Geu Elkartearekin eta Oihanederrekin elkarlanean Non jarri behar dugu arreta euskaraz gehiago egin ahal izateko? saioa antolatu du Emunek. Hitzordua maiatzaren 5ean (osteguna) izango da 19:00etan, Oihaneder Euskararen Etxean.

P1010335

EMUN Aholkularitzak ibilbide luzea du hizkuntza portaera aldaketetan eragiten duten faktoreak aztertzen. Horren emaitza da Durangoko azokan aurkeztu genuen “Irten hizkuntzaren armairutik” liburua.

Baldin badakigu egoera jakin batzuetan zergatik erabiltzen dugun euskara edo gaztelania, zein mekanismo jartzen diren abian, orduan hurbilxeago izango dugu euskarara aldatzeko aukera erreala. Saio horretan Emuneko Ainhoa Lasarekin mekanismo horiez hitz egiteko, eta gure esperientzia eta zalantzak konpartitzeko aukera izango dugu.

Hitzaldiaren aitzakian, Irten hizkuntzaren armairutik liburuaren hainbat ale zozketatuko dira galdera honi zuzen erantzuten diotenen artean.

Zer-nolako liburua da?

a) Autolaguntza liburua

b) Linguistika liburua

c) Soziolinguistika liburua

Parte hartu!

Irakurtzen jarraitu...

Pasa den asteko artikuluan azaldu genuen zertan zetzan gure esperimentua, eta honako artikulu honetan izan genituen bizipenak, eta ateratako ondorioak eta irakaspenak jaso ditugu; izan ere, eskatzen dugun hori guk geuk lehen pertsonan bizitzeak enpatizatzen, eta emozioak eta zailtasunak ezagutzen lagundu baitigu.

6262012615_fcd237de90_o

Argazkia: Flickr

Eskatutakoa, araua, hobekien bete zutenek zergatik bete zuten? Betebehar moduan ikusi zutelako (ez zen borondatezkoa), taldeak hartutako erabakia zelako (ez norbanako batzuk euren kabuz hartutakoa), jolaserako aukera gisa hartu zutelako eta liderrak, euren portaerarekin, eredu izan zirelako.

Dena den, nekea sentitu zuela ere aitortu zuen batek baino gehiagok eta ihesbide/arnasgune batzuen beharra ere bai. Adibidez, bulego batean, bazkalorduan, su-etena izan zuten; horrela, tarte batez, euskaraz hitz egiteko lizentzia eman zioten elkarri. Arratsaldean, oro har, nobedadea amaituta, saririk gabe, nekea agerikoa egin zen; ariketa lan bat gehiago bihurtu eta betetze-mailaren jaitsiera nabarmena izan zen.

Are gehiago, bazen betetzeko gogoa zeukan edo bete behar zela uste zuenik ere, baina besteak euskarara etortzen zirela ikusita, lotsa ematen zien erdaraz aritzea eta, kasu horietan, batzuk euskarara itzuli ziren. Halakoetarako TELP saioak beharko genituzke, guk gureari, euskarari… barkatu, erdarari eutsi behar diogula gogorarazteko.

Gutako askok azpimarratu zituen zailtasunak; besteak beste, alderdi emozionalarekin lotutako gaiak gaztelaniaz azaltzekoa (elkarrizketa artifizialean ari ginen sentsazioa), eta baita euskaraz erabiltzen ditugun hainbat termino gaztelaniaz esatekoa ere. Alderdi emozionala eta teknikoa izaten dira, hain zuzen ere, hizkuntza-ohiturak aldatzeko bi ohiko korapilo.

Gai konprometitua (edo serioa, garrantzitsua, presazkoa…) lantzen ari ziren bileran, “este tema que es tan delicado, ¿lo podemos tratar en euskera?” proposatzeko tentazioa izan zuela aitortu zuen beste batek; ”euskera” kenduko bagenu, eta “castellano” jarri, hori bera entzun behar izaten dugu, maiz, hainbat eta hainbat langilerengandik.

Halaber, elebitasunaren karga ere sufritu genuen gure larruan; bezeroei aurkeztu beharreko dokumentuak gaztelaniaz sortu eta gero euskarara itzuli beharrak denbora gehiago eskatuko zigula ikusita, araua hautsi eta euskaraz egitea erabaki zuen batek baino gehiagok.

Hizkuntza-ohiturak kolpera aldatzea eskatu zitzaigun; eraginkorragoa zer den baloratzen hasi gabe, erosotasunaren ikuspegitik errazagoa litzateke progresiboki eta pertsona jakin batzuekin hasi izan bagina. Gure kasuan, egun bakarreko ariketa zenez, ez genuen aklimatazio tarterik izan, eta horrek zaildu egin zuen aldaketa.

Hizkuntza-portaera aldatzen laguntzen du aldaketa horrek zein onura ekarriko dizkigun bisualizatzeak (gure hizkuntza maila handituko dela usteak, taldean integratzeko balioko didala pentsatzeak…); guk, egun bakarrean probatuta, ez genuen beste munduko espektatibarik; desberdina litzateke, adibidez, ingelesez maila hobetzeko helburuarekin, egunero, kafe-orduan, ingelesez aritzea erabakiko bagenu.

Gure inguruan ez dago euskaldun elebakarrik; bestela, errespetuaren aitzakian euskararako ihesbidea izango genuke; izan ere, errespetuaren kontu hori gaztelaniaz aritzen jarraitzeko askok erabiltzen duen arrazoia izan ohi da. Izan ere, kontuan izan behar dugu esperimentu honetan gaztelaniaz egin ohi duten euskaldunen lekuan jarri ginela, baina, erakundeetan euskaraz ez dakitenak ere izaten dira, eta horien lekuan jartzeko beste ariketa motaren bat egin beharko genuke.

Bukatzeko, Ainhoa Lasa teknikari adituak azaldu zuenez, “segurtasun-gunetik aterarazten gaituztenean erresistentziak izaten ditugu; normala da, gure burua babesteko mekanismoa baita hori”.

Irakurtzen jarraitu...

Cuando nuestros compañeros y compañeras que trabajan con Talleres de Motivación nos plantearon pasar un día de trabajo entero trabajando en castellano, hubo de todo, pero predominaron las bromas (que si es era un decretazo, que si ese día voy a coger fiesta, que si en lugar de “Arnasgune” había que decir “Respiradero”…); pero más allá de un día donde predominó el humor, también pudimos vivir en primera persona qué es lo que le pedimos a la gente cuando les animamos a cambiar sus hábitos lingüísticos.

Lo que se nos pedía: pasar un día entero (el pasado jueves) trabajando en castellano: tanto las conversaciones orales, las reuniones, los documentos de trabajo, las actas, los emails que nos intercambiamos…

Objetivos:

  • Entender y sentir en primera persona qué es lo que sienten las personas con las que trabajamos cuando les aconsejamos cambiar un hábito lingüístico.
  • Ante un cambio que no hemos decidido nosotros y se ha dado en un grupo, vivir la experiencia en primera persona, y ver qué dificultades (y qué tipo de resistencias) tenemos.

La experiencia:

En este vídeo hemos recogido cómo vivieron ese “experimento” 6 compañeros y compañeras de Emun:

Irakurtzen jarraitu...

Udalerri Euskaldunen Mankomunitateak, bertako kide diren udalekin elkarlanean, errenta aitorpena euskaraz egiteko kanpaina jarri du abian aurten ere. Beste behin ere, gainera, UEMAtik harago doa elkarlana, Bizkaiko Foru Aldundiak eta mankomunitateko kide ez diren beste zenbait udalek ere parte hartuko baitute, hainbat udaletako euskara talde eta elkarteekin batera.

Uema

Jatorrizko albistea http://www.uema.eus

Irakurtzen jarraitu...

LABORAL Kutxa erakunde aitzindarietako bat da euskararen normalizazioan; askotariko egitasmoak babesten ez ezik, baita barne eta kanpo erabileran ere. 2015ean, lan horren errekonozimendua jaso zuen, LABORAL Kutxaren urrutiko banka-zerbitzuak Urrezko Bikain Ziurtagiria eskuratu baitzuen. Euskara eta hizkuntzak, oro har, nola kudeatzen dituzten jakiteko Nuria Agirre, LABORAL Kutxako Giza-Baliabideetako zuzendariari hainbat galdera luzatu dizkiogu.

IMG-20160316-WA0002

  1. LABORAL Kutxan noiztik eta nola bultzatu izan duzue euskararen normalizazioa?

Ia 30 urte igaro dira (1987ko urtarrila zen) garai hartako LAN KIDE AURREZKIAn “Euskararen presentzia berpizteko zirriborro-proiektua” landu eta aurkeztu zenetik. Beraz, entitateak jatorrian dauka euskararen presentzia sustatzeko borondatea, eta barrura zein kanpora begira hamaika urrats eman ditu euskararen garapenari bere aletxoa jartzeko.

Horretarako, egoera diglosikoa gaindituz, euskara zerbitzu- eta lan-hizkuntza bihurtzeko behar besteko neurri jarri ditu entitateak mahai gainean urte hauetan guztietan. Azken helburua bezeroei arreta nahi duten hizkuntzan ematea da, kalitatezko zerbitzuaren oinarria den neurrian.

  1. Zer suposatu zuen LABORAL Kutxarentzat Urrezko Bikain ziurtagiria eskuratzea?

Hizkuntza-normalizazioaren prozesu konplexu eta luzean jasotako aitortza da, egindako lana egokia eta eraginkorra izan dela erakusten duena. Alde horretatik, Urrezko Bikain Ziurtagiria guretzat ere pizgarria izan da, euskara beste edozein atal edo arlo bezalaxe kudeatu daitekeela erakutsi baitio entitate osoari. Aitortza horrek mugarri bat jarri du LABORAL Kutxan, eta aurrera begira behar besteko urratsak ematen jarraitzeko borondatea daukagu. Izan ere, gauza handia da finantza-alorrean Urrezko aitortza jasotzen duen lehen finantza-entitatea izatea.

  1. Irudia (webgunea, sukurtsaletako errotulazioa…) bi hizkuntzatan duzue; zehazki, zein da irudian jarraitzen duzuen irizpidea?

LABORAL Kutxako errotulazioa bi hizkuntzetan dago, euskarari lehentasun espaziala emanez (letra-tamaina handiagoa eta hurrenkeran aurrean jarriz). Salbuespena Entitatearen marka komertziala da.

Irizpide hau Zerbitzu Zentraletan eta bulegoetan, edozein lekutan jarritako euskarri guztietan kontuan hartzen da, errotulazio finkoaz gain, aldi baterakoan ere aplikatzen delarik.

LABORAL Kutxak euskararen erabilera sustatzeko helburuarekin hitzartuta dituen Hitzarmenen haritik, hainbat bulegotako barruko errotulazio guztia euskara hutsean azaltzen da.

Piktogramak dituzten errotuluetan testua euskara hutsean ipintzen da (“Ez erre”, “Komunak”…), eta baita erabat ulergarriak diren errotuluak ere (“Ez pasatu”…).

Bestalde, kanpo-komunikazioa bi plano desberdinetan jarri beharko genuke: batetik, ahozko harremanak, eta bestetik, idatzizkoak. Eta horren arabera, onartuta dauden barruko hizkuntza-irizpideak aintzat hartuz, Euskal Herriko bulego guztietan bezeroak berak aukeratzen duen hizkuntzan mintzateko borondatea daukagu. Eta idatzizko komunikaziora etorrita, Euskal Herriko bezeroei informazioa elebietan edo bakarrik euskaraz bidaltzen zaie (aukera hori bezeroak hautatu beharra dauka bulegoan edo web nagusiaren bitartez).

  1. 70.000 bezero baino gehiagorekin idatzizko harremana euskaraz duzue. Nola iritsi zarete hain kopuru handia izatera?

Gaur egun indarrean dagoen Euskararen Plan Estrategikoaren bisioak honela dio: “LABORAL Kutxan bezeroek harreman komertzial guztiak euskaraz izateko aukera izango dute eta hautu hori egiten duen bazkide orok aukera izango du lanean eta laneko harremanetan euskaraz egiteko. Horretarako, entitateak jarrera proaktiboa erakutsiko du, langileen gaitasunetan eraginez eta erabilera bultzatuz.”

Horri erantzunez, bezeroen harremanen hizkuntza-hautuaren zain egon beharrean, modu proaktiboa erakutsiz hainbat kanpaina bideratu ditugu bezeroekiko idatzizko harremana euskara hutsean izan dadin bultzatuz. Kanpaina horien eraginez, gaur 70.000 bezero dira idatzizko informazioa euskaraz jasotzen dutenak.

  1. Ba al duzue irizpideren bat sukurtsaletan, ahoz, euskaldunei euskarazko arreta bermatzeko?

Bai, aspaldian ditugu indarrean Zuzendaritzak onartutako hizkuntza-irizpideen eskuliburua. Atal honetan bi esparru hartzen ditugu kontuan: batetik, aurrez aurreko harrera, eta, bestetik, telefono bidezko harrera.

Horretan, aurrez aurreko harrerari dagokionez, elkarrizketa bezeroak hasten duenean, bezeroari berak egindako hizkuntzan egiten ahalegintzen gara, euskaraz edo gaztelaniaz, alegia. Eta elkarrizketa LABORAL Kutxako langileak hasten duenean, langilearen euskararen ezagutza mailaren arabera, euskaraz edo gaztelaniaz ematen dugu zerbitzua.

Telefono bidezko harreran, ordea, kanpoko telefono-dei bat jasotzen denean, hasierako agurrean ele bietan dagoen mezua aktibatzen da automatikoki, eta horretan lehentasuna euskarak dauka. Tarte horretan, hizkuntza bezeroak hautatzen du, eta ahozko zerbitzua berak nahi izan duen hizkuntzan ematen zaio.

Bestetik, Euskal Herriko sukurtsaletako langile guztiei gomendatzen zaie hasierako agurra euskaraz egitea, bezeroari euskara erabiltzeko bidea erakutsiz.

Eta bukatzeko, sukurtsaletako erantzungailuari dagokionez, mezua bi hizkuntzetan egoten da, euskarari lehentasuna emanez.

  1. Eta, barne erabilerara begira, zein esparru ari zarete une honetan jorratzen edo jorratuko dituzue datozen urteetan?

Gaur egungo erronka nagusienak dira euskara lan-hizkuntza bihurtzea, gurekin idatzizko harremanak dituzten bezeroen kopurua 100.000ra heltzea eta goi-mailako lan komertziala euskaraz ere burutzeko gai diren gestoreak izatea. Horretarako, atal hauek dira lantzen ari garenak:

  • Hautaketa prozesuak: hala langile berrien inkorporazioetan, nola barne-sustapeneko lanpostuetan, hautatzen diren langileek exijitzen den euskararen ezagutza maila dutela ziurtatzen da. Horretarako, duela pare bat urte entitatean lanpostu guztien hizkuntza-eskakizunak ezarri ziren, eta lanpostu baterako aukeratzen den pertsonak eskuratutako lanpostuari dagokion hizkuntza-eskakizuna ezinbestean bete beharko du.
  • Trebakuntza: alor honetan, alde batetik euskara-eskolak antolatzen dira ezagutza-maila baxua duten lankideei begira, eta maila altua dutenentzat ikastaro teknikoak antolatzen dira, langileak euskaraz ere espezializatu daitezen kalitatezko zerbitzua eman ahal izateko.
  • Lan-bilerak: euskarak gero eta presentzia handiagoa izan dezan, neurriak hartzen ari gara bilerak euskaraz egin daitezen. Horretarako, helburuak ari gara adosten.
Irakurtzen jarraitu...