Esperientzia polita izan zen Euskaraldia gurean. 10 egunez, hizkuntza ohituretan, euskararen aldeko astinaldia nabaritu genuen lantokian zehar. Denbora joan ahala ordea, lehengo ohituretara bueltatu dira mingainak. Honelako ariketak sarriago egin beharko liratekeela iradokitzen zigun bertako langileen artean egindako Euskaraldiko esperientziaren balorazioak.

Eta hara non datorkigun KORRIKALDIA. Euskaraldiaren dinamikari ezin 2020ra arte itxaron, eta aurten, Copreciko Euskara Batzordeak, Korrikaren olatua baliatuz, hizkuntza ohiturak aldatzeko ariketari forma berria eman dio. Apirilaren 1etik 12ra, alde batetik, Ahobizi eta Belarriprest txapak jantziko ditugu paparrean, norberak hartu konpromezua, mingain eta belarrietan islatu dadin. Beste aldetik, bi lekuko ibiltari ibiliko dira gunez gune.Egunero, lekuko gorriak tailerreko gune bat bihurtuko du hizkuntza ohitura aldaketaren protagonista; lekuko berdea, funtzio bera betez, bulegoetako gune batean egongo den bitartean. Egun bakoitzean, fokoa lekukodun bi gune horietan egonagatik, 10 eguneko ahalegina egingo dugu guztiok.

Lekuko hauek ez dira nolanahikoak, Copreciko tailerrean ekoiztutako piezez osatuta daude. Coprecitarrek elkarlanean eginiko objektu mimatuak ditugu, ekimenak sortu duen ilusioaren lekuko. Azpialdean badaukate zabal lekua, mezu biribilkatu baten gordeleku. Izan ere, egun bukaeran, lekukoa esku artean eduki duten guneek, egun horretako esperientzia idazteari ekingo diote. Modu horretan, eskuz esku, joango dira osatzen lekuko barruko mezuak, KORRIKALDIAren Copreciko esperientzia jasoz.

Hementxe daukazue, langileen artean KORRIKALDIAren ekimena azaltzeko egin dugun bideoa:

Maddi Sarasua eta Oihana Barrutia (Emuneko kideak)

Irakurtzen jarraitu...

Badira urte batzuk ULMA Architectural Solutionsen euskara normalizatzeko prozesua abian jarri genuela, eta horri esker, euskararen presentziak eta erabilerak gora egin du gure enpresako hainbat eremutan.

Nolanahi ere, urteetako bilakaeraren azterketa egitea beharrezkoa zela erabaki genuen ULMA Architectural Solutionseko Euskara Batzordean, hau da, euskararen normalizazio prozesuari dagokionez, nondik gatozen, non gauden eta nora goazen zehaztea komeni zela.

Horretarako, EMUNen zehaztutako Euskararen Normalizazioaren Markoan eta ULMA Taldeko Hizkuntza Politikan oinarritu ginen eta geure buruari izenburuko galdera egin genion: ULMA Architectural Solutionsen euskara normalizatuta al dago?

Galdera hori ardatz hartuta, euskara planaren hausnarketa estrategikoari ekin genion urrian, ULMA Architectural Solutionseko sailetako eta organoetako 41 lagunekin (langileen %20), lau taldetan banatuta. Bertan, hizkuntzaren normalizazioan aintzat hartzeko hainbat arlo aztertu genituen taldeka egindako dinamika desberdinetan: funtzioen banaketa, arau soziala, lan hizkuntza, zerbitzu hizkuntza, hizkuntza gaitasuna, leialtasuna, sortze hizkuntza, jarrera proaktiboa, hizkuntzaren normalizaziorako estrategiak…

Saioetan landutakoari esker, ULMA Architectural Solutionsen euskararen normalizazioari dagokionez non gauden jabetu ahal izan dugu eta erabateko normalizaziorako bidean datozen lau urteetarako ildo estrategikoak zehaztu ditugu, 2019-2022rako Euskararen Plan Estrategikoan jasoko ditugunak.

Bideo honetan duzue saioen helburuaren azalpena eta lehen bi saioetan parte hartu duten lankide batzuen iritzia.

Aitzol Guridi, ULMA Architectural Solutionseko euskara planaren koordinatzailea

Irakurtzen jarraitu...

Badira urte batzuk Araban kirol eta aisialdiko elkarte zein federazioetan euskararen erabilera sustatzeko planak martxan jarri zirela. Egitasmoak probintzia mailan eta hiriburuan izan du zabalkunde handiena, baina poliki-poliki zenbait udalerritara ere hedatzen hasi da euskararen erabilera sustatzeko mikroplanen egitasmoa.

Kirol federazio eta elkarte horietan guztietan, euskararen ezagutza eta erabileraren gaineko diagnostikoa egin dugu eta ondoren, ekintza plan bat diseinatu dugu bakoitzaren beharretara egokitutakoa, eta konpromiso zehatzak hartzeko proposamena egin diegu. Kasu askotan, konpromiso horiek hizkuntza irizpideen oinarrizko dokumentuetan jaso ditugu, lortutakoetan atzerapausorik ez egiteko. Gainera, elkarteetako entrenatzaileekin hizkuntzaren kudeaketaren eta eguneroko jardunean euskararen erabilera areagotzeko metodoen inguruko formazio saioak egin ditugu, eta administrazio nahiz koordinazio lanetan aritzen diren kideekin hausnarketa eta esperientzien trukea bultzatzeko saio bateratuak ere egin ditugu. Mikroplanei jarraipena egitearekin batera, berau inplementatzeko aholkularitza eskaini diegu.

Arabako Foru Aldundiarekin lankidetzan, Emunetik orotara 13 taldetako (federazio zein kirol elkarte) mikroplanei egiten diegu egun jarraipena, azken urteotan martxan jarritakoez gain, aurtengoan 2 kirol elkartetan ere abiatu baitira planak.

Foru Aldunditik sustaturiko planez gain, ordea, Gasteiz eta Asparreneko udalek ere AFAk irekitako bidea jarraitzea erabaki dute;

Gasteizko udalean, 4 talde berrirekin hasi ginen iaz, eta aurten inplementaziorako laguntza eskaintzen jarraitzen dugu; eta beste 3 elkartetan eta federazio batean mikroplanak diseinatu berri ditugu, guztira 7 elkartetan.

Asparreneko udalean, berriz, Araian kirol eta aisialdiako 9 elkarterekin egin genuen iaz mikroplanen diseinua eta aurtengoan, horiei guztiei aholkularitza eskaintzearekin batera, elkarte berri bat gehituko da proiektura.

Bestalde, Arabako Foru Aldundiarekin eta Gasteizko nahiz Asparreneko Udalekin elkarlanean, lurraldean antolatutako jardunaldi eta ekimenetan parte hartzera bultzatu ditugu elkarte eta federazioetako kideak; 2016ko Artiumeko “Euskara, marka eta erronka” jardunaldian, eta 2018ko azaroan egingo den Euskaraldian, esaterako.

Orotara, urte hauetan guztietan euskararen erabilerarako mikroplanak abian jarri dituzten federazio, elkarte eta pertsonak zenbakietara ekarrita, hauek dira datu nagusiak:

EUSKARAREN ERABILERA SUSTATZEKO MIKROPLANAK

Arabako Foru Aldundia

6 federazio eta Kirol Federazioen Elkartea

7 elkarte

Gasteizko Udala

7 kirol elkarte

Asparreneko Udala

6 kirol elkarte, aisialdiko elkarte 1, guraso elkarte 1 eta kirol zerbitzuetako enpresa 1.

GUZTIRA

29 taldetarako diseinatu dira euskara sustatzeko mikroplanak, eta diagnostikoan, diseinuan eta inplementazioan 70 langile, zuzendaritzako kide, koordinatzaile, entrenatzaile eta idazkarik hartu dute parte.

Eresti Oiarbide (Emuneko kidea)

 

 

Irakurtzen jarraitu...

2017ko Euskararen Nazioarteko Eguna ospatzeko ekimen ugari antolatu dituzte enpresa eta erakundeek. Horietako hainbat iruditan jasota hemen:

Aita Menniko euskara batzordeak bideoa prestatu du euskararen egunerako. Aita Menniko egoitzetan euskararen erabilera indartzeko egiten ari diren lanketa ikustarazi nahi izan dute. Durangoko egoitzan “euskaraz bizi gura dot” lemapean murala osatu dute.

 

 IRSE- EBIko euskara batzordeak euskara erabiltzeko 11 aukera aurkeztu ditu bideo baten bidez: ulersaioak, ulerrizketak, eusle, bazkaltegiak, euskararen eguneko ekimenak, euskararen txokoa…

 

Bizkaiko abokatu euskaldunen eguna ospatu du abenduaren 1ean. Helburu nagusienetako bat etorkizuneko abokatu euskaldunekin elkarlanean aritzea da, eta, horretarako, momentu honetan abokatutzako masterra egiten dabiltzan hainbat gazte hurbildu dira ekitaldira.

 

Euskararen egunari buruzko mezu orokorra zabaldu diete EAEko epaitegietako langile guztiei eta kanpo eragileei  (abokatu eta prokuradoreei). Amurrio, Bergara, Gernika eta Tolosako epaitegietan lehen hitza euskaraz bultzatzeko kanpaina egin dute abenduaren 3ko astean eta pilulen bilduma banatu dute.

 

Auzo Lagunen hamaiketakoa, argazki lehiaketako sarien banaketa, astebete lehenago eginiko neurketa abisatuaren emaitzen zabalkundea eta lehen lauhilekoan abiatuko den Prest egitasmoaren aurkezpena egin dute. Sorpresa ere jaso dute bisitari bereziarekin.

DANOBATGROUPen “euskara aldean, erabili lanean” lemarekin jarraitu dute. Taldeak kooperatibak dituen herrietako euskara aldizkarietan euskara planaren berri eman dute eta lehiaketa bat jarri dute abian. Taldeko kooperatibetan ere lehiaketa egin dute langileen artean. Goizean goiz “euskarak 365 egun” pegatinak banatu dituzte langileen artean eta jangelako mahai guztietan euskarari buruzko esaldiekin osatutako txartelak jarri dituzte hizketagai izan daitezen.

DANOBAT kooperatiban kafe-makinetan kafea doan egon da egun osoan. Euskaraz idatzitako emailak bildu eta neurtu ditzute, euskal produktuen truke. Langileen taldeko argazkia atera dute eta ondoren Jakoba Errekondoren hitzaldia izan dute.

IK4 Teknikerren goizeko 7etan eta 8etan spining saioak euskaraz egin dituzte. Eguerdian Kike Amonarrizekin solasaldia izan dute. Aldez aurretik euskara batzordetik hainbat galdera prestatu dituzte eta saiora sartzean langile bakoitzak kutxan galderak sartzeko aukera izan du. Ondoren, 2018 urteko egutegia aurkeztu dute, Teknikerrek egindako 12 proiektu esanguratsuren irudiekin.

 

IK4 Ikerlanen euskararen egunerako ipuin baten hasiera zabaldu zuten egun batzuk lehenago eta euskararen egunerako amaiera proposatu dute ekimenean parte hartu langileek. Amaiera ederrena aukeratu dute ekitaldian. Egunean zehar kafe-makinek kafea debalde eman dute euskararen alde.

 

Fagor Industrialen euskararen astean bertso lehiaketa egin dute. Fagor Industrialen euskararen etorkizuna zein izango den hausnartu dute “ Non egongo gara 2030ean?” saioan eta hurrengo urteetako helburu eta ekintzak proposatzeko aukera izan dute langileek. Azkenik, Markel Irizarrekin ordubeteko hitz-aspertua izan dute euskararen erabilerari buruz, besteak beste.

 

LKS Taldeko (Ingeniaritza eta Aholkulariak) langileak bulego bakoitzean mokadua egiteko elkartu dira eta ezetz asmakizuna asmatu?” lehiaketako sari banaketa egin dute.

 

Sareteknikan hamarretakoa egiteko elkartu dira eta bertan jarri duten otarreko barazkien izen guztiak euskaraz eman eta preziora gehien hurbildu denak barazki ekologikoen saskia eraman du etxera.

 

SD Eibar. Ereserkia euskaraz sortu izanari balioa emateko ekimena jarri dute abian.  Zaleei eskatu diete ereserkia taldean, familian, lanean… grabatuta bidaltzeko. Mendilibar entrenatzaileak aurkeztu du ekimena.

 

Irizarren euskararen eguneko ospakizunen ondoren, talde argazkia atera dute. Autobusean idatzi dute: Mendeetan zehar, inork ez daki noiztik, jendeak euskaraz egin du lan eskualde honetan. Irizarren ere euskaraz lan egiten dugu, gurea zaindu eta mundu zabalera begira.

 

Mondragon Zentro Korporatiboan euskaraz hitz gustukoenekin murala osatu dute. Ondoren, zozketa, saria eta zizka-mizka tartea izan dute.

 

Ondorengo erakundeetan ere antolatu dituzte ekintzak: Dbusen euskarazko atsotitzen lehiaketa egin dute; Electra Vitorian argazki lehiaketako sari banaketa egin dute haimaiketakoarekin lagunduta; Altsasukon “belarriprest eta ahobizi” ekimenaren aurkezpena egin dute hamaiketakoarekin batera; Hazin ardo eta gazta dastaketa egin dute Mikel Garaizabalekin; Fagor Ederlanen kafe makinen ondoan jarritako kutxetan euskararekin lotutako mezuak sartu dituzte langileek eta ondoren ikusgari jarri dituzte guztiak ohar taulan; Lanbiden euskarazko liburuen trukea egin dute; EJIEn lehiaketa egin dute langile guztien artean eta eusle ekimenean parte hartu dutenei eskertza egin diete; AFA kirola eta Gasteizko Udaleko Kirol arloan kartelak eta mezuak zabaldu dituzte; Ulma Taldeko kooperatiba guztietan kafea doan egon da, lehiaketa egin dute eta bertso txapelketa antolatu dute: Fagor Electronican kafea debalde egon da eta “euskarak 365 egun” mezudun katiluak jarri dituzte eskuragarri; Idekon Aitzol Galletebeitiaren hitzaldia izan dute; Soralucen barne bisita egin dute euskaraz, fabrikazioan dauden makinak ikustera; Otxandioko gaztetxean mikroipuin lehiaketa eta Handia filmaren emanaldia egin dute. Osartenen tupper osasungarrien inguruko lehiaketa antolatu dute; Fagor Automationen 2018ko egutegirako euskararen aldeko esaldien lehiaketa egin dute; Mapsan zifra euskutua lehiaketa egin dute.

Irakurtzen jarraitu...

LABORAL Kutxa erakunde aitzindarietako bat da euskararen normalizazioan; askotariko egitasmoak babesten ez ezik, baita barne eta kanpo erabileran ere. 2015ean, lan horren errekonozimendua jaso zuen, LABORAL Kutxaren urrutiko banka-zerbitzuak Urrezko Bikain Ziurtagiria eskuratu baitzuen. Euskara eta hizkuntzak, oro har, nola kudeatzen dituzten jakiteko Nuria Agirre, LABORAL Kutxako Giza-Baliabideetako zuzendariari hainbat galdera luzatu dizkiogu.

IMG-20160316-WA0002

  1. LABORAL Kutxan noiztik eta nola bultzatu izan duzue euskararen normalizazioa?

Ia 30 urte igaro dira (1987ko urtarrila zen) garai hartako LAN KIDE AURREZKIAn “Euskararen presentzia berpizteko zirriborro-proiektua” landu eta aurkeztu zenetik. Beraz, entitateak jatorrian dauka euskararen presentzia sustatzeko borondatea, eta barrura zein kanpora begira hamaika urrats eman ditu euskararen garapenari bere aletxoa jartzeko.

Horretarako, egoera diglosikoa gaindituz, euskara zerbitzu- eta lan-hizkuntza bihurtzeko behar besteko neurri jarri ditu entitateak mahai gainean urte hauetan guztietan. Azken helburua bezeroei arreta nahi duten hizkuntzan ematea da, kalitatezko zerbitzuaren oinarria den neurrian.

  1. Zer suposatu zuen LABORAL Kutxarentzat Urrezko Bikain ziurtagiria eskuratzea?

Hizkuntza-normalizazioaren prozesu konplexu eta luzean jasotako aitortza da, egindako lana egokia eta eraginkorra izan dela erakusten duena. Alde horretatik, Urrezko Bikain Ziurtagiria guretzat ere pizgarria izan da, euskara beste edozein atal edo arlo bezalaxe kudeatu daitekeela erakutsi baitio entitate osoari. Aitortza horrek mugarri bat jarri du LABORAL Kutxan, eta aurrera begira behar besteko urratsak ematen jarraitzeko borondatea daukagu. Izan ere, gauza handia da finantza-alorrean Urrezko aitortza jasotzen duen lehen finantza-entitatea izatea.

  1. Irudia (webgunea, sukurtsaletako errotulazioa…) bi hizkuntzatan duzue; zehazki, zein da irudian jarraitzen duzuen irizpidea?

LABORAL Kutxako errotulazioa bi hizkuntzetan dago, euskarari lehentasun espaziala emanez (letra-tamaina handiagoa eta hurrenkeran aurrean jarriz). Salbuespena Entitatearen marka komertziala da.

Irizpide hau Zerbitzu Zentraletan eta bulegoetan, edozein lekutan jarritako euskarri guztietan kontuan hartzen da, errotulazio finkoaz gain, aldi baterakoan ere aplikatzen delarik.

LABORAL Kutxak euskararen erabilera sustatzeko helburuarekin hitzartuta dituen Hitzarmenen haritik, hainbat bulegotako barruko errotulazio guztia euskara hutsean azaltzen da.

Piktogramak dituzten errotuluetan testua euskara hutsean ipintzen da (“Ez erre”, “Komunak”…), eta baita erabat ulergarriak diren errotuluak ere (“Ez pasatu”…).

Bestalde, kanpo-komunikazioa bi plano desberdinetan jarri beharko genuke: batetik, ahozko harremanak, eta bestetik, idatzizkoak. Eta horren arabera, onartuta dauden barruko hizkuntza-irizpideak aintzat hartuz, Euskal Herriko bulego guztietan bezeroak berak aukeratzen duen hizkuntzan mintzateko borondatea daukagu. Eta idatzizko komunikaziora etorrita, Euskal Herriko bezeroei informazioa elebietan edo bakarrik euskaraz bidaltzen zaie (aukera hori bezeroak hautatu beharra dauka bulegoan edo web nagusiaren bitartez).

  1. 70.000 bezero baino gehiagorekin idatzizko harremana euskaraz duzue. Nola iritsi zarete hain kopuru handia izatera?

Gaur egun indarrean dagoen Euskararen Plan Estrategikoaren bisioak honela dio: “LABORAL Kutxan bezeroek harreman komertzial guztiak euskaraz izateko aukera izango dute eta hautu hori egiten duen bazkide orok aukera izango du lanean eta laneko harremanetan euskaraz egiteko. Horretarako, entitateak jarrera proaktiboa erakutsiko du, langileen gaitasunetan eraginez eta erabilera bultzatuz.”

Horri erantzunez, bezeroen harremanen hizkuntza-hautuaren zain egon beharrean, modu proaktiboa erakutsiz hainbat kanpaina bideratu ditugu bezeroekiko idatzizko harremana euskara hutsean izan dadin bultzatuz. Kanpaina horien eraginez, gaur 70.000 bezero dira idatzizko informazioa euskaraz jasotzen dutenak.

  1. Ba al duzue irizpideren bat sukurtsaletan, ahoz, euskaldunei euskarazko arreta bermatzeko?

Bai, aspaldian ditugu indarrean Zuzendaritzak onartutako hizkuntza-irizpideen eskuliburua. Atal honetan bi esparru hartzen ditugu kontuan: batetik, aurrez aurreko harrera, eta, bestetik, telefono bidezko harrera.

Horretan, aurrez aurreko harrerari dagokionez, elkarrizketa bezeroak hasten duenean, bezeroari berak egindako hizkuntzan egiten ahalegintzen gara, euskaraz edo gaztelaniaz, alegia. Eta elkarrizketa LABORAL Kutxako langileak hasten duenean, langilearen euskararen ezagutza mailaren arabera, euskaraz edo gaztelaniaz ematen dugu zerbitzua.

Telefono bidezko harreran, ordea, kanpoko telefono-dei bat jasotzen denean, hasierako agurrean ele bietan dagoen mezua aktibatzen da automatikoki, eta horretan lehentasuna euskarak dauka. Tarte horretan, hizkuntza bezeroak hautatzen du, eta ahozko zerbitzua berak nahi izan duen hizkuntzan ematen zaio.

Bestetik, Euskal Herriko sukurtsaletako langile guztiei gomendatzen zaie hasierako agurra euskaraz egitea, bezeroari euskara erabiltzeko bidea erakutsiz.

Eta bukatzeko, sukurtsaletako erantzungailuari dagokionez, mezua bi hizkuntzetan egoten da, euskarari lehentasuna emanez.

  1. Eta, barne erabilerara begira, zein esparru ari zarete une honetan jorratzen edo jorratuko dituzue datozen urteetan?

Gaur egungo erronka nagusienak dira euskara lan-hizkuntza bihurtzea, gurekin idatzizko harremanak dituzten bezeroen kopurua 100.000ra heltzea eta goi-mailako lan komertziala euskaraz ere burutzeko gai diren gestoreak izatea. Horretarako, atal hauek dira lantzen ari garenak:

  • Hautaketa prozesuak: hala langile berrien inkorporazioetan, nola barne-sustapeneko lanpostuetan, hautatzen diren langileek exijitzen den euskararen ezagutza maila dutela ziurtatzen da. Horretarako, duela pare bat urte entitatean lanpostu guztien hizkuntza-eskakizunak ezarri ziren, eta lanpostu baterako aukeratzen den pertsonak eskuratutako lanpostuari dagokion hizkuntza-eskakizuna ezinbestean bete beharko du.
  • Trebakuntza: alor honetan, alde batetik euskara-eskolak antolatzen dira ezagutza-maila baxua duten lankideei begira, eta maila altua dutenentzat ikastaro teknikoak antolatzen dira, langileak euskaraz ere espezializatu daitezen kalitatezko zerbitzua eman ahal izateko.
  • Lan-bilerak: euskarak gero eta presentzia handiagoa izan dezan, neurriak hartzen ari gara bilerak euskaraz egin daitezen. Horretarako, helburuak ari gara adosten.
Irakurtzen jarraitu...