KORRIKAren aitzakian, aurten ere, enpresa eta erakundeetan hainbat egitasmo eta ospakizun egin ditugu (kilometroak erosi, erakusketak…), eta jaso ditugun argazkien eta bideoen lagin txiki bat ekarri nahi izan dugu hona:

LKSkoei Korrika osoaren ekuatoreko kilometroa egokitu zitzaien, eta antolatzaileek txanpaina eman zieten eta konfetiak bota zituzten. Beheko argazkian ikusten da momentua:

Jarraian, IK4-Ikerlaneko, EIKA kooperatibak Wroclaw-n duen lantegiko eta Danobat Taldeko langileen bideoak:


Goian, IRIZAReko langileek erositako kilometroaren argazkia. Horrez gain 1000 boleto salduta ateratako diruarekin Ingudeako kilometroa erosi zuten beste enpresekin batera, eta Valtierrako kilometroa ere bai. Boletoak erosi zituztenen artean materiala zozkatu zuten.

CARREFOUR OIARTZUNgo langileak ere bizi-bizi euskararen alde!

Irakurtzen jarraitu...

Donostia 2016 egitasmoaren barruan antolatu den Hitzargiak topaketan, hizkuntza gutxituak biziberritzeko Europan izan diren praktika eredugarriak aurkeztu dira ekainaren 23an eta 24an Hernaniko ORONA Ideo eraikinean.

eika_hitzargiak

Europako hainbat herrialdetatik etorritako ordezkariak izan dira bertan, bakoitza bere esperientzia azaltzen: Euskal Herria, Galizia, Katalunia, Asturias, Aragoi, Eskozia, Irlanda, Alsazia, Bretainia, Italia, Estonia, Bretainia, Portugal, Holanda, Finlandia, Poloniako kaxubiarrak,…

EIKA kooperatibaren esperientzia horien artean izan da, lan munduan euskara biziberritzeko esperientzia eredugarri moduan aukeratua izan baita, Europako gainerako esperientziekin batera. Hizlaria Ainhoa Irureta izan da, Eika Koop.E.ko industria zuzendaria.

Eguneroko lanean euskararen normalizazioaren alde plangintza eta kudeaketa egitea ezinbestekoa dela azaldu du bertan Ainhoak:

  • Euskaraz eskolatuta datozen belaunaldi berrientzat lan tresnak euskaraz prest izatea.
  • Lanpostu bakoitzak bete beharreko euskararen ezagutza zehaztuta izatea.
  • Lana euskaraz egitea ahalbidetuko duen hizkuntza politika eraginkorra zehaztuta izatea.
  • Kontratazio berriak eta barne promozioak egiten direnean, dagokion euskararen ezagutza eskatzea.
  • Eskakizuna betetzen ez duten langileak ezagutza eskuratzeko formazio planean integratzea.
  • Langileek zerbitzua euskaraz jasotzeko planifikazio zehatzak burutzea; arlo sozialetik, pertsonen sailetik, prebentzio sailetik, ….
  • Lana euskaraz egiteko planifikazio zehatzak burutzea: langileen arteko ahozko harremanetan, bileretan, produkzio prozesuan…

Iturria: TU lankide

Irakurtzen jarraitu...

Eusko Jaurlaritzaren Hizkuntza Politikarako Sailburuordetzak (HPS), EUSLAN programa pilotua jarri du martxan. Programa horren helburua honako hau da: enpresa industrialetako lan hizkuntza gisa euskara gero eta gehiago erabiltzeko prozedurak eta praktikak diseinatzea eta gauzatzea.

Programa horretan parte hartu ahal izateko enpresek baldintza zorrotzak bete behar izan dituzte eta, azkenean, honako hauek dira parte hartzen ari direnak: JMA, Batz, Cikautxo, Elay, Maier, Orkli, Copreci, Danobat, Eika, Goizper, Erreka eta Ulma Eraikuntza (azken seiei EMUNek aholkularitza eskaintzen die). Enpresa horietatik 8 Gipuzkoan daude, eta beste 4rak Bizkaian; guztien artean 5.000 langiletik gora biltzen dituzte.

Halaber, helburu eta konpromiso bat hartu dute programa pilotuan parte hartzen duten enpresek: enpresa barruko ahozko eta idatzizko lan harremanei eta hizkuntza paisaiari dagokionez euskararen erabilera %90era iristea edo, gutxienez, %20ko hobekuntza izatea 2017an. Konpromiso horren neurgarritasuna Bikain ziurtagiriaren bidez bermatuko da –enpresa parte-hartzaileek 2017an Bikain ziurtagiriari dagokion ebaluazioa izango dute–.

Programa horren oinarrian Elay enpresak euskara normalizatzeko egindako ibilbidea dago.

Euslan_Logoak

EUSLANi buruz gehiago jakiteko asmoz, Hizkuntza Ikerketa eta Koordinaziorako zuzendari den Jorge Giménez Bechengana hurbildu gara:

Irakurtzen jarraitu...

Emun-ek kudeatzen dituen euskara planetan, hainbat modutan ospatzen da Euskararen Eguna; horrela, iazko abenduan egin genituen proposamenei beste hainbat gehitu dizkiegu aurten:

DSC_0053

  • Abenduaren 3tik aurrera paperezko mahai-zapi eta ahozapi berriak ikusi eta erabiliko ditugu Euskara Merkataritzara programan parte hartzen duten udalerrietako kafetegi, taberna eta jatetxeetan; Antsoain, Aranguren, Atarrabia, Berriobeiti, Berriozar, Burlata, Gares, Oltza Zendea, Uharte eta Zizur Nagusian, hain zuzen ere. Ekintzaren helburua ostalaritzan euskara erabiltzen hasteko laguntza eskaintzea da, eguneroko guneetan, ohikoak diren elkarrizketak euskaraz egiteko urratsa emateko, hizkuntza ohituran eragiteko eta euskarari presentzia gehiago emateko.
  • Film laburren emanaldia egingo dute Erroaken; Euskara Batzordeko kideek aukeratutako 4-5 film labur emango dira eguerdiko etenaldian. Film laburren ordez, hitzaldia antolatuko dute Soralucen –langile batek bere kirol esperientzia kontatuko du–.
  • Niessenen atsotitz lehiaketa eta Euskara Planaren maskota lehiaketa egingo dituzte.
  • Domusan, berriz, euskararentzako mezu lehiaketa egingo dute Euskararen Egunaren aurreko bi asteetan. Beste erakunde batzuetan ere egin dira antzeko ekintzak; hala nola, euskarazko hitz politena zein den jartzeko panelak jarri dira kafe-makinen ondoan, langile bakoitzak berarentzat euskarazko hitz politena zen den jar dezan.

Etxegintzakoak dira hurrengo 3 proposamenak:

  • Hitz kuttunen bilduma osatzen ari dira langileen ekarpenekin; “hitz bizien kofradia” deitu diote. Arrazoi bat ala beste, gutxi erabiltzen diren euskarazko hitzak berreskuratzea bururatu zaie eta, ez hori bakarrik, hitz horien aitabitxi/amabitxi ere izango dira. Azkenean hitz horiekin guztiekin bildumatxo polit bat osatu, eta Euskararen Egunean eurentzat hitz kuttunena zein den aukeratuko dute.
  • Euskobision lehiaketa; langileei proposatu diete, taldean ala banaka, abesti bat abestu eta grabatzeko. Langilez osatutako epai-mahai (aditu) batek erabakiko du zein den irabazlea.
  • Eta elkarte batean bazkaldu ostean, kantu bazkaria karaoke formatuan. Clecen ere bazkaria antolatzen ari dira abenduaren 4rako, langile bakoitzak etxetik ekarritako jateko eta edatekoekin. Bazkarian baldintza bakarra egongo da: harreman guztiak euskaraz izatea.
  • Lea-Artibako hainbat kooperatibatan (Eika, Kide, Fagor Arrasateren Markinako planta…) USB kargagailu bana oparituko zaie langile guztiei; kargagailuak esaldi hau izango du: “Euskaraz karga zaitez”
  • Kafea doan (kasu batzuetan propio sortutako irudia duten edalontzietan) hartu ahalko da hainbat enpresatan: Niessen, Eika, Kide, Fagor Arrasate… Kafeari laguntzeko etxetik bizkotxoa eraman (eta lehiaketa egin?) zuten iaz Idekoko langileek; bizkotxorik originalena eta gozoena zein zen erabakitzeko izan zituzten lanak!
  • Kide-n, ahalik eta euskara gehien erabiltzeko erronka horrez gain, hizkuntza alternantzia estiloa hedatzen ari dela-eta kezkatuta, eta horretaz kontziente egiten hasteko, aurtengo erronka apur bat aldatu nahi izan dute: “euskaraz inoiz baino gehiago egiteko kapazak al gara, beste hizkuntzetara pasa gabe?”. Erronka hori lortzeko, besteak beste, gometxak elkarri jartzeko jokoa egingo dute (hizkuntzaz aldatzen den bakoitzean, elkarri gometxak jarriko dizkiote).
Irakurtzen jarraitu...

Gaur egun 360 bazkide dituen Eika kooperatiba 1973. urtean sortu zen Etxebarrin (Bizkaia), Lea-Artibai eskualdean. Bazkide gehienak Lea-Artibai eskualdekoak edo ingurukoak izanik, %89k daki edo ulertzen du euskara. Aurretik ere kasu aurreratu gisa nabarmendua izan du, besteak beste Soziolinguistika Klusterrak. Oraingoan, praktika on bat azaltzeko eskatu diegu, makinak euskaratzen egin duten bidea, hain zuzen ere.

Aurkezpena1

Eika Mondragon Korporazioko Industria Arloko Osagaien Dibisioan dago, eta sutegi elektrikoentzako osagaiak egiten ditugu bertan: bitrozeramikentzako foku irradiatzaileak, eta labeentzako erresistentzia elektrikoak. Eika Taldeko kide ere badira Poloniako planta (EPL), Txekiakoa (CZEika) eta Mexikokoa (EMX).

Euskara Planari dagokionez, honako hau da gure helburu nagusia: Etxebarriko Eika kooperatiban lan hizkuntza eta langileok jasotzen dugun zerbitzu hizkuntza euskara izatea, eta eskualdean eragile moduan jardutea.

Hortaz, euskara planaren helburu nagusia ezagututa, eta Eika industria enpresa dela kontuan izanik, tailerreko makinen arloan aparteko esfortzu eta inbertsio pertsonal eta ekonomikoa egin dugu; izan ere, tailerrean dago langile kopuru handiena –300etik gora makina daude tailerrean, eta 360 bazkideetatik 272 zuzeneko langileak dira–.

Horren erakusgarri, Eikako prozeduretan –inbertsio berrien prozeduran zehazki–, jasota dago makinek euskarazko aukera izan behar dutela, bai botoietan, bai pantailetan. Eta hornitzaileak aukerarik ematen ez duenean, Eikan bertan euskaratzen dira.

Horrela, 15 urtez euskararen normalizatzen jardun ondoren, tailerreko makinen kasuan lortu ditugun emaitzak azpimarragarriak dira:

1) Makinen botoiak: %86 euskara hutsez daude.

Izan ere, Eikako euskararen eskuliburuan jasota dago barne errotuluak –eta, beraz, makinen botoiak– euskara hutsez jarri behar direla.

Zergatik euskara hutsez? Gaztelaniazkoa ere begi aurrean daukagun bitartean euskaldunoi gehiago kostatzen zaigulako euskarazko hitza edo adierazpena geureganatzea. Euskara hutsean jarrita, ordea, euskaldunoi gure hizkuntza ohiturak aldatzeko eta euskarazko adierazpen berriak ikasteko bidea zabaltzen zaigu.

Euskaraz ez dakitenei, bestalde, ahoz azaltzen zaizkie errotuluek zer esan nahi duten (ez da txuletarik erabiltzen); berehala ikasten dute, euskarazko hizkuntza paisaiara ohitzen dira, eta apurka-apurka eta modu errazean euskararen munduan integratzeko ateak zabaltzen zaizkie. Guztiontzako da onuragarria.

2) Makinen aginte panelak eta pantailak: %73 euskaraz ere badaude –horietatik %90ean euskarak dauka lehentasuna, pantaila automatikoki jartzen baita euskaraz–.

Oraindik ere badira euskarazko aukerarik ez duten makina gutxi batzuk, bere garaian hizkuntza bakarrean egoteko diseinatu zirelako; makina horietako gehienak zaharrak dira.

Lan eta lorpen honen oinarrian, Eikako langile guztien nahia eta inplikazioaz gain, Eikako organoen euskararen aldeko apustu argia dago: euskara Eika barruko lan hizkuntza izatea, horretarako euskaraz lan egiteko langileen gogoa eta irakaskuntza arloan egindako lana aprobetxatuz.

Bidaltzailea: Ainhoa Irureta (Eikako produkzio arduraduna eta euskara koordinatzailea)

Irakurtzen jarraitu...