasieratik Zuzendaritzarekin adostu behar da zer aldaketa egiteko prest dauden. Era berean, arduradun teknikoari (hau da, euskara teknikariari) zer eskatuko zaion eta zer ez ere adostu behar du enpresak berak. Eta gutxien-gutxienik Zuzendaritzari eskatu behar zaio iraunkortasuna (hau da, euskara plana urte batzuetan iraungo duen agindua, agindu berbaren bi adieretan).

Eta arduradun teknikook zer? Guk ezin dugu gure ideologiaren arabera jokatu euskara plan batean. Guk komunitateak (enpresa eta langileak) esaten duena hartu behar dugu aintzat. Baina horrek ez du esan gura guk bide hori dagoenean onartu behar dugunik. Ez.

Guk azaldu behar diegu helburuak lortzeko hartu beharreko bidea zein izan daitekeen. Eta azaldu behar diegu ere eurek hartutako bidearekin eurek jarritako helburuetara heltzeko zer zailtasun edo eragozpen egongo diren.

Beste hitz batzuekin esanda, guk zintzo jokatu behar dugu, guk zorrotz jokatu behar dugu. Bide bakoitzak zer dakarren eta zer ez azaldu behar diegu, zintzo. Hala ere, ezin dugu ahaztu hau, zorionez, ez dela zientzia zehatza.

Txerra Rodriguez  (soziolinguista eta EMUNeko lankidea)

Irakurtzen jarraitu...

Urtero egiten dute Carballon (Galizia) traballando en lingua izeneko jardunaldia. Aurten ere egin dute, uztailaren 6an eta 7an, eta alor sozioekonomikoa landu dute. Ikastaroa elkarlanean antolatzen dute Coruñako Unibertsitateak, hango galiziera teknikarien elkarteak (CTNLk), bertako udalak eta Galiziako Xuntak.

Hitzaldi oso interesgarriak izan dituzte: enpresariak, kontsumitzaileak, hizkuntza langileak, unibertsitateko irakasleak… Denak helburu berarekin: alor sozioekonomikoan galiziera sustatzeko bideak irekitzea. Jardunaldian batutakoek ondorio batzuk adostu dituzte, 17 guztira, eta horiek guztiak itzulita dakarzkizuegu jarraian:

CmxU8QSUEAAFHh-

Irakurtzen jarraitu...

Donostia 2016 egitasmoaren barruan antolatu den Hitzargiak topaketan, hizkuntza gutxituak biziberritzeko Europan izan diren praktika eredugarriak aurkeztu dira ekainaren 23an eta 24an Hernaniko ORONA Ideo eraikinean.

eika_hitzargiak

Europako hainbat herrialdetatik etorritako ordezkariak izan dira bertan, bakoitza bere esperientzia azaltzen: Euskal Herria, Galizia, Katalunia, Asturias, Aragoi, Eskozia, Irlanda, Alsazia, Bretainia, Italia, Estonia, Bretainia, Portugal, Holanda, Finlandia, Poloniako kaxubiarrak,…

EIKA kooperatibaren esperientzia horien artean izan da, lan munduan euskara biziberritzeko esperientzia eredugarri moduan aukeratua izan baita, Europako gainerako esperientziekin batera. Hizlaria Ainhoa Irureta izan da, Eika Koop.E.ko industria zuzendaria.

Eguneroko lanean euskararen normalizazioaren alde plangintza eta kudeaketa egitea ezinbestekoa dela azaldu du bertan Ainhoak:

  • Euskaraz eskolatuta datozen belaunaldi berrientzat lan tresnak euskaraz prest izatea.
  • Lanpostu bakoitzak bete beharreko euskararen ezagutza zehaztuta izatea.
  • Lana euskaraz egitea ahalbidetuko duen hizkuntza politika eraginkorra zehaztuta izatea.
  • Kontratazio berriak eta barne promozioak egiten direnean, dagokion euskararen ezagutza eskatzea.
  • Eskakizuna betetzen ez duten langileak ezagutza eskuratzeko formazio planean integratzea.
  • Langileek zerbitzua euskaraz jasotzeko planifikazio zehatzak burutzea; arlo sozialetik, pertsonen sailetik, prebentzio sailetik, ….
  • Lana euskaraz egiteko planifikazio zehatzak burutzea: langileen arteko ahozko harremanetan, bileretan, produkzio prozesuan…

Iturria: TU lankide

Irakurtzen jarraitu...

Hizkuntza normalizatu gabe egotearen beste ondorioetako bat baino ez da: antzemandako hizkuntza eskubide urraketaren gainean dagokion salaketa, iradokizun edo eskaera egin ahal izateko webgune, telefono edo postontziak abiatzea.

Gogora dezagun Kontseiluak Behatokia zerbitzua abiatu zuela 2001eko ekainean eta Eusko Jaurlaritzak Elebide 2006ko azaroan. MONDRAGONek, bestalde, barne kontsumorako baina, taldeko kooperatiba kideentzat euskararen Iradokizun Postontzia prestatu zuen 2014an; harrezkero estranet korporatiboan erabilgarri dagoena. Eta, zentzu horretan ere, asko dira, euskararen presentzia eta erabilera hobetze aldera, intzidentzien gainean barne sistemaren bat abian duten kooperatibak.

image_large

MONDRAGONen Iradokizun Postontzia

Postontzia MONDRAGONen Euskara Batzordeak eta bere gidaritzapean diharduen Mahai Teknikoak abiatutako egitasmoa da, eta helburutzat du, kooperatibek elkarri eraginez, Korporazioko kooperatibetan euskararen presentzia eta erabilera hobetzea.

Korporazioko kooperatibaren baten euskararen inguruan zer hobeturik antzematen duen MONDRAGONeko bazkide orok erabil dezake Postontzia horren berri emateko. 

Postontzia norberarena ez den beste kooperatiba bati buruzko zer hobetuak iradokitzeko tresna da. Beraz, Postontzia ez da norberaren kooperatibaren zer hobetuak iradokitzeko, horiek kooperatiba bakoitzaren barruko bideetatik joan beharko lirateke eta.

Halaber, Iradokizun Postontzia euskararen aldeko jokaeren aurrean esker ona adierazteko ere erabil daiteke.

Jasotako iradokizun edota eskaera aztertu ondoren, eta MONDRAGONen Euskara Normalizatzeko Oinarriak aintzat hartuta, dagozkion eginbideak garatzen dira, eta horien berri ematen zaio iradokitzaileari. Erabateko konfidentzialtasunaz jokatzen da eta ez dira iradokitzailearen datuak zabaltzen.

Orain arte denetariko eskaerak jaso dira Iradokizunen Ponstontzian; honakoak, besteak beste: kooperatiba bateko segurtasun langileak euskaraz ez ulertzea eta erdaraz egin behar izatea, webgunea erabat erdaraz egotea, zerbitzua euskaraz ematen duten profesionalak (edo soilik erdaraz ematen dutenak) identifikatzeko eskaera, Politika Sozioenpresarialean euskararen normalkuntza ildotzat hartzea, Zentro Korporatibotik zabaldutako dokumentu jakin bat erdara hutsen zabaldu izana, eta bezerotzat kontsumitzailea duen filial batek telefono erantzungailua erdara hutsen izatea.

Irakurtzen jarraitu...