Auzia Euskaraz proiektuaren fruituak

Osteguna, 2017ko uztailaren 6a

Auzia Euskaraz proiektua jorratzen hasi ginenetik ia 4 urte bete direnean, epaitegietan euskaraz egiteko baldintzak sortzen jarraitzen dugu. Poliki-poliki ari dira ereindakoaren fruituak bistaratzen.

Nagusiki, 3 arlotako lorpenak nabarmendu nahi ditugu:

Justizia Administrazioan diharduten eragileek eremu juridikoko edukiak euskaraz jasotzeko kanalak sortu ditugu; arlo horretan zegoen hutsunea bete ahal izan dugu proiektuaren hasiera-hasieratik. Eduki juridikoak sortu eta horien berri ematen dugu gure kanaletan (bloga, Facebook eta Twitter). Gainera, astean behin, pilula juridikoa zabaltzen dugu, eta, hilean behin, Auzia Euskaraz buletina.

Eragile juridiko euskaldunen lehenengo sareak sortu ditugu. Proiektuan parte hartzen ari diren eragileekin lanean jarraitzen dugu (abokatuak, prokuradoreak, epaitegietako langileak, epaileak, Justizia Administrazioaren letraduak…), eta, besteak beste, haien lana euskaraz egiteko baliabideak eskura jartzen dizkiegu: gidak, eToolbarra, APPa…

Euskara Emaileen Komunitateari dagokionez, tokian tokiko emaileekin martxan jarritako proiektuetan aurrerapausoak ematen jarraitzen dugu; hain zuzen ere, Bergara, Gernika, Tolosa eta Amurrioko epaitegietan. Horiez gain, aurreikusten dugu EAEko beste bi justizia jauregitan proiektu bana martxan jartzea, eragile guztien artean neurri zehatzak adostuta, urratsak egiteko prozedura judizialetan euskara normalizatzeko.

Fruituak jasotzen ari gara, eta horren lekuko dira azken urteotan erregistratutako euskarazko demanden kopuruaren eta euskaraz emandako epaien hazkundeak. Kontuan hartu eta segi aurrera!

Auzia Euskaraz lan-taldea

Parte-hartzaileen %68 pozik sentiarazi duen dinamika antolatu dute Fagor Ederlanen

Astelehena, 2017ko uztailaren 3a

Azken urteotan hizkuntz ohiturak aldatzeko dinamika herritarrak ugarituz joan dira. Hala, Donostiako Egia auzoan, Lasarten edota Agurainen martxan jarritako dinamikak hedatzen hasi arte. Herri horietako emaitzen bila Fagor Ederlanen ere heldu diote erronkari, eta hizkuntza ohiturak aldatzeko PREST dinamika jarri dute martxan.

Denbora tarte baterako, hiztunak rol bat hartu eta hori betetzea da erronka. Euskaraz ulertzea da parte hartzeko ezinbesteko gaitasun bakarra, eta, noski, euskaraz bizitzeko ahalegin txiki bat egiteko borondatea.

Erraza da ariketa: batzuk “Belarriprest” izatea erabaki dute, euskaraz entzutea izan da euren lana. Eta beste batzuk, berriz, “Ahobizi” izan dira, ulertzen duen guztiari euskaraz egin diotenak. Batzuek zein besteek hautatu duten rola ageri den txapa bana eraman dute paparrean erronkak iraun duen artean, hilabete bat, kasu honetan. Horrela, elkarri “baimen” antzeko bat eman dio batak besteari euskaraz hitz egin eta entzuteko. Eta era berean, babesa ere izan dute, bakarrik ez dihardutenaren erakusle.

Martxa onean

Hasieratik anbizioz jokatu, eta ez zuten erronka makala jarri. Fagor Ederlango negozio bakoitzean euskaraz ulertzen zutenen erdiek parte hartzea lortu nahi zuten, eta lehen helburu hori lortzeko oso gertu egon dira. 590 parte-hartzaile nahi zituzten Euskara Batzordeetako kideek, eta 560 pertsonek eman dute izena.

Zer dela eta jarri duzue martxan PREST dinamika Ederlanen?

Ruben Beitia, Emuneko aholkularia. Ederlanen euskaraz normaltasunez egitea posible izan dadin baldintzak sortzen lan handia egin da azken urteetan. Baina, badakigu, horretaz gain, erabilerari berari ere egin behar zaiola tira, erabilerak erabilera baitakar, hau da, gaur euskara erabilita bihar erabili ahal izateko baldintzak sortzen ari naiz. Horretarako baina, langileak aktibatu beharra dago eta horretan laguntzen duelako jarri dugu martxan PREST dinamika.

Zertarako balio du PREST dinamikan parte hartzeak?

Marcial Iruretagoiena, zuzendaria. Oso eroso sentitu naiz. Dinamika polita da, eta ea poliki-poliki ohiturak aldatzeko balio duen. Ikasten ari direnentzako ere balio du, eta, beraz, ezin hobe!

Aitziber Iturbe, Erabateko Kalitateko arduraduna. Oso ondo sentitu naiz “Ahobizi” izaten. Bestela ere euskaraz egiteko joera handia daukat, baina honek norbera eta ingurukoak euskaraz gehiago egitera animatu gaitu. Ohartu naiz jende askok dakiela eta ulertzen duela euskaraz, eta batzuetan behar dira horrelako dinamikak erabilera bultzatzeko. Jendeari bultzadatxo bat emanda erabilerak gora egiten du; niri “Belarriprest”ek eurek eskatu didate euskaraz egiteko, eta, beraz, horretan ari naiz.

Aitor Aspe, lehendakaria. Izugarrizko poza eman dit dinamika honekin jendea nola aktibatu den ikusteak. Horrelakoak ere oso beharrezko ditugu, eta egia esan, ni neu oso eroso sentitu naiz. Euskaraz aritzeko ateak zabalduz, ustekabeko politak izan ditugu.

Eta zer sentitu dute parte-hartzaileek?

Hilabetez dinamikak sentiarazi diena baloratzeko eskatu diete parte-hartzaileei. Lehen galdera batean nahi beste sentimendu hautatu dituzte, eta, horrela, besteak beste, %68k poza azpimarratu du. Ondotik, sentimendu horietatik guztietatik bakarra aukeratzeko esanda, honakoak izan dira emaitzak:

Balio izan du erabilerak gora egiteko?

Parte-hartzaileen erabilera aitortuari erreparatuz gero, “Ahobizien” euskararen erabilerak batez beste 13 puntu egin du gora; dinamika hasi aurretik %58koa zen, eta dinamika garatu bitartean %71koa, hain zuzen ere.  

Baina dinamikaren hilabete horretara mugatu gabe, aurrerantzean zenbat euskara erabiliko duten ere galdetu diete langileei. Eta, hor ere, langileek erronkari eustea erabaki dute, batez beste, %69 erabiliko baitute euskara, aurreko %58 atzean utzita.

FAGOR EDERLAN PREST from Fagor Ederlan Group on Vimeo.

Gidabaimena euskaraz ateratzen dutenak diruz lagunduko ditu Ondarroako Udalak

Osteguna, 2017ko ekainaren 22a

EAEko herri gehienetan gazteen artean euskararen erabilerak behera egin badu ere, Ondarroan ez da horrelakorik gertatu. Izan ere, erabilera daturik onena gazteen artekoa izan da, %92 hain zuzen ere. Kaleko erabilera datuak onak izanda ere, oraindik Ondarroako autoeskoletan ez du inork gidabaimena euskaraz atera eta hori aldatzeko asmoarekin udalak 2017an gidabaimena euskaraz ateratzen duten herritarrak diruz lagunduko ditu.

“Orain arteko ikasketa guztiak euskaraz egin ditugun moduan, gidabaimena ere euskaraz ateratzea litzateke naturalena” azaldu du Leire Beitia udaleko euskara zinegotziak. Orain arteko datuak ikusita, gidabaimeneko azterketa teorikoa ere euskaraz egiteko laguntza ematea erabaki du udalak.

Deialdia irailean publikatuko da, seguru asko, eta orduan eskatu ahal izango dute laguntza 2017an azterketa teorikoa euskaraz egin edo egiteko asmoa duten guztiek. Horretaz aparte, udala, herriko autoeskolako arduradunekin gaia lantzen ari da kanpainari bultzada bat emateko. “Garrantzitsua da herriko agente aktiboak ere kanpaina honetan inplikatzea, modu honetan soilik lortuko ditugu emaitza hobeak” gaineratu du Beitiak.

“Segi zeure bidiai

Gidabaimena euskaraz ateratzeko gonbidapen hau marko orokor baten barruan dago: “Segi zeure bidiai” izeneko kanpaina. Horren helburua da azpimarratzea nolako garrantzitsuak diren egunero-egunero eman ohi ditugu pauso txikiak, urrea balio dute-eta, esate baterako: Korrikan parte hartu, abizenak euskaldundu, udan euskarazko ikastaro bat egin, telefonoan sistema eragilea euskaraz jarri… eta beste hainbeste.

Irudi bidezko kanpaina bat da hori sare sozialen bidez zabalduko dena. Ondarroako itsasargiaren irudia erabili du Udalak bidea erakusteko bide bat bezala. Izan ere, askotan, konturatu ere egin gabe, erdaraz dugu zerbait gure inguruan euskaraz egitea baduguna. Beti dago zeozer gehiago egitea. Udalak animatu nahi ditu herritarrak “Segi zeure bidiai” kanpainaren parte izateko, mezua zabalduz.

Jatorrizko argazkia eta albistea: udalberriak

Ohiko akatsak eta gomendioak (IV)

Astelehena, 2017ko ekainaren 19a

Elisabeth Beitia Emuneko itzultzaile eta zuzentzailearena da gaurko gomendio-sorta (aurrekoak hemen: I, II eta III)

Serbitzuk bai esan dio euskarari, bai zerbitzua euskaraz emateari

Asteazkena, 2017ko ekainaren 14a

Serbitzu enpresa, Biharkorekin batera, euskara plana duen enpresetako bat da Azkoitian. 2011 inguruan jarri ziren Emunekin harremanetan. Langile gehienak euskaldunak izanik, euskara beti egon izan da presente enpresan, baina, sistema bat ezarrita, euskarak euren enpresan duen garrantziaz jabetu dira.

Iñaki Maiztegi legazpiarra Serbitzuko Euskara Planaren koordinatzailea da. “Gure bezeroekin euskaraz egiten ditugu harremanak”, azaldu du Maiztegik. Hasieratik ikusi zuten lantegian euskararen inguruan arautegi bat ezarri behar zutela, hots, sistema baten barruan aritu beharra zutela ezer lortu behar baldin bazuten. “Zerbitzu publikoetan lan egiten dugu; udala ez bada, Foru Aldundia da gure bezeroa”, jarraitu du koordinatzaileak. “Euskal Herriko herrietan ematen dugun zerbitzua euskaraz denez, garrantzia eman nahi izan genion euskarari, eta Emunekin hasteko ideia hortik etorri zitzaigun”, dio, prozesuaren hastapenak azalduz.

Lantegiarentzat “ezustekoa” izan zela aitortu dute. “Ez ginen jabetzen zer egin behar genuen”. Begi bistako gauzekin lotuta hasi ziren lehen urratsak egiten: errotulazioa aldatu, bisita txartelak euskaratu, zigiluak… Sistematika horrekin hasi ziren Serbitzun euskara plana bideratzen. Guztiari jarraipena emateko, euskara batzorde bat dute lantegian, “oso erakundetutako batzordea”, koordinatzaileak eta Emuneko teknikariek diotenez. “Serbitzuk duen plana erakunde mailakoa da; haren indarguneetako bat da, eta zuzendaritza inplikatuta dago”.

Lantaldeko kide gehienek euskara menperatzen dute, baina baziren gazteleraz bizi ziren langileak ere. Oro har, “jendeak ondo hartu zuen”. Euskara batzorde horietan “alde positiboa erakusteari garrantzi handia” eman diotela azaldu dute. “Gehitu egiten duen zerbaiten moduan aurkeztu dugu, malgutasun handiarekin, neurgarriak eta lortzeko modukoak diren helburuak jarrita”, adierazi du koordinatzaileak. Enpresak “asko baloratzen du” langileek euskaraz ikasi eta euren maila hobetzeko egiten duten esfortzua. “Langileek egiten duten lana aitortu beharra dugu”, dio, azkenik, koordinatzaileak.

Bai Euskarari ziurtagiria eta Bikain zilarra lortuak ditu Serbitzuk. Beste aurrerapauso batzuk eman nahi zituzten, ordea. “Kalitatezko prozesuetan gertatzen den bezala, epe laburretan hobekuntza handiak egin ziren, baina, bihurgunearen goiko aldera iristean, zaila izaten da hobetzea. Hori gertatu zitzaigun guri”, adierazi du Maiztegi koordinatzaileak. “Harea harrotu eta jendeari, langileei, aukera ematea erabaki genuen”. Enpresan euskara barneratuta zen lehendik, baina, langile asko dutenez, eurek zuten euskararen ezagutza maila handitzea jarri zuten helburu. Euskara planaren oinarri metodologikoak hiru dira: erabilera, ezagutza eta motibazioa. “Helburua beti euskararen erabilera da”, diote teknikariek. “Erabiltzeko, ezagutu egin behar da, eta, horretarako, giro ona sortu behar da”.

Langileak, helburuak lortzen

Giro horren barnean murgildu ziren Aitor Ulibarri zuzendaria eta Ramon Donato de Lopez langilea. Ulibarri zuzendariaren ustez, “gai berria zen, eta esperientzia falta zuten”. 2015. urtean hartu zuen zuzendari kargua Serbitzun, eta, langile gehienak euskaldunak zirela ikusita, plan hori lantzen jarraitzea garrantzitsua zela iritzi zion. Ulibarri gasteiztarra da jaiotzez, eta gazteleraz ikasitakoa; euskaldun berria da. “Lanean euskararekin izandako bizipen indartsuena hemen izan nuen, Serbitzun”, azpimarratu du zuzendariak. Ulibarrirentzat, euskal enpresa bateko zuzendaria izanik, harremanak euskaraz lantzea oso da garrantzitsua. “Ez da gauza bera harremanak euskaraz egitea edo gazteleraz egitea, gertutasunagatik bereziki”, gaineratu du. “Euskaraz egin nahi dugunok aukera izatea garrantzitsua da. Poliki-poliki, euskara lan hizkuntza izatea lortu behar dugu”.

Ramon Donato de Lopez, berriz, Irunen jaiotakoa da. Euskara betidanik jaso duela baina gerora galdu egin zuela aitortu du. “Oso desberdina da Azkoitian edo Azpeitian bizi edo Irunen bizi. Orain dezente hartu diot euskarari”, azaldu du langileak. Lan harremanak euskaraz egiten dituzte, bai bulegoan, bai telefonoz zein ordenagailuz. Euskaltegiak ematen duen B2 maila lortua du Donato de Lopezek, hau da, ahoz eta idatziz komunikatzeko gaitasuna aitortua du. Halere, hobetzen jarraitu nahi du, eta euskararen gaitasun agiria (EGA) lortzea du erronka. “Komenigarria ikusten dut nire profilarentzat eta lanpostuarentzat”, azaldu du Azpeitian bizi den irundarrak. “Ez da gauza bera hitzez edo idatziz komunikatzea. Ez zaie berdin idazten langile bati edo teknikari bati, eta alor horretan indartu nahiko nuke”. Euskara plana dutenen artean enpresa aitzindaria da Serbitzu Azkoitian. Lan eta erabaki askorekin egindako bidea da Azkoitiko lantegiak hasitakoa.

Argazkia eta jatorrizko albistea: Maxixatzen