EAEko herri gehienetan gazteen artean euskararen erabilerak behera egin badu ere, Ondarroan ez da horrelakorik gertatu. Izan ere, erabilera daturik onena gazteen artekoa izan da, %92 hain zuzen ere. Kaleko erabilera datuak onak izanda ere, oraindik Ondarroako autoeskoletan ez du inork gidabaimena euskaraz atera eta hori aldatzeko asmoarekin udalak 2017an gidabaimena euskaraz ateratzen duten herritarrak diruz lagunduko ditu.

“Orain arteko ikasketa guztiak euskaraz egin ditugun moduan, gidabaimena ere euskaraz ateratzea litzateke naturalena” azaldu du Leire Beitia udaleko euskara zinegotziak. Orain arteko datuak ikusita, gidabaimeneko azterketa teorikoa ere euskaraz egiteko laguntza ematea erabaki du udalak.

Deialdia irailean publikatuko da, seguru asko, eta orduan eskatu ahal izango dute laguntza 2017an azterketa teorikoa euskaraz egin edo egiteko asmoa duten guztiek. Horretaz aparte, udala, herriko autoeskolako arduradunekin gaia lantzen ari da kanpainari bultzada bat emateko. “Garrantzitsua da herriko agente aktiboak ere kanpaina honetan inplikatzea, modu honetan soilik lortuko ditugu emaitza hobeak” gaineratu du Beitiak.

“Segi zeure bidiai

Gidabaimena euskaraz ateratzeko gonbidapen hau marko orokor baten barruan dago: “Segi zeure bidiai” izeneko kanpaina. Horren helburua da azpimarratzea nolako garrantzitsuak diren egunero-egunero eman ohi ditugu pauso txikiak, urrea balio dute-eta, esate baterako: Korrikan parte hartu, abizenak euskaldundu, udan euskarazko ikastaro bat egin, telefonoan sistema eragilea euskaraz jarri… eta beste hainbeste.

Irudi bidezko kanpaina bat da hori sare sozialen bidez zabalduko dena. Ondarroako itsasargiaren irudia erabili du Udalak bidea erakusteko bide bat bezala. Izan ere, askotan, konturatu ere egin gabe, erdaraz dugu zerbait gure inguruan euskaraz egitea baduguna. Beti dago zeozer gehiago egitea. Udalak animatu nahi ditu herritarrak “Segi zeure bidiai” kanpainaren parte izateko, mezua zabalduz.

Jatorrizko argazkia eta albistea: udalberriak

Irakurtzen jarraitu...

Serbitzu enpresa, Biharkorekin batera, euskara plana duen enpresetako bat da Azkoitian. 2011 inguruan jarri ziren Emunekin harremanetan. Langile gehienak euskaldunak izanik, euskara beti egon izan da presente enpresan, baina, sistema bat ezarrita, euskarak euren enpresan duen garrantziaz jabetu dira.

Iñaki Maiztegi legazpiarra Serbitzuko Euskara Planaren koordinatzailea da. “Gure bezeroekin euskaraz egiten ditugu harremanak”, azaldu du Maiztegik. Hasieratik ikusi zuten lantegian euskararen inguruan arautegi bat ezarri behar zutela, hots, sistema baten barruan aritu beharra zutela ezer lortu behar baldin bazuten. “Zerbitzu publikoetan lan egiten dugu; udala ez bada, Foru Aldundia da gure bezeroa”, jarraitu du koordinatzaileak. “Euskal Herriko herrietan ematen dugun zerbitzua euskaraz denez, garrantzia eman nahi izan genion euskarari, eta Emunekin hasteko ideia hortik etorri zitzaigun”, dio, prozesuaren hastapenak azalduz.

Lantegiarentzat “ezustekoa” izan zela aitortu dute. “Ez ginen jabetzen zer egin behar genuen”. Begi bistako gauzekin lotuta hasi ziren lehen urratsak egiten: errotulazioa aldatu, bisita txartelak euskaratu, zigiluak… Sistematika horrekin hasi ziren Serbitzun euskara plana bideratzen. Guztiari jarraipena emateko, euskara batzorde bat dute lantegian, “oso erakundetutako batzordea”, koordinatzaileak eta Emuneko teknikariek diotenez. “Serbitzuk duen plana erakunde mailakoa da; haren indarguneetako bat da, eta zuzendaritza inplikatuta dago”.

Lantaldeko kide gehienek euskara menperatzen dute, baina baziren gazteleraz bizi ziren langileak ere. Oro har, “jendeak ondo hartu zuen”. Euskara batzorde horietan “alde positiboa erakusteari garrantzi handia” eman diotela azaldu dute. “Gehitu egiten duen zerbaiten moduan aurkeztu dugu, malgutasun handiarekin, neurgarriak eta lortzeko modukoak diren helburuak jarrita”, adierazi du koordinatzaileak. Enpresak “asko baloratzen du” langileek euskaraz ikasi eta euren maila hobetzeko egiten duten esfortzua. “Langileek egiten duten lana aitortu beharra dugu”, dio, azkenik, koordinatzaileak.

Bai Euskarari ziurtagiria eta Bikain zilarra lortuak ditu Serbitzuk. Beste aurrerapauso batzuk eman nahi zituzten, ordea. “Kalitatezko prozesuetan gertatzen den bezala, epe laburretan hobekuntza handiak egin ziren, baina, bihurgunearen goiko aldera iristean, zaila izaten da hobetzea. Hori gertatu zitzaigun guri”, adierazi du Maiztegi koordinatzaileak. “Harea harrotu eta jendeari, langileei, aukera ematea erabaki genuen”. Enpresan euskara barneratuta zen lehendik, baina, langile asko dutenez, eurek zuten euskararen ezagutza maila handitzea jarri zuten helburu. Euskara planaren oinarri metodologikoak hiru dira: erabilera, ezagutza eta motibazioa. “Helburua beti euskararen erabilera da”, diote teknikariek. “Erabiltzeko, ezagutu egin behar da, eta, horretarako, giro ona sortu behar da”.

Langileak, helburuak lortzen

Giro horren barnean murgildu ziren Aitor Ulibarri zuzendaria eta Ramon Donato de Lopez langilea. Ulibarri zuzendariaren ustez, “gai berria zen, eta esperientzia falta zuten”. 2015. urtean hartu zuen zuzendari kargua Serbitzun, eta, langile gehienak euskaldunak zirela ikusita, plan hori lantzen jarraitzea garrantzitsua zela iritzi zion. Ulibarri gasteiztarra da jaiotzez, eta gazteleraz ikasitakoa; euskaldun berria da. “Lanean euskararekin izandako bizipen indartsuena hemen izan nuen, Serbitzun”, azpimarratu du zuzendariak. Ulibarrirentzat, euskal enpresa bateko zuzendaria izanik, harremanak euskaraz lantzea oso da garrantzitsua. “Ez da gauza bera harremanak euskaraz egitea edo gazteleraz egitea, gertutasunagatik bereziki”, gaineratu du. “Euskaraz egin nahi dugunok aukera izatea garrantzitsua da. Poliki-poliki, euskara lan hizkuntza izatea lortu behar dugu”.

Ramon Donato de Lopez, berriz, Irunen jaiotakoa da. Euskara betidanik jaso duela baina gerora galdu egin zuela aitortu du. “Oso desberdina da Azkoitian edo Azpeitian bizi edo Irunen bizi. Orain dezente hartu diot euskarari”, azaldu du langileak. Lan harremanak euskaraz egiten dituzte, bai bulegoan, bai telefonoz zein ordenagailuz. Euskaltegiak ematen duen B2 maila lortua du Donato de Lopezek, hau da, ahoz eta idatziz komunikatzeko gaitasuna aitortua du. Halere, hobetzen jarraitu nahi du, eta euskararen gaitasun agiria (EGA) lortzea du erronka. “Komenigarria ikusten dut nire profilarentzat eta lanpostuarentzat”, azaldu du Azpeitian bizi den irundarrak. “Ez da gauza bera hitzez edo idatziz komunikatzea. Ez zaie berdin idazten langile bati edo teknikari bati, eta alor horretan indartu nahiko nuke”. Euskara plana dutenen artean enpresa aitzindaria da Serbitzu Azkoitian. Lan eta erabaki askorekin egindako bidea da Azkoitiko lantegiak hasitakoa.

Argazkia eta jatorrizko albistea: Maxixatzen

Irakurtzen jarraitu...

“Galiziera gehiago ekonomian eta enpresan”. Urte mordoa pasatu da fokua kulturaren esparruan eta, bereziki, irakaskuntzarenean iltzatuta. Azken aldion, berriz, hizkuntza normalizazioa bilatzen duten proiektuak galizierak berdintasunez aritu ahal izateko oztopo handiak aurkitzen dituen beste esparru batera begiratzen hasi dira: arlo ekonomiko eta enpresariala. Aurretik egindako esperientzietan oinarrituz (adibidez, Foro Enrique Peinadorrek azken hamarkadan egin dituenak) jaio da galiziera ehun ekonomikoan dinamizatzeko plana (2016-2020). Oraingo honetan, beste aldi batzuetan ez bezala, Hizkuntza Politikako kabineteak mahai berean jesarri ditu administrazioa, eragile ekonomikoak eta galizieraren aldeko erakundeak, besteak beste, A Mesa pola Normalización Lingüística.

Hainbat sektoretako enpresek hartu dute parte bileretan: esne-sektoretakoek, garraio arlokoek edo ikus-entzunezkoek, baita esparru ekonomikoko eragileek ere (Anfaco, Asociación Galega de Áridos edo Club Financeiro de Santiago). Planak “galizieraren presentzia handitu nahi du enpresa eta ekonomia arloan”. Erakunde horien guztien iritziz, posible da, Hizkuntza Politikak lagunduz gero, “galizieraren erabilerak emaitza eta helburu enpresarialak hobetzen dituela jakinaraztea” eta, era berean, “lan harremanak hobetzen dituela”.

Planak 125 orrialdetan hainbat helburu ezartzen ditu (gutxi gorabehera orokor samarrak): “galizieraren erabilera handitu produktu eta zerbitzuen eskarian eta eskaintzan”, Galiziaren berezko hizkuntza erabiltzea “herriaren marka bereizgarri propioa sustatzeko”, “kalitateari eta berrikuntzari lotutako” produktuak sortzea… Izan ere, plan horrek garatzen ditu orain dela hamar urte baino gehiago Galiziako parlamentuak aho batez onartu zuen Plan Xeral de Normalización da Lingua Galega. Helburu horiek aplikatzeak, administrazioaren arabera, “jendartean eragin biderkatzailea eragin dezake”.

Helburu horiek hogei bat “neurri orokorretan” zehaztu egiten dira, besteak beste, “galiziera sustatzeko enpresa sareak sortzeko laguntza”, “galiziera bultzatzea produktuen etiketajean”, “adar profesionaletako oinarri terminologikoak garatu eta zabaltzea” edo Día da Galeguidade Empresarial izeneko eguna ospatzea eta “enpresa munduko data erreferentziala bihurtzea”. Helburu orokorrekin batera, planak helburu zehatzagoak ezartzen ditu hamar bat sektoretan: ostalaritza, merkataritza, elikadura, teknologia, eraikuntza eta etxe-salmenta, bankuak, aholkularitza eta bitartekaritza, publizitate agentziak, lan harreman eta kooperatibagintza.

Lusofoniaren aukera

Proiektu horrek, Plan Xeral de Normalización da Lingua Galegan oinarritzeaz gain, Paz Andrade legean ere hartzen du oinarri. Lege hau 2014an onartu zuen Galiziako Parlamentuak, aho batez hau ere, herri-ekimen legegile batetik abiatuta. Zentzu horretan, proiektuak “sustatu eta balioan jarri nahi ditu galizierak portugesez hitz egiten duten herrialdeen ateak irekitzeko duen gaitasuna”. Izan ere, horrek “lehiarako abantaila” dakarkio herriaren ehun ekonomikoari.

Zentzu berean, planak neurri sorta bat dakar azken urteotan lusofonia aurkera moduan hartzen ari den sektore baterako: informazio eta komunikaziorako teknologien alorra. IKTen sektorerako neurriek nabarmentzen dute “galizierak dakartzan onurak Galizia barruko bezeroekin hurbiltasuna lortzeko”, baina baita “lusofoniaren merkatuan ateak irekitzen dituen heinean” ere.  

Jatorrizko albistea: praza publica (Txerra Rodriguezek itzulia)

Irakurtzen jarraitu...

Euskaraz egindako karrera-amaierako proiekturik onenei sariak eman dizkiete gaur Mondragon Unibertsitateko Enpresagintza Fakultatean. Mondragon Unibertsitateko bi proiektu saritu dira: bata Enpresagintza Fakultatekoa eta bestea Goi eskola Politeknikokoa. Lehen sariaren irabazlea Mikel Irusta Zurikarai izan da, Enpresagintzako ikaslea, IK4-Ikerlanentzat egindako “IK4-Ikerlanen informazio tresnen garapena jabetza industrialean oinarrituriko negozio ereduaren mesedetan”. Mondragon Unibertsitateak eta Mondragon Korporazioak 1.500 euroko saria eman diote seigarren edizio honetan. Bigarren sariaren irabazlea Irati Abad Fernández izan da, Mondragon Goi Eskola Politeknikoko ikaslea, Fagor Arrasaterentzat egindako proiektu honengatik: “Konpositeentzako HCL eta kargadorea duen transfer prentsaren diseinu estetikoa”. Kasu honetan, Mondragon Unibertsitateak eta Mondragon Korporazioak 500 euroko saria eman diote.

Sariok duela sei urte sortu ziren, Mondragon Korporazioko Euskara Batzordearen ekimenez, Mondragon Unibertsitateko ikasleek lan-munduan sartzeko egin beharreko ikasketa-amaierako proiektuak euskaraz egin zitzaten. Mondragon Korporazioak erronka hori jasoa zuen bere Plan Estrategikoan, eta 2010ean lantalde bat sortu zuen, Korporazioko eta Fakultateetako kideez osatua, sariak abian jartzeko. Hala, fakultate bakoitzeko bi ordezkarik eta Korporazioko batek osatutako epaimahaiak Korporazioko enpresetan egin eta sariketara aurkeztutako proiektuak aztertu dituzte.

Guztira, 194 proiektu egin dira euskaraz Mondragon Unibertsitatean, eta horietako 16 onenak ebaluatu dira sarirako, Enpresagintza Fakultatetik, Goi Eskola Politeknikotik eta Humanitate eta Hezkuntza Zientzien Fakultatetik. Aurkeztutako proiektu guztiek maila tekniko handia dute, eta euskaraz ongien idatzitakoak izan dira sarituak.

Epaimahaia osatzen duten fakultate bakoitzeko kideak hauek izan dira: Eneko Bidegain eta Karmele Perez (HUHEZI), Rafael Altuna eta Miriam Leibar (Enpresagintza), Xabier Arrasate eta Pedro Urteaga (Mondragon Goi Eskola Politeknikoa) eta Ander Etxeberria (Mondragon Korporazioa). Proiektuak sakon aztertu ondoren, epaimahaikideak ados jarri dira puntuazioa eman eta saridunak aukeratzeko orduan.

Irakurtzen jarraitu...