Mondragon Assembly kooperatibak Aretxabaletan du bere egoitza, eta 100 langile inguru ditu bertan lanean; horrez gain, beste 150 langile inguru ditu Frantzia, Alemania, Mexiko, Txina eta Brasilgo plantetan. Bere jarduera zenbait produkturen muntaia automatizatzeko makinak ekoiztean datza eta, horretarako, bi negozio ditu: bata, eguzki energiarena; bestea, makina bereziena. Euskara Plana 1997. urtean jarri zen martxan, eta ia 20 urteko ibilbideak izan du ondo merezitako errekonozimendua, Urrezko Bikain Ziurtagiria lortu berri baitute. Arkaitz Mardarasi eskatu diogu euren esperientziaren berri emateko; Arkaitz –Atxondokoa eta athletizale amorratua izateaz gain– Mondragon Assemblyko Kontseilu Errektoreko lehendakaria eta makina berezien Ingeniaritzako arduraduna ere bada.

Irudia2

Urrezko Bikain ziurtagiria lortu duzue. Zerk bultzatu zintuzten aurkeztera?

Gure Euskara Planak ibilbide luzea egin du eta, horrelako sari batera aurkeztean, euskararen normalizaziorako bidean zein egoeran geunden jakin nahi genuen; hobetzekoak non dauden identifikatzeko eta aurrera jarraitzen laguntzeko, hain zuzen ere. Eta, gainera, saria lortu dugunez, harrotasun puntu bat ere eman digu; urteetan egindako lanari emandako saria izan da.

Espero al zenuten urrezko ziurtagiria lortzea?

Plan estrategikoan zilarra lortzea genuen helburu moduan. Baina, egia esan, Euskara Batzordeko kideei urrezkoa lortzeko erronka luzatu nien, posible zela uste bainuen; eta lortu dugu.

Ziurtagiria lortzeak (eta aurreko prozesuak) zertarako balio izan du eta zertarako balioko du?

Goian aipatu bezala, euskara normalizatzeko bidean zein ahulgune ditugun identifikatzeko, gauzak hobeto egiteko gogoa pizteko, motibatzeko eta euskaraz lan egitea posible dela sinesteko.

Mondragon Assembly-n lortu duzuen garapen-maila lortzeko, zure ustez zein izan da gakoa?

Pausoz pauso egindako lana izan da. Gakoa, nire ustez, daukagun euskararen ezagutza maila eta langileek euskararekiko duten jarrera dira. Enpresak duen tamainak ere eragiten du; tamaina polita da, denok elkar ezagutzen baitugu, eta, horrela, mezua helaraztea ere errazagoa da. Orain Euskara Batzordeko gidaritza daramaten Nagore Espillaren eta Leire Zubiaren lana ere goraipatzeko modukoa da.

Bikainen ebaluatzaileen arabera, zeintzuk dira zuen indarguneak?

1.- Enpresan euskarak duen lekuari dagokiona; euskara enpresaren kudeaketa planean txertatuta egotea, hain zuzen ere. Halaber, epe luzerako estrategia izatea, Euskara Batzordeak baliabide pertsonalak (euskara teknikaria…) eta materialak (urteko aurrekontua…) zehaztea, Euskara Batzordea enpresa osoko organo eta taldeetako ordezkariz osatuta egotea, eta abar.

2.- Lanpostuei dagozkien hizkuntza-eskakizunak zehaztuta izatea: langile berrien hautaketatik hasi, lanpostuetan leku aldatzeetara eta langileak bazkide izaterainoko guztian irizpideak zorrotz betetzen ditugu, hala dagokionari prestakuntza emanez eta jarraipena enpresaren Zuzendaritzatik eginez. Enpresako kudeatzailea bera da eredu, azken 4 urteak baitaramatza euskara lan-orduetatik kanpo ikasten.

3.- Eguneroko lanean, enpresako barne harremanetarako baliabide informatikoetatik hasi, komunikazio horizontal eta bertikala ia erabat euskaldunetik segi eta Euskal Herriko bezeroei harremana nahiz produktuak euskaraz eskaintzeaz gain, administrazioarekin eta bestelako kanpo harremanetan ere harremana euskaraz izaten saiatzen gara haiek ahal duten heinean.

Ba al duzue hobetzeko nabarmenik, gehiago eragin beharreko alderdirik, edo datozen urteetarako erronka berririk?

1.- Hornitzaileekin egiten dugun antzera, Eusko Jaurlaritzarekin, adibidez (eta nahi adina kanpoko bestelako erakundeekin ere) harremana euskaraz izan dadin bermatzea eska dezakegula adierazi digute.

2.- Euskararen egoeraren eta erabileraren neurketak gune guztietara zabaltzea zehaztea gomendatu digute, aurrez erabakitako epeetan jarraipen sistematikoa eginez.

3.- Oso erraz konpondu daitezkeen egoerak ere antzeman dituzte; hala nola, oraindik baditugu dokumentu batzuk euskaratzeke (eskaintza-orria, tailerreko nahiz bulegoetako hainbat errotulu…).

Nire iritziz, beti dago hobetzeko parada.

Lana euskalduntzeko planak zuri zer eman dizu eta zer kendu dizu?

Beharbada, Kontseilu Errektoreko lehendakari ere egin ninduen, jendeak gehiago ezagutzen zaituen heinean, beste ardura batzuk hartzera eramaten zaituelako. Azken lau urte hauek nolakoak izan diren kontuan izanda, ez dakit zein neurritan den hori horrela. Bestalde, gurea denari garrantzi gehiago emateko kontzientzia hartu ahal izan dut. Ez dugu behar beste denbora hartzen daukagunari benetan duen balio emateko; eta ez dut esaten euskararengatik bakarrik.

Demagun, euskara normalizatzeko beharrik ikusten ez duen beste kooperatiba bateko lehendakariarekin elkartu zarela, eta diskurtso honekin datorkizula; zer erantzungo zenioke?

  • “Euskara normalizatzea ez da errentagarria; ez dugu gehiago saltzen euskara erabiltzeagatik”

Nire ama hizkuntza euskara da, gaztelania kalean ikasi baitut eta nahiko ondo, nire iritziz. Euskara herrialde honetan hizkuntza ofiziala baldin bada, euskaraz lan egiteko eskubidea daukat. Gainera, ez al dago Mondragonen balioetan euskal kultura sustatzea? Zer da, ba, euskara? Nik, behintzat, gusturago egiten dut lan euskaraz.

  • “Mundu global baterantz goaz, enpresetan ingelesa izango da gero eta gehiago lan hizkuntza”

Egia da, baina nirea euskara da, eta kanpokoekin egin beharko dut ingelesez, ez etxekoekin. Norbaiti entzun nion Euskal Herrian bizi den erdaldun batek euskara erabiltzeko infinitu aukera gehiago dituela ingelesa erabiltzeko baino. Orduan, zergatik lehenesten du ingelesa? Ez dut ulertzen.

  • “Euskara erabili behar izateak, gauza batzuk itzultzea eta bikoiztea eskatzen du; gainkarga da, alegia”

Baieztapen horri buelta eman ahal zaio; pertsona jakin batzuek euskaraz ulertu ez izateak batzuei lana bikoizten digunez, pertsona horiek euskalduntzen egin behar dugu lan. Beraz, euskara planak ezinbestekoak dira.

  • “Ez dago zertan enpresetan euskara normalizatzen ibili beharrik. Belaunaldi berriek badakite euskaraz, eta modu naturalean normalizatuko dute euskara”

Aurreko batean nire adineko pertsona batekin egon nintzen gaztelaniaz hizketan; nik 37 urte ditut, eta erretiroa 70ekin hartu behar badugu, beste horrenbeste itxaron behar dugu? Ez dut uste.

  • Politikari ezagun batek esan zuen euskarak ez zuela balio esparru batzuetarako (zehatzagoak izanda, fisika nuklearraren gainean jarduteko)”

Zentzurik ez daukanari ez dago zertan erantzun.

Irakurtzen jarraitu...

Bikain kanpo ebaluazioak Eusko Jaurlaritzak antolatzen ditu Euskalit Bikaintasunerako Euskal Fundazioarekin lankidetzan, eta erakunde batean euskararen erabilera, presentzia eta kudeaketa neurtzera daude zuzenduak. Bikainek hiru garapen-maila edo ziurtagiri hartzen ditu bere baitan: oinarrizkoa (200 puntu gutxienez); tarteko maila edo zilarrezkoa (400 puntu gutxienez); eta goi maila edo urrezkoa (700 puntu gutxienez).

Aurtengo ziurtagiriak astelehenean, abenduak 21, banatu ziren Gasteizko Europa Jauregian, eta Iñigo Urkullu lehendakariaz gain, Hizkuntza Politika eta Kulturako sailburu Cristina Uriartek, Hizkuntza Politikarako sailburuorde Patxi Baztarrikak, eta CONFEBASKeko presidente Roberto Larrañagak ere parte hartu zuten.

2015_12_21_lhk_bikain_196

Argazkia: irekia

Ebaluazioa egiten, orotara, Bikain Ebaluatzaileen Klubeko 158 kide aritu zirela nabarmendu zen; bestalde, banatutako 65 ziurtagirietatik 41 urrezkoak izan ziren, 20 zilarrezkoak eta 4 oinarrizkoak. EMUNen zerbitzua eta aholkularitza jasotzen duten erakundeetatik, aurtengo edizioan ziurtagiria jaso dutenak honako hauek izan dira:

“Gure helburua da euskararen erabilerari aplikatutako kalitate-parametroek toki naturala topatzea gure enpresen eta erakundeen kudeaketan, ekoizpenean eta komunikazioan”, adierazi zuen Urkulluk. Berritzailea izan zen Bikain bere sorreran, eta aurrerantzean ere berritzaile izaten jarraituko du, Bikain berria eta berritua, enpresetara ez ezik, administrazio eta erakunde publikoetara ere zabalduko baita.

Bukatzeko, Bikain ziurtagiriak duen babesa azaltze aldera, gogora dezagun Bikain Ziurtagiriaren zuzendaritza organoan Eusko Jaurlaritzako Hizkuntza Politikarako sailburuordea dela batzordeburu, eta EAEko enpresarien elkarteak (CONFEBASK, SEA, CEBEK eta ADEGI), Euskadiko Kooperatiben Konfederazioa, hiru foru aldundiak, Euskalit, Euskaltzaindia eta EUDEL biltzen direla bertan.

Iturria: irekia

Irakurtzen jarraitu...

Soziolinguistika Klusterrak, beste urte batez, eta Euskararen Normalizazio Kasu Aurreratuak proiektuaren bidez, euskararen normalizazioan bide-erakusle diren erakundeen ereduen berri eman du. Liburua pdf formatuan hemen eskura daiteke.

Eredugarri den erakunde horietako bat Koniker da, xaflak konformatzeko makina-erreminta sektorerako lanak egiten dituen Aretxabaletako kooperatiba. Bere bezeroak inguruko zenbait kooperatiba dira (Fagor Arrasate, Mondragon Assembly…) eta kooperatiba horien beharrei erantzuteko IGB proiektuak garatzen dituzte bertan.

Zehazki, honako hauek dira lantzen dituzten proiektu nagusiak: 1) I+G proiektuen garapena (konformazioa eta mihiztadura prozesuekin lotutako teknologia berriak); 2) instalazio eta prozesu berriak garatzea; 3) diru-laguntzak kudeatzea (SPRI, Europakoak); 4) makinen segurtasun proiektuak; 5) zaintza teknologikoa; 6) simulazio estrukturalak.

Mahai ingurua – Normalizazio kasu aurreratuak from Soziolinguistika Klusterra on Vimeo.

Konikerren 2006an abiatu zen euskara plana; urte hauetan guztietan erdietsitako lorpen ikusgarriak bertako langileek euskararen aldeko aukerak aprobetxatzeagatik eta erronkan tinko mantentzeagatik lortu ahal izan dira.

Euskarak Konikerren izan duen bilakaeran honako hauek izan dira mugarri aipagarrienak:

a) Kudeatzaile nagusia aldatzea egokitu zenean, kudeatzaile berria euskalduna eta euskararentzat eredugarri izatea eskatu zuten langileek.

Aurreko kudeatzailea erdal hiztuna zen, eta euskara planaren baitan egiten ziren ekintzak nahiko oinarrizkoak ziren. Kudeatzailea aldatu zenean, langileek organoei ohartarazi zieten zein garrantzitsua zen kudeatzaileak euskaraz jakitea; horren harira, kudeatzaile berria hautatua izan zenean, berari ere eman zioten euskarak zuen garrantziaren berri. Lanketa horrek eman zituen bere fruituak, kudeatzaile berriak euskara plana bere gain hartu eta bilerak euskaraz egiten hasi baitzen.

b) Bezeroekin egiten ditugun proiektuetan aukerak ikusten ditugunean, aukera horiek aprobetxatu eta salto egiten dugu.

Euskararen trataera egoki bat lortzera begira, trakzio lana Konikerrek egiten du. Horrela, aukera ematen duten bezeroekin IGB proiektuak euskaraz egiten dira, eta bere bazkideekin ere gaia sustatzen da (Mondragon Unibertsitatearekin, Idekorekin…).  Adibidez, SPRIra zenbait proiektu euskara hutsez bidali izan dira urtero.

c) Kongresuetan aurkezpenak euskaraz eginda, gure irudi euskalduna sustatzen dugu.

Sektoreko jardunaldiak eta konferentziak erakustoki ederra dira euskara plana inplementatzearen garrantzia ikustarazteko. Konikerrek bere aurkezpenak euskaraz egiten ditu; horrela, gainerako enpresek ikusten dute guk gure jakintza euskaraz garatzen ari garela.

Bidaltzailea:  Unai Argarate (Koniker-eko Euskara Batzordeko kidea)

Irakurtzen jarraitu...