KORRIKAren aitzakian, aurten ere, enpresa eta erakundeetan hainbat egitasmo eta ospakizun egin ditugu (kilometroak erosi, erakusketak…), eta jaso ditugun argazkien eta bideoen lagin txiki bat ekarri nahi izan dugu hona:

LKSkoei Korrika osoaren ekuatoreko kilometroa egokitu zitzaien, eta antolatzaileek txanpaina eman zieten eta konfetiak bota zituzten. Beheko argazkian ikusten da momentua:

Jarraian, IK4-Ikerlaneko, EIKA kooperatibak Wroclaw-n duen lantegiko eta Danobat Taldeko langileen bideoak:


Goian, IRIZAReko langileek erositako kilometroaren argazkia. Horrez gain 1000 boleto salduta ateratako diruarekin Ingudeako kilometroa erosi zuten beste enpresekin batera, eta Valtierrako kilometroa ere bai. Boletoak erosi zituztenen artean materiala zozkatu zuten.

CARREFOUR OIARTZUNgo langileak ere bizi-bizi euskararen alde!

Irakurtzen jarraitu...

Eusko Jaurlaritzaren Hizkuntza Politikarako Sailburuordetzak (HPS), EUSLAN programa pilotua jarri du martxan. Programa horren helburua honako hau da: enpresa industrialetako lan hizkuntza gisa euskara gero eta gehiago erabiltzeko prozedurak eta praktikak diseinatzea eta gauzatzea.

Programa horretan parte hartu ahal izateko enpresek baldintza zorrotzak bete behar izan dituzte eta, azkenean, honako hauek dira parte hartzen ari direnak: JMA, Batz, Cikautxo, Elay, Maier, Orkli, Copreci, Danobat, Eika, Goizper, Erreka eta Ulma Eraikuntza (azken seiei EMUNek aholkularitza eskaintzen die). Enpresa horietatik 8 Gipuzkoan daude, eta beste 4rak Bizkaian; guztien artean 5.000 langiletik gora biltzen dituzte.

Halaber, helburu eta konpromiso bat hartu dute programa pilotuan parte hartzen duten enpresek: enpresa barruko ahozko eta idatzizko lan harremanei eta hizkuntza paisaiari dagokionez euskararen erabilera %90era iristea edo, gutxienez, %20ko hobekuntza izatea 2017an. Konpromiso horren neurgarritasuna Bikain ziurtagiriaren bidez bermatuko da –enpresa parte-hartzaileek 2017an Bikain ziurtagiriari dagokion ebaluazioa izango dute–.

Programa horren oinarrian Elay enpresak euskara normalizatzeko egindako ibilbidea dago.

Euslan_Logoak

EUSLANi buruz gehiago jakiteko asmoz, Hizkuntza Ikerketa eta Koordinaziorako zuzendari den Jorge Giménez Bechengana hurbildu gara:

Irakurtzen jarraitu...

Salmenten %90 baino gehiago esportaziora bideratzen du DANOBATGROUPek; eta, bezeroak ez ezik, hornitzaileak, ordezkaritzak, banatzaileak, produkzio fabrikak… ditu atzerrian. Horiekin guztiekin izaten dituen komunikazioetan hainbat hizkuntza baliatzen ditu, baina ingelesa da nagusi. Halere, gertuago ere beste hainbatekin komunikatu behar izaten du; hala nola, hornitzaileak, ikastetxeak, administrazioa… eta, nola ez, kooperatibetako bazkideak. Beraz, euskarak ere izan dezake eta izaten du lekurik.

Horren harira, Mondragonen kooperatibetako euskara koordinatzaile eta batzordekideentzat antolatutako saioan Idoia Bustinduy komunikazio arduradunak azaldutakoak jaso ditugu hemen.

SONY DSC

Argazkia: AZK

Elementu batzuetarako hizkuntza irizpideak daude finkatuta; beste batzuetarako, berriz, ez dago irizpiderik, baina hizkuntza ohiturak euskararen presentzia finkatu du. Hona hemen, labur-labur, komunikazio elementu bakoitzean nola jokatzen den:

Kasu gehienetan, eduki bera egoten da euskaraz eta beste hizkuntza batzuetan:

  • Bi hizkuntzatan –euskaraz eta gaztelaniaz, euskara lehenetsiz–: barne jakinarazpenak, bilera deialdiak, lan eskaintzak, seinaleak eta errotuluak, txosten eta aurkezpen ereduak, bisitarientzako DANOBATGROUPen aurkezpen bideoa, BIEMH erakustazoketako informazioa eta gonbidapenak
  • Hiru hizkuntzatan –euskaraz, gaztelaniaz eta ingelesez–: prentsa oharrak eta, ondorioz, ohar horien txioak.
  • Sei hizkuntzatan –euskaraz, gaztelaniaz, ingelesez, alemanez, txineraz eta errusieraz–: webgunea.

Beste kasuren batean euskarazko eta gaztelaniazko edukiak tartekatzen dira, baina informazio bera eman gabe:

  • Adibidez, Batzar Nagusian. Dena den, aipatu behar da, Danobat eta Soralucen aldi bereko itzulpena baliatzen dela; horri esker, azken urteetan euskararen presentzia gaztelaniarena baino handiagoa izan da.
  • Prentsaurrekoak ez dira egunero izaten, eta halakoetan ere euskara eta gaztelania tartekatzen dira, eta, ahal dela, informazioa errepikatu gabe.

Euskara hutsezko praktikak ez dira hain ohikoak:

  • Duen zabalkundearengatik edo irudian duen eraginarengatik bat nabarmentzekotan, hormako nahiz mahai gaineko egutegiak aipatuko genituzke, bazkide guztiei banatzeaz gain, bisitariei-eta banatzen baitzaizkie.
  • Barrura begirako hainbat errotulu ere euskara hutsez jartzen dira kooperatiba batzuetan: kafe-makinakoak, gaztelaniaz eta euskaraz antzeko grafia duten errotuluak…

Bukatzeko, badira praktika batzuk non euskaldunei euskaraz eta erdaldunei gaztelaniaz (edo bi hizkuntzatan) egiten zaien:

  • Horren adibide, hainbat kooperatibatan bazkideentzat hitzaldi informatiboak antolatzen direnean, taldekatzeak hizkuntzaren arabera egiten dira; horri esker, gero eta euskaldun gehiagok euskara hutsez jasotzen dituzte azalpenak.
  • Bazkide guztientzako prestakuntza saio orokorretan ere izan da hizkuntzaren araberako taldekatze esperientziaren bat; heziketa kooperatiboaren saioak, kasu.
  • Azkenik, Soralucek barne komunikazioetarako bi kanalen estrategia jarraitzen du; hau da, euskaldunekin euskara hutsez izaten da harremana, eta erdaldunekin bi hizkuntzatan.
Irakurtzen jarraitu...

Carmelo Urdangarin (Deba, 1932) ekonomialaria eta kultur arloko pertsona ezaguna da. Danobat kooperatiban egin zuen lan, baina berak egindako lana oparoa da. Horren erakusgarri, 20 liburu inguru ditu argitaratuta; antzinako ofizioen arlokoak dira liburu horietako asko. Bere ibilbidearengatik errekonozimendu asko jaso ditu, besteak beste, Debegesak ematen duen Gure Balioak saria. Guk, Elgoibarko makina-erremintak ospatu berri duen 100 urteurrenaren aitzakian, Carmelorengan jo dugu lehen urte haiek nolakoak izan ziren jakin asmoz.

7c4dc916-7643-43c8-8450-a13f6659b910

Argazkia: Debegesa

Nola izan zen makina-erremintaren sorrera Elgoibarren?

Elgoibarren makina-erremintaren sorrera ez zen egun batetik bestera gertatu, prozesu baten emaitza izan zen; Fundiciones San Pedro* labe garaiak, adibidez, aurretik zeuden. Horrez gain, erlojugintzan edo burdinsareak egiten ospe handia zuten Elgoibarko fabrikatzaileek, eta estatu osoan saltzen zituzten euren produktuak. Beste horrenbeste esan dezakegu Eibarko armagintzari buruz ere, ia 700 urteko ibilbidea egin baitu. Beraz, garai hartan, duela 100 urte, know-how handia zegoen metatuta Elgoibar eta inguruko herrietan, eta hori guztia baliatu zen makina-erremintako lehen tailerrak martxan jartzeko.

Nortzuk izan ziren lehen aitzindari haiek? Nolakoak ziren?

Esango nuke bi tipologiatako jendea zegoela: batetik, oso ohikoa zen tailer batean lanean ari zen langile batek lana uztea eta bere tailer propioa jartzea. Horrela, eta denbora gutxian, asko ugaritu ziren makina-erremintako tailerrak. Bestetik, beste sektore batzuetako enpresariek makina-erremintan negozioa egon zitekeela ikusi zuten, eta dirua inbertitzen hasi ziren. Urte batzuk beranduago, frankismoa egoteak ere lagundu egin zuen neurri batean; izan are, beste herrialdeekin hartu-emanik ez zegoenez, Elgoibarko eta Euskal Herri osoko enpresak babestuta egon baitziren.

Hizkuntzei dagokionez, zein zen hasierako urte haietan nagusi?

Elgoibarren jende gehiena euskalduna zen, eta hitz egin ere euskaraz hitz egiten zuten; eta, lantegietan kaleko errealitatea islatzen zenez, lantegietan ere euskaraz hitz egiten zen nagusiki. Eta bezeroekin eta hornitzaileekin beste horrenbeste; gehienak Euskal Herrikoak zirenez, haiekin ere gehienetan euskaraz izaten zen harremana. Idatzizkoari dagokionez, estatutuak eta halako idatzi formalak gaztelaniaz egoten ziren, nahiz eta, gero, oharrak idazterakoan edo apunteak hartzerakoan askotan euskara erabili; erremintak aipatzerakoan ere, barautsa edo mailuka (mailua) esaten zen, euskarazko izenak erabiltzen ziren, alegia.

Hizkuntzen erabilerarekin jarraituz, 100 urte hauek bereizi beharko bazenitu, zein garai aipatuko zenituzke?

Lau garai bereiziko nituzke: 1) aipatu dudan bezala, lehen urteetan euskara zen nagusi; 2) 1930. urteko hamarkadan, enpresak Espainian saltzen hasi zirenean, estatuko bezeroekin gaztelania erabiltzen hasi ziren, eta zer esanik ez frankismoa iritsi zenean, orduan barne harremanetan ere gaztelania nagusitu baitzen; 3) 1960. urteko hamarkadan nazioartekotze prozesua hasi zen; lehendik inguruko herrialdeetan (Frantzia, Italia…), eta poliki-poliki beste herrialde batzuekin hartu-emanak izaten hasi ziren enpresak. Horrekin batera ordura arte arrotzak ziren hainbat hizkuntza gure enpresen egunerokoan agertzen hasi ziren; 4) azken urteetan euskara berriz bueltatzen ari da lantegietara, eta gero eta gehiago erabiltzen da, nahiz eta atzerriko hizkuntzen presentzia eta hizkuntza kopurua ere areagotu egin diren nabarmen.

* “La Fábrica de Hierros y Aceros San Pedro de Elgoibar – Más de un siglo de Historia 1876-1990”, Carmelo Urdangarin

Irakurtzen jarraitu...