Herri indigena desberdinak ezagutu eta elkarren esperientziak elkartrukatzeko aukera eskaini digu Fagor Taldearen aurtengo topaketak.

Eskoriatzako Apotzan elkartutako 30 lagunok gaur arte gehienontzat behintzat ezezagun ziren herri maia, nasa eta nahuatl-a ezagutzeko aukera izan dugu. Baita beraiekin gure herriaren esperientzia, labur bada ere, elkarbanatzekoa.

Alba Velasquez maia caqchikela, Rolando Ascue nasa eta Gabriel Vazquez Chavez nahuatl-a Oiher Arantzeta Fagorreko langile soraluzearraren alboan eseri eta entzun ditugu, banaka-banaka, bakoitzak kontatzeko zituenak. Denak ere Txema Abarrategi, Garabideko dinamizatzailearen gidaritzapean eta bere galderei tiraka.

Izan da berriketarako astia, baita kanturakoa ere. Gertuan beti baitugu bertsolari, abeslari eta gitarrajoleren bat edo beste gurean.

Maia Caqchikel herria, Albaren ahotik

Alba Velasquez eskola bateko zuzendaria da egun. Ez ditu ahazteko, baina, horra iristeko bidea erraztu dioten bi pertsonak. Amak hizkuntza eman ziola kontatu digu eta aitak, berriz, hezkuntza edo hezkuntzarako sarbidea eta grina.

Motzean bada ere, ahalegindu da azaltzen Guatemalan gerra zibilak utzitako miseriak. Gatazka armatuak edota Guatemalaren independentziak berak indigenengan eragindako gutxiespen eta mespretxuak izan ditu hizpide, nolabait azaldu nahian horrek guztiak eragin duen beldurra. Bizitakoak bizita, nork esan altuan “ni indigena naiz” edo hitz egin nork bere hizkuntzan.

Hori horrela, baina, badihardute. Garabide elkarteari esker, gainera, orain 5 urte elkar ezagutzen ez zuten lau eskola elkarlanean hasi ziren, kultura eta hizkuntzaren biziberritzea oinarri. Esker hitzak baino ez ditu, beraz, Albak,  Garabide elkarteko kideentzako.

Bukatzeko, baina, pareko Fagor Taldeko langileentzako hitzak ere izan ditu eta halaxe zuzendu zaie: “Barkatuko didazue baina zuek izugarrizko erantzukizuna daukazue. Zuek hemen egiten duzuen lanak balio izugarria dauka. Ez hemen bakarrik, baita guretzako ere. Zuek gure aurretik zoazte, eta segi mesedez, segi egiten duzuen horretan, kooperatiboki, segi lanean. Zuek egiten diharduzuen bidea egingo dugu guk gero”.

Irakurtzen jarraitu...

MONDRAGON Korporazioak kudeatzen duen Nafarroako enpresen Euskara Batzordeak MAPSArekin elkarlanean antolatu du Topaketa. Helburuak honako hauek izan dira: batetik, Nafarroako gizarteari kooperatibetako euskara batzordeen lanen berri ematea eta beste enpresa batzuengana iristea; bestetik, euskara planetako esperientziak eta praktika onak partekatzea; eta, azkenik, MAPSAk euskara planarekin izan duen 10 urteko ibilbidea sozializatzea eta jendarteratzea. Topaketa EMUNek gidatu du.

 img-20161122-wa0004

Juantxo Martinez-Garcirian MAPSAko lehendakariak kooperatibak euskara planarekin egin duen ibilbidea azaldu du; besteak beste, hizkuntza politika esplizitatu izanak bazkideen eskubideak eta betebeharrak zehaztea erraztu duela azpimarratu du.

Ondoren, Mikel Arregi Euskarabideako zuzendariak Euskararen Plan Estrategikoaren gaineko azalpenak eman ditu; Mikelek aipatu duenez, enpresetan euskara planak sustatzea aurreikusten du Euskarabideak, bere esanetan arlo sozioekonomikoa gakoa baita euskararen prestigiorako.

Halaber, topaketan Sagrario Aleman eta Juan Kruz Lakastak euren iritzia eman dute; biek ala biek, euskalgintza eta administrazioaren artean elkarlana beharrezkoa dela nabarmentzeaz gain, euskararen normalizazio prozesuan aurrera egiteko sinergiak batzeak duen garrantzia azpimarratu dute.

Jarraian, enpresetako euskara planei egin zaie erreferentzia, horiek izan baitira Topaketako protagonistak. Jakina da Nafarroako egoera soziolinguistikoa zein den: euskararen foru legea, euskararen erabilera… Arlo sozioekonomikoan, aldiz, enpresek hizkuntzaren normalizazio prozesuan duten esku-hartzea nolakoa den ez da hainbeste zabaldu. Izan ere, egun, Nafarroako hainbat enpresak du euskara plana; Mapsa, Fagor Ederlan Tafalla eta Altsasuko MONDRAGONeko kooperatibek, esaterako. Halaber, Nafarroan hedatuta dauden eta euskara plana duten beste kooperatiba batzuk ere badira -Laboral Kutxa, LKS eta Eroski-. Horrela, zenbait enpresatako esperientziak gertutik ezagutzeko aukera izan da Topaketan. MAPSAk azken urte hauetan izan dituen lorpenen berri eman du, besteak beste, hizkuntza politika, aldizkaria eta euskara eskolak. Bestalde, Fagor Ederlaneko errealitate ezberdinak aurkeztu dira; batetik, Fagor Ederlan Tafallaren euskara plana eta, bestetik, Fagor Ederlan kooperatibak, oro har, Euskal Autonomia Erkidegoko plantetan izan duen euskararen normalizazio prozesuaren erakundetzea.

Nafarroako enpresen Euskara Batzordeari ere egin zaio aipamena, euskararen normalkuntza helburu duten erakunde horien guztien ahaleginak partekatzeko eta esperientziak trukatzeko helburuarekin eratu zena eta MONDRAGONek gidatzen duena, hain zuzen ere. Batzordea edozein enpresarentzat irekita dagoela ere azpimarratu da, Batzordean parte hartzeko ez baita ezinbestekoa euskara plana edukitzea edo MONDRAGONeko kide izatea.

Amaitzeko, Topaketari itxiera eman dio MONDRAGONen izenean Ander Etxeberriak, Korporazioko Hedapen Kooperatiboaren zuzendari eta euskara koordinatzaileak. Anderrek, MONDRAGONek euskara normalizatzeko ezarrita dituen Oinarriak eta euskara planak garatzeko Korporazioak bideratzen dituen laguntzak aipatzeaz gain, nabarmendu du kooperatiba bakoitzaren egoera soziolinguistikora egokitutako normalkuntza plan bat abiatzeak kolektiboari dakarzkion onurak.

Irakurtzen jarraitu...

Maiatzean jarri genuen martxan Ulerrizketak metodologia Motor Transmisioko Tresneria saileko bost kiderekin. Lehen proba uztaila bitartean egin genuen, eta balorazioak oso onak izan zirenez, urrian ekingo diogu berriz bigarren faseari, talde berarekin.

Created by Andre Wallace in 1984, these two girls have been sitting on a railing, sharing confidences, outside the City Library all of that time.

Argazkia: Flickr

Ulerrizketan metodologia Ulergileek Ulertzaileari egunean sei minutuz euskaraz hitz egitean datza. Hala, Ulertzaileak astean gutxienez ordu erdiz entzuten du euskara. Egitasmoa abiatu aurretik, ulermen proba egin genion Ulertzaileari. Izan ere gutxieneko maila bat izatea ezinbestekoa da. Era berean, Pello Jauregik saio bat egin zuen Ulergileekin, euskara errazean hitz egiten treba zitezen.

Esperientzia garatu bitartean hainbat gorabehera izan ditugun arren, parte-hartzaile guztiek oso ondo baloratu dute egindakoa; Ulertzaileak batez ere, euskararekin zuen blokeo-egoera hausteko eta ikasten jarraitzeko motibazioa berreskuratzeko balio izan baitio.

Soziolinguistika Klusterrak ikerketa-lanaren lehen interbentzioak amaitutzat eman zituen uztailean. Hala ere, taldeak eutsi egin dio Ulerrizketen dinamikari, eta lankide gehiago batu zaizkio. Beraz, Klusterrarekin elkarlanean jardungo dute berriro urrian eta azaroan.

Irakurtzen jarraitu...

Urriaren 5ean, Otaloran, MONDRAGONen Euskararen Mahai Teknikoak antolatuta, kooperatibetako euskara koordinatzaileentzako beste topaketa bat egin zen. Izan ere, Mahai Teknikoaren helburuetako bat kooperatibetako euskara eragileak heztea da, eta testuinguru horretan antolatzen dira topaketa hauek.

Bi zati izan zituen topaketak: batetik, Amaia Anterok, Ikastolako Berrikuntza Pedagogikoaren zuzendariak, Arizmendi Ikastolan jarraitzen duten Konfiantzaren Pedagogia azaldu ez ezik, hausnartzen ere jarri gintuen; izan ere, pedagogia mota hori ikastetxeetako ikasleei begirakoa bada ere, ikasgai asko atera ditzakegu enpresetan euskara bultzatzen ari garen eragileok ere.

Beste saioa Oiher Arantzeta, Fagor Automationeko I+G teknikari eta euskara koordinatzailea denak egin zuen. Oiherrek azaldu zuenez, Fagor Automationen, 2024an bilerak euskaraz egiteko aukera izatea dute xede, eta helburu hori lortzeko abian jarri dituzten ekintzen berri eman zigun.

img_2112

Izan ere, 2012an, orduko plan estrategikoa zehaztu zenean, epe luzerako erronka hau onartu zen: hiru plan estrategikotan, alegia, 12 urteren buruan, 2024. urtean, barneko bilerak euskaraz egiteko aukera izatea.

Eta, lehen plan estrategikorako, 2013-2016rako, honako estrategiak zehaztu zituzten:

1) Lanpostu estrategikoetan euskararen ezagutza lortzeko eskaintza pertsonalizatuak eginda. Eta, estrategia horri erantzunez, honako bilakaera hau izan du ikasle kopuruak ikasturtez ikasturte: 2012-2013 ikasturtean 14  ikasle; 2013-2014an 28; 2014-2015ean 36; 2015-2016an 43.

2) Ulermena lantzeko aukerak eskainita.

3) Euskaldunen leialtasuna indartuta. TELP edo ETM tailerretan 100 pertsona inguruk hartu du parte plan estrategikoan zehar.

Lan horri esker, 2013-2016an euskararen presentziak gora egin du bileretan 3 lantokietan (Eskoriatza, Arrasate eta Usurbil).

Guztira, eragin diren bilera motak 44 izan dira, honela banatuta:

diapositiba1

Eta honako hau da, egun, euskararen erabileraren araberako bilera kopurua:

diapositiba2

2017-2020 Plan Estrategikoan landu beharrekoak

Lan bilerak euskaraz egiteko aukera izateko, langile-bazkideek gutxienez ulermen maila izatea da gakoa. Horregatik, ulermen maila ez duten 52 urtez azpiko langile-bazkide guztiei formazio plana eskainiko zaie.

Beste helburu batzuk:

  • Barnetegietako ikastaro trinkoak sustatuko dira ulermen maila lortzen ari diren arduradunentzat.
  • Euskaraz lan egiten duten guneak babestu eta indartuko dira, eta arnasgune berriak sortzeko baldintzak erraztuko dira.
  • 2017ko Gestio Planean sail guztiek euskararen sustapenarekin lotutako helburu bat izango dute gutxienez.
  • Euskararen ulermenean aurrera egiten den heinean, euskaraz gehiago sortzea bultzatuko da.

Irakurtzen jarraitu...

Tafallako Fagor Ederlaneko langileek -650 inguru, guztira- badute euren negoziora egokitutako hiztegia. Hainbat arlotan banatuta (Artegia, Galdaketa, Moldaketa, Akabera, Erosketak, Kalitatea…) egunerokoan eurentzat ohikoenak diren terminoak jaso dituzte bertan.

Hitzen aukeraketa eta euskarazko ordainaren proposamena 4-5 langilez osatutako lan-taldeak egin zuen. Argitaratu aurretik, zuzentasuna eta egokitasuna bermatzeko, EMUNeko teknikariak termino guztiak berrikusi zituen. Dagoeneko langile guztiek jaso dute hiztegiaren ale bana.

Imagen1

Irakurtzen jarraitu...