MONDRAGONen 2018ko euskararen gestio plan korporatiboa

Osteguna, 2018ko martxoaren 22a

MONDRAGON korporazioko euskararen mahai teknikoak zehaztu ditu aurtengo zereginak. Plan estrategikoaren misioa oinarri –proaktiboki aurrera egitea hizkuntzaren normalizazioan–, hiru erronka hauei helduko die MONDRAGONek: jarraibide esparruan sakontzea eta hedatzea, ezagutza partekatzea eta baliabideak kudeatzea.

  • ENOrekiko autoebaluazioa eskatzea kooperatibei
  • Normalizazio egoerara iristeko bideak edota estrategiak lantzen jarraitzea
  • Hobetzekoak identifikatzea eta bideratzea, estraneteko Iradokizun Postontziaren bitartez
  • Euskara planik ez dutenengana jotzea, euskararantz urratsak eman ditzaten.
  • MONDRAGONen irudi eta lidergo euskalduna zabaltzea. Horretarako, batetik, GFArekin eta hainbat erakunderekin sinatutako “Gipuzkoa berdinago·” adierazpena garatuko da eta, bestetik, Euskaraldia egitasmoa bultzatuko du (esperientziak biltzea eta zabaltzea eta proposamen aukerak bideratzea)
  • Euskara koordinatzaileen komunitatea berrabiatzea eta euskara planen ezaugarri nagusiak biltzea.
  • Bilkura edo topaketak antolatzea berariazko gaien gainean
  • KHSF fondoa birdefinitzea
  • Ikasketa amaierako lanak euskaraz MONDRAGON MU sariaren 8. edizioa garatzea eta hurrengo edizioetako irizpideak eta baldintzak birformulatzeko azterlana egitea.  

Albiste hau oso-osorik garatu du TU Lankide aldizkariaren lehen hiruhileko  zenbakiak (38. orrialdean)

Jon Zuazabeitia (Emuneko kidea)

Enkarterriko 2018-2022 euskararen plana aurkeztu da Zallan

Asteartea, 2018ko martxoaren 20a

Enkarterriko Mankomunitateak 2018-2022 epealdirako Euskara Sustatzeko Ekintza Plana diseinatu du, EMUN Aholkularitzaren laguntzarekin. 3 saio egin ditu hurrengo urteetarako ideiak eta proposamenak jasotzeko. Saio horiek izan dira prozesu osoaren muina, esparru desberdinetako hainbat eragile, herritar eta arduradun gune bakar batean bildu eta guztien arteko hausnarketa bideratu delako. Irakaskuntza, bertsogintza, kultura, kirola, euskalduntzea eta mankomunitate/udaleko ordezkariek parte hartu dute.

Martxoaren 15ean egin da planaren aurkezpena, Zallako Kultur etxean, Estibaliz Elgezua udaleko zinegotziak, Esther Lasa mankomunitateko lehendakariak eta Lorea Otxoa euskara zerbitzuko teknikariak bideratuta. Hauek izan dira aipatu diren indarguneak eta ahulguneak:

Indarguneak:

Euskararen ezagutza handitzen doa Enkarterrin:

-Enkarterriko biztanleen %50ek daki euskaraz: %27 ia euskalduna da (euskara ulertzen du, baina ez du hitz egiteko gaitasun nahikorik) eta %23 euskaraz hitz egiteko gai da.

-Enkarterriko haur eta gazte gehienek dakite euskara.

-Gero eta heldu gehiagok daki/ulertzen du euskara (15-34 urtera artekoak): %78k euskaraz daki, euretatik %37 ia euskaldunak dira eta %41 hitz egiteko gai da.

Orain dela 40 urte guztiz erdalduna zen gunea euskalduntzen hasi da (urteetako lanaren ondorioz).

Ahulguneak:

Euskararen erabilera oso txikia da:

Enkarterriko euskaldun asko hiztun berriak dira, etxean eta kalean euskara ahul dagoen tokietakoak. Honek euskararen erabileran aurrera egitea eragozten du. Zaila da eskolan ikasitakoa mantentzea, euskara maila hobetzea, hiztun osoa izatea, euskaraz bizitzea.

Ondorioak:

-Guztiz erdalduna zen gunean euskara agertzen hasi da.

-Enkarterriko euskaldun asko hiztun berriak dira, etxean eta kalean euskara ahul dagoen tokietakoak.

-Hiztun osoak sortzeko, eskolaz gain, hiztunak sozializatzeko beste esparru batzuk behar ditu.

Euskal hiztun berriak ikerketan azaldu bezala, erronka berriak ditugu begien aurrean, hiztun berrien tipologiak eremu euskaldunetako hiztun tipologiarekin alderatuta, oso bestelako ezaugarriak baititu:

–        Euskarak presentzia txikia duen inguru soziolinguistikoetan bizi dira.

–        Komunikatzeko gaitasun mugatua dute, oro har.

–        Euskara eskolarekin lotzen dute, ez dute garatu euskararekiko benetako atxikimendurik.

–        Euskara oso gutxitan erabiltzen dute.

–        Euskal hiztun ez osotzat dute beren burua.

–        Batuaz baino ez dira mintzatzen.

–        Batzuek frustrazioz edo penaz bizi dute egoera hori; denek ez, ordea.

Beraz, orain arte esandako guztia kontuan hartuta, hauxe izango da hurrengo urteetarako erronka nagusia Enkarterrin:

Hiztun berriek, eskolaz gain, sozializatzeko erabiltzen dituzte esparruak ondo elikatzea.

Eta hauxe hurrengo 2018-2020 bitartean lortu beharreko helburua:

Haur eta gazte giroan euskaraz egiteko aldeko giroa eta guneak sortzea.

Horretarako ezinbestekoa izango da, hurrengo bost urteetan 0-18 bitarteko haur eta gazteentzako kirol eta kultur eskaintzetan euskararen erabilera bermatzeko ekintzak bideratzea.

Ima Elexpuru (Emuneko kidea)

Iruñerriko merkataritzan euskararen presentzia areagotu nahian

Ostirala, 2018ko martxoaren 16a

1994. urtean merkataritzan euskararen presentzia indartzeko plan bat jarri zen martxan: Euskara Merkataritzara Plana. Hasiera batean Burlatan jarri zen abian, eta, arian-arian, herri gehiago joan dira gehitzen. Gaur egun, 9 herritan dihardu planak: Berriobeiti, Berriozar, Zizur Nagusia, Antsoain, Burlata, Atarrabia, Uharte, Aranguren eta Gares

250 saltoki baino gehiago ari dira euskararen erabilera areagotzeko urratsak ematen: tabernak, tailerrak, okindegiak, hotelak, ile apaindegiak, botikak, harategiak, loradendak… Horiei guztiei, doako itzulpen zerbitzua zein euskara ikasteko edo errotuluetan euskara erabiltzeagatiko diru laguntzak eskaintzen zaizkie, besteak beste, aipatutako udaletako euskara zerbitzuetatik

Plan horren baitan, entzute handiko suertatu izan da, iaz zein aurten, hiztegitxoen egitasmoa. Baina, zertan datza proiektu hori?

Hiztegitxoen egitasmoa

Gabon bueltan planteatzen den zozketa bat da, sasoi horretan salerosketa kopuruak gora egiten duela baliatuta. Planean parte hartzen duten saltokietan guztira 25.000 hiztegitxo banatu dira, 5 motatakoak: arrosak, urdinak, berdeak, laranjak eta horiak. Eduki ezberdina du bakoitzak.

Urtarrilaren 31ra bitartean bezeroek kolore bakoitzeko hiztegitxo bana bildu behar izan dute (erosketa bakoitzeko hiztegitxo bat hartuta saltokitik). 5 hiztegitxoak eskura izandakoan, guztiei argazkia atera eta, whatsapp bidez, 692 730 246 zenbakira bidali dute argazkia. 420 partaidetik gora izan ditugu!

Argazkia bidali duten guztien artean 100 euroko baliodun 3 bono zozkatu dira, planean parte hartzen duten aukeratzen dituzten saltokietan erabiltzeko. Saridunak Uharteko Javier Borda eta Gonzalo Fernández eta Barañaingo Itxaso del Río izan dira. Joandako martxoaren 2an egin genuen sari banaketa Iruñeko Karrikiri elkartearen aurrean (behean argazkia). Saridunek martxoa bukatu arte erabili ahal izango dute erdietsitako bonoa.

 

Itxaso Telleria (Emuneko kidea)

Danobateko Aginte Panela euskararen erabileraren jarraipenerako tresna

Asteartea, 2018ko otsailaren 20a

Danobateko erabaki organoek Aginte Panelaren bidez egiten diote jarraipena euskararen erabilerari.

Aginte panel hau Zuzendaritza Batzordeak, Kontseilu Errektoreak eta Kontseilu Sozialak hilero erabiltzen duen tresna da erakundearen kudeaketa helburuen jarraipena egiteko. Txertatzen diren gaien artean daude eskaerak, fakturazioa, proiektu estrategikoen jarraipena, pertsonen bilakaera eta abar.

Erabaki organoek euskararen erabileraren jarraipen sistematikoa egiteko helburuarekin, 2017an 3 adierazle txertatu dira aginte panel honetan. Adierazleak definitzerako orduan, kontuan hartu dira Danobaterako esanguratsuenak diren arloak:

·    Lanpostuko euskara eskakizuna betetzen duten kontratatu berrien kopurua

·    Bileretan euskararen erabilera ahoz eta idatziz

Adierazleak Euskara Batzordeak proposatu ditu eta Zuzendaritzak bere horretan onartu.

Hilero adierazle bakoitzari dagokion ehunekoa txertatzen da tresnan eta erabaki organoetan kopuruen bilakaeraren jarraipena egiten da.

Pausu hau emateko ezinbesteko izan da Euskara Batzordearen eta Zuzendaritzaren arteko elkarlana.

2018ko helburuen artean egongo da organo hauetan bilakaerari buruzko hausnarketa bultzatzea.

Saioa Amuriza (Emuneko kidea)

Oarsoaldeko Lan mundua Euskalduntzeko Plana

Ostirala, 2018ko otsailaren 9a

Oarsoaldean lan mundua euskalduntzeko egiten ari diren ahaleginei buruzko artikulua argitaratu zuten NAIZen aurreko astean. Oarsoaldeko Euskara Saileko zuzendari Joxe Luix Agirretxek esandakoak jaso dituzte eta lanketa horren adibide gisa, ABB Niessen enpresari buruzko bideo laburra ikus daiteke.

 

2003an jarri zen indarrean eskualdean OLA plana, hau da, Oarsoaldeko Lan mundua Euskalduntzeko Plana. Garairik onenean 11 enpresa izan dira OLA planean aritu direnak. Joxe Luixen ustez, eskualdean OLA planean dauden enpresen arteko lotura egitea inportantea da, bakarrik senti ez daitezen eta egitasmo handiago baten parte direla ikus dezaten. «‘Olakaria’ izeneko berripapera igortzen diegu aldian-aldian eta hilero euskararen inguruko jakingarriez osaturiko newsletter moduko bat». Horretaz gain, jardunaldiak eta topaketak antolatu ohi dituzte enpresen artean, bai jakintza konpartitzeko bai elkarri animoak emateko.

Artikulu osoa hemen: Lan munduan euskara

Juanjo Ruiz (Emuneko kidea)