Euskaraldiaren zabalkundea sare sozialik zaharrena erabilita

Osteguna, 2018ko urriaren 4a

Arrasateko Edertek enpresan Euskaraldiaren berri zabaltzeko sare sozialik zaharrena, eta ziurrenik eraginkorrena, erabili dute. Ez da Facebook, ez da Instagram, ezta Twitter ere. Bideoan duzue erantzuna.

Euskaraldia Ederteken from Fagor Ederlan Group on Vimeo.

 

Asier Iriondo (Emuneko kidea)

Eusle metodologia Fagor Industrialen

Asteazkena, 2018ko irailaren 12a

Fagor Industrialen, Oñatin, 2016tik talde batean baino gehiagotan jarri izan da martxan hizkuntza ohiturak aldatzea helburu duen Eusle metodologia; baina 2017an lehen aldiz bi taldetan probatu genuen Soziolinguistika Klusterrak gidatutako ikerketaren baitan. Taldeetako bat bulegoko 11 langilekoa izan zen, eta bestea, tailerreko 22 lagunekoa. Taldeek, ezagutzari dagokionez, antzeko ezaugarriak dituzten arren, emaitzak ezberdinak izan dira.

Bulegoko taldeko langileek, esperientzia hasi aurretik, euren arteko elkarrizketen %59 euskaraz izaten zela adierazi zuten. Ezagutzari erreparatuta, %82 elebidun osoak dira, eta %18 elebidun hartzaileak. 3 lagunek aritu behar izan zuten une oro euskaraz 8 aste horietan zehar txandaka, eta bi hilabeteren ondoren, aitortutako erabilerak %14,5 egin zuen gora. Metodologiak zehaztutako eran, esperientzia amaitu eta 3 hilabetera berriro galdetu zitzaien taldekideei gainerakoekin, bikoteka, euskara zenbateraino erabiltzen zuten, eta, datuak bigarren neurketatik apur bat behera egin bazuen ere, %12ko igoerari eustea lortu zuten.

Tailerreko 22 pertsonako taldean ere, %86 elebidun osoak dira eta gainerakoak elebidun hartzaileak. Hasieran esan dugun moduan, nahiz eta ezagutza datuak antzekoak edo hobexeagoak izan, Eusle metodologia aplikatu aurretik aitortu zuten erabilera % 34koa zen. Guztira, 6 Eusle izan zituzten (une oro euskarari eusteko zeregina zuten langileak), txandaka, eta 8 asteak pasatutakoan, erabilerak %17 egin zuen gora. Hala ere, talde honen kasuan, lortutakoari eusteko zailtasun handiagoak izan zituzten, eta esperientzia amaitu eta 3 hilabetera, guztira, %4ko igoerari baino ezin izan zioten eutsi.

Zenbakiak ikusita eta langileekin izandako esperientziaz aurrez aurre hitz eginda, honako ondorio hauekin laburbil daitezke bi esperientziak:

– Talde handian lorpena txikiagoa izan da.

– Hasi aurretik erabilera baxuena zuen taldeak ezin izan dio esperientzian zehar erabileran egindako aurrerapenari eutsi.

– Euskarari eusteko zeregina izan duten langile ia guztientzat oso zaila izan da elkarrizketa elebidunetan amorerik ez ematea.

– Bi kasuetan, bikote batek baino gehiagok aldatu dute euren arteko hizkuntza ohitura; bai Eusle izan direnek, eta baita izan ez direnek ere.

Amaitzeko, kontuan izatekoa da metodologia honi esker langileak inplikatzea lortu dela: Pello Jauregik eta Pablo Suberbiolak gidatutako bileran parte hartu zuten guztiek, talde bakoitzak koordinatzaile bat izan du SLKrekin harremana izan duena, Eusleak euren artean izendatu dituzte, astero berrespen fitxa bete behar izan dute… Baina ez hori bakarrik; gainera, hizkuntza ohiturak aldatzeko pausoa emateko ez ezik, euren artean nortzuekin egiten duten euskaraz eta nortzuekin ez jabetzeko balio izan die. Orain, emaitzok aztertu eta aurrera begira erabileran eragiten jarraitzeko zer egin nahi duten eta zertarako prest dauden hausnartzeko garaia da.

Eresti Oiarbide (Emuneko kidea)

Herri txikien indarra eta ilusioa

Ostirala, 2018ko uztailaren 27a

Zegama. Gipuzkoa hegoaldeko herri bat da, Goierri eskualdean. Doi-doi 1.500 biztanleko langa gainditzen du. Sarrera hau euskararen ezagutzari eta erabilerari buruzko datuekin osatuko dugu: euskaldunak %83 dira, ia-euskaldunak %6 eta erdaldunak %10 (Eustat, 2016). Erabilera, berriz, %68koa zen 2011n.

Aurtengo martxoan deitu zuen Zegamako Udaleko Euskara Batzordeak EUSKARALDIA antolatzen hasteko lehen bilera. Lehen erabaki esanguratsua antolaketa taldea herritar gehiagori zabaltzea izan zen. Hori horrela, 10-12 laguneko talde motorra lanean hasi zen. Adinez, jatorriz, generoz eta lanbidez talde anitza osatzea lortu da, udala eta herritarrak bat eginik lehen unetik. Hau indargune garrantzitsua izan da orain arteko ibilbidean.

EUSKARALDIAren egitasmoari lotuta, orain arte, honako ekimen hauek nabarmenduko genituzke:

-Maiatzaren 10ean EUSKARALDIAren aurkezpen publikoa egin genuen berrogeita hamar bat herritarren aurrean Aitziber Garmendia aktorearen laguntzaz. Herriko hiru gazte izan ziren saioa gidatu zutenak eta horrek ekitaldiari beste balio bat erantsi zion.

-Ekainaren 23an San Juan bezperako suaren inguruan Desioak sutan ekimena prestatu zuten batzordekideek. Hots, herritarrek euskararekiko dituzten desioak jaso, kutxa batean sartu eta sutan erre desio horiek bete daitezen.

-Honi guztiari EUSKARALDIAren irudia sozializatzeko herriko hainbat ekintzetan egin den ahalegina erantsi behar zaio, toki askotan agertu da EUSKARALDIAren logotipoa herriko elkarteen borondate onari esker.

Orain opor osteko garaia dator eta lanak ugaritu egingo dira baina horrek ez gaitu kezkatzen. Taldekideek erakutsi duten gogo eta ilusioarekin ondo joango den uste sendoa baitaukagu. Azpimarragarria da Zegamaren moduko herri bat erakusten ari den indarra tamaina honetako erronkari eusteko. Hunkigarria ere bai, herritarrak auzolanean ikusita.

Opor osteko garaia herriko jaietan, San Bartolometan, hasiko dugu Irten armairutik ekintzarekin: izena eman nahi duten herritar guztiei argazkia aterako zaie (bakarka, binaka nahiz taldeka) berariaz prestatutako armairu batetik irtetera doazela irudikatuz. Hori eta gauza gehiago izango dira jaietan izena emateko garaia badatorrela gogoratzeko. Horren ondoren, egitasmoan izen-ematea antolatzen eta hamaika egunak prestatzen jarraituko dugu. Esan gabe doa, Zegamako Talde Motorra zabalik dagoela borondate onarekin datorren herritarren ekarpenei leku egiteko.

Zuk pentsatu al duzu zer izango zaren, ahobizi edo belarriprest?

Inaxio Usarralde (Emuneko kidea)

Euskara Planen zenbakiak Araban, aisialdi eta kirol taldeetan

Osteguna, 2018ko uztailaren 5a

Badira urte batzuk Araban kirol eta aisialdiko elkarte zein federazioetan euskararen erabilera sustatzeko planak martxan jarri zirela. Egitasmoak probintzia mailan eta hiriburuan izan du zabalkunde handiena, baina poliki-poliki zenbait udalerritara ere hedatzen hasi da euskararen erabilera sustatzeko mikroplanen egitasmoa.

Kirol federazio eta elkarte horietan guztietan, euskararen ezagutza eta erabileraren gaineko diagnostikoa egin dugu eta ondoren, ekintza plan bat diseinatu dugu bakoitzaren beharretara egokitutakoa, eta konpromiso zehatzak hartzeko proposamena egin diegu. Kasu askotan, konpromiso horiek hizkuntza irizpideen oinarrizko dokumentuetan jaso ditugu, lortutakoetan atzerapausorik ez egiteko. Gainera, elkarteetako entrenatzaileekin hizkuntzaren kudeaketaren eta eguneroko jardunean euskararen erabilera areagotzeko metodoen inguruko formazio saioak egin ditugu, eta administrazio nahiz koordinazio lanetan aritzen diren kideekin hausnarketa eta esperientzien trukea bultzatzeko saio bateratuak ere egin ditugu. Mikroplanei jarraipena egitearekin batera, berau inplementatzeko aholkularitza eskaini diegu.

Arabako Foru Aldundiarekin lankidetzan, Emunetik orotara 13 taldetako (federazio zein kirol elkarte) mikroplanei egiten diegu egun jarraipena, azken urteotan martxan jarritakoez gain, aurtengoan 2 kirol elkartetan ere abiatu baitira planak.

Foru Aldunditik sustaturiko planez gain, ordea, Gasteiz eta Asparreneko udalek ere AFAk irekitako bidea jarraitzea erabaki dute;

Gasteizko udalean, 4 talde berrirekin hasi ginen iaz, eta aurten inplementaziorako laguntza eskaintzen jarraitzen dugu; eta beste 3 elkartetan eta federazio batean mikroplanak diseinatu berri ditugu, guztira 7 elkartetan.

Asparreneko udalean, berriz, Araian kirol eta aisialdiako 9 elkarterekin egin genuen iaz mikroplanen diseinua eta aurtengoan, horiei guztiei aholkularitza eskaintzearekin batera, elkarte berri bat gehituko da proiektura.

Bestalde, Arabako Foru Aldundiarekin eta Gasteizko nahiz Asparreneko Udalekin elkarlanean, lurraldean antolatutako jardunaldi eta ekimenetan parte hartzera bultzatu ditugu elkarte eta federazioetako kideak; 2016ko Artiumeko “Euskara, marka eta erronka” jardunaldian, eta 2018ko azaroan egingo den Euskaraldian, esaterako.

Orotara, urte hauetan guztietan euskararen erabilerarako mikroplanak abian jarri dituzten federazio, elkarte eta pertsonak zenbakietara ekarrita, hauek dira datu nagusiak:

EUSKARAREN ERABILERA SUSTATZEKO MIKROPLANAK

Arabako Foru Aldundia

6 federazio eta Kirol Federazioen Elkartea

7 elkarte

Gasteizko Udala

7 kirol elkarte

Asparreneko Udala

6 kirol elkarte, aisialdiko elkarte 1, guraso elkarte 1 eta kirol zerbitzuetako enpresa 1.

GUZTIRA

29 taldetarako diseinatu dira euskara sustatzeko mikroplanak, eta diagnostikoan, diseinuan eta inplementazioan 70 langile, zuzendaritzako kide, koordinatzaile, entrenatzaile eta idazkarik hartu dute parte.

Eresti Oiarbide (Emuneko kidea)

 

 

GARABIDE… hizkuntzei bidea egiten

Astelehena, 2018ko ekainaren 11a

Garabide Elkartea kooperazio era berria egiten duen Gobernuz Kanpoko Erakundea da. Zehazki, hizkuntza lankidetzaren alorrean munduko hizkuntza gutxituen biziberritze prozesuak bultzatzen ditu euskararen esperientziatik abiatuta.

Zergatik diogu lankidetza modu berri bat dela? Lankidetza klasikoan gailendu izan den “Zenbat diru dugu emateko?” galderari buelta pare bat eman eta “Zein esperientzia dugu elkartrukatzeko?” galdegiten hasi ginelako 2005ean Garabide martxan jarri zenean. Izan ere, hor baitago gakoa kooperazioa laguntza asistentziala izan ez dadin. Itaun berri honek lagunduak-laguntzaileak dinamika aldatzen du eta polo guztiak (dualitatetik haratago) jakintza eta bizipenen hartzaile eta emaile bilakatzen ditu; horrela doa sortzen berdinen arteko lankidetza harremana, duina eta aberasgarria. Gaur gaurkoz, 10 hizkuntza komunitaterekin gabiltza elkarlanean, nagusiki Hego eta Ertamerikan.

Hona hemen GARABIDEren egoera eta jarduna modu laburrean azaltzeko 2017ko memorian jasotako hainbat datu:

·         Bulego teknikoan 6 pertsona aritu dira.

·         Entitate babesleak –diru-ekarpena egiten dutenak-: 23 dira, entitate publiko zein pribatuak, gehien-gehienak udalak.

·         Entitate laguntzaileak –diruz bestelako ekarpena egiten dutenak-: 38 dira, tartean EMUN.

·         Kanpo komunikazioari buruz, 59 komunikabidetan 95 agerpen izan ditu.

·         Lehen aldiz antolatutako “Ikastaldi Trinkoa”: 9 hizkuntza komunitateko 12 lider izan dira Euskal Herrian hizkuntza biziberritzeko estrategiei buruzko hilabete bateko ikastaroa egiten.

·         Formazioaz haratago, GARABIDEk  2017an 7 “Bidaide” edo hizkuntza-lankidetza proiektu landu ditu: Ekuador, Guatemala, Mexiko (2), Polonia eta Txilen. Kasu batzuetan zuzenean egin da GARABIDEtik eta, beste batzuetan, euskalgintzako eragileen eta hegoko erakundeen arteko zubigintza lanetan aritu da, erakundearen lankidetza filosofiari jarraiki.

GARABIDEren erronkak antolaketari zein jarduerari dagozkionak dira. Antolaketari dagokionez  4 lan-talde jarri dira indarrean eta indartu nahi dira: ikastaroak eta aholkularitza, komunikazioa,  ikerketa eta nazioartea eta Euskal Herriko ekintzak. Eta Kontseilu Nagusia organoa sortu da, guztira 15 kidek osatzen dute taldea, horietatik bat EMUNeko ordezkaria.

Jarduerari dagozkion erronka nagusiak bi dira: lehen aldiz Euskal Herritik kanpo antolatzen ari garen formazio ikastaro trinkoak: Kolonbiako Caucan eta Mexikoko Yucatan-en batetik, eta, bestetik, EMUNekin elkarlanean, Mexikoko Pueblako TOSEPAN kooperatiba taldean garatzen ari garen hizkuntza plan orokorra.

Laburbilduz, hori da eta hori egiten du GARABIDEk. Gaiak interesatu bazaitu, irakurle, informazio gehiago eskura dezakezu gure webgunean dagoen 2017ko memorian eta, urtean 3-4 aldiz argitaratzen den buletinera harpidetu zaitezke debalde.

Garabide Elkartea