Euskaraz eroso idazteko gomendioak

Asteazkena, 2018ko otsailaren 7a

Idatzian euskara bultzatzeko ekimenak martxan jarri izan ditugunetan, maiz sumatu izan dizkiegu ezerosotasunak, ez horiei soilik baina, hezkuntza-sistemetatik euskara idatzia lantzeko aukerarik eman ez zaien euskal hiztunei. Datozen hauek, esaterako, aurrez aurre entzundakoak dira:

Inoiz semeari oharren bat utzi izan diot euskaraz, baina, gaizki egiten dudala esaten dit”

Erosketa-zerrenda gaztelaniaz egiten dut, ingurukoek barre egingo didaten beldurrez”

Nire erreleboaren ondoren datorrenak oso ondo daki euskaraz, eta ez naiz ausartzen berari argibideak euskaraz idazten”

Behin e-maila euskaraz bidali nion, eta zuzenduta erantzun zidan”

Txiste honek baditu urteak: umea itotzeko zorian atera dute itsasotik hondartzara. Gurasoa, konturatu denean, zuzen umearengana joan, belarrondokoa eman, eta esan dio: “igerian ikasi arte, ez zara berriro uretara sartuko”.

Txistea baino berrixeagoa da, baina ez hain berria ere, Eusko Jaurlaritzaren Euskararen Aholku Batzordeak eskatuta, Joserra Garziak, Kike Amonarrizek eta Andoni Egañak landutako Euskararen kalitatea: zertaz ari garen, zergatik eta zertarako txostena. Besteak beste, kalitatea/kantitatea eta zuzentasuna/jatortasuna/egokitasuna kontzeptuak aletu zituzten bertan.

Esperientziak, txisteak eta txostenak kokatu ondoren, azpiko esakuneak, aipatutako testuinguruetan, egokiak gutxienez badira:

Seme-alabei oharra: “Egun afaria izanen dut. Frigorificuan ttuzu arrautzak ta chistorra

Erosketa-zerrenda: “Azenariok, lechugak, esnea, zortzi yogur ta arrozcoleche bat, chocolatea eta ogie”.

Lankideari oharra: “Robotan aldeko atia esin da sarratu. Pasatu avisua mantenimientuai

Ortografian arriskuak hartzea egokia da, beraz, baita bilera-dei bati e-mailez erantzuteko ere: “Ni hordubitan hiritxiko nahiz”.

Goiko gomendio horiek, zuzenean, euskara idatzian hezteko aukera izan ez dutenentzat dira, erosoago idatz dezaten, eta, zeharka, aukera izan dutenentzat, erosoago irakur dezaten.

Asier Iriondo (EMUNeko langilea, euskara eskoletan)

Erantzun