EDERFIL-BECKER kooperatibak, 1977 urtean sortu zenetik, eroale elektrikoak egiten ditu Alegi eta Legorretan dituen lantokietan. Ingurune oso euskaldunean kokatua, 2009an ekin zion kooperatiba euskalduntzeko lanari, lankideen gogoak eta MONDRAGON taldearen hauspoak eraginda.

Ez da makala izan bederatzi urte hauetan lortutakoa. Hasierako urte haietako parte-hartze handiak eta lankideen grinak lekua utzi die poliki-poliki erakunde mailako lidergoari, eta gaur egun baiezta genezake EDERFIL-BECKEReko euskara plana heldutasun fasean aurkitzen dela: euskararen presentzia handia da lantoki eta bulegoetan, euskaraz lana egiteko aukera bermatzen da —hein handi batean—, onartuta daude hizkuntza irizpideak eta hizkuntza eskakizunak, eta bitartekoak eskaintzen dira enpresan bertan euskara ikasteko. Horren guztiaren aitortza jaso zuen enpresak 2015ean BIKAINen erdiko mailako ziurtagiriarekin.

Zein dira, baina, aurrera begira kooperatibak dituen erronka nagusiak?

Lehenengo erronka egungo heldutasun fasetik iraunkortasunerako bidea egiten joatea da: euskara plana eta bere jarraipena kooperatibako prozeduretan erabat integratzea eta erakunde mailako lidergoa sendotzea. Hori guztia kooperatibako kolektiboaren parte hartzea alde batera utzi gabe.

Bigarren erronka, erabileran: %80ko euskararen ezagutza eta %67ko hitz egiteko gaitasunarekin euskaldunen leialtasuna %100 izateko bidean jartzea da asmoa, erabilera handitzeko. Izan ere, gauza bat da euskaraz lana egiteko aukera eskaintzea, eta beste bat egunerokoan euskaraz lana egitea erabakitzea.

Eta hirugarrenik, baina ez horregatik garrantzia txikiagoarekin, euskara ikasleen erronka dago: egun hamaika pertsona ari dira euskara ikasten EDERFIL-BECKERen, eta hori langile guztien %5 da. Horren ikasle kopuru handiak izateak erakusten du lanera sartzen diren langile ez-euskaldunek euskararen beharra sentitzen dutela, eta asmatu egin dela behar horri erantzun egokia ematen. Zalantzarik gabe zaindu eta elikatzen jarraitu beharreko dinamika da, errefortzu positiboa landuz eta ezagutzatik erabilerarako saltoan lagun eginez.

Ondo egindako lanak ematen duen oinarriarekin, aukeraz betetako etorkizuna dauka kooperatibak. Jarraitu dezala urte askoan eroaleak egiten, eta euskara etorkizunera eroaten.

Ekain Zubizarreta (Emuneko kidea)

Irakurtzen jarraitu...

Bikain euskararen kalitate ziurtagiria jaso zuten 35 erakundek Bilboko Euskalduna Jauregian atzo iluntzean egindako ekitaldian. Emun bidelagun izan dute ziurtagiria eskuratu duten 9 erakundek.

Aurtengo ebaluazioan zenbait aldaketa izan dira. Entitate eskatzaileak bi multzotan sailkatu dituzte: batetik, entitate pribatuak eta sozietate publikoak, eta, bestetik, administrazio publikoak. Multzo bakoitzak dituen hizkuntza-betebeharrak kontuan hartu dira ebaluazioan. Orain arte bezala, hiru ziurtagiri-maila egon dira (oinarrizkoa, tartekoa eta goi-mailakoa), baina ertaina eta goi-mailakoa eskuratzeko puntu gehiago lortu behar izan dira.

Hauek dira Emunen aholkularitza jaso duten 9 erakundeak eta bakoitzak lortu duen ziurtagiri maila:

Copreci (Erdi-maila)

Danobat (Goi-maila)

Eika (Goi-maila)

Goimek (Erdi-maila)

Goizper (Goi-maila)

LKS ingeniaritza (Oinarrizko maila)

Matz-Erreka (Goi-mailakoa)

Ulma Eraikuntza  (Erdi-mailakoa)

Zaldibarko Udala (Erdi-mailakoa)

 

 

Irakurtzen jarraitu...

Serbitzu enpresa, Biharkorekin batera, euskara plana duen enpresetako bat da Azkoitian. 2011 inguruan jarri ziren Emunekin harremanetan. Langile gehienak euskaldunak izanik, euskara beti egon izan da presente enpresan, baina, sistema bat ezarrita, euskarak euren enpresan duen garrantziaz jabetu dira.

Iñaki Maiztegi legazpiarra Serbitzuko Euskara Planaren koordinatzailea da. “Gure bezeroekin euskaraz egiten ditugu harremanak”, azaldu du Maiztegik. Hasieratik ikusi zuten lantegian euskararen inguruan arautegi bat ezarri behar zutela, hots, sistema baten barruan aritu beharra zutela ezer lortu behar baldin bazuten. “Zerbitzu publikoetan lan egiten dugu; udala ez bada, Foru Aldundia da gure bezeroa”, jarraitu du koordinatzaileak. “Euskal Herriko herrietan ematen dugun zerbitzua euskaraz denez, garrantzia eman nahi izan genion euskarari, eta Emunekin hasteko ideia hortik etorri zitzaigun”, dio, prozesuaren hastapenak azalduz.

Lantegiarentzat “ezustekoa” izan zela aitortu dute. “Ez ginen jabetzen zer egin behar genuen”. Begi bistako gauzekin lotuta hasi ziren lehen urratsak egiten: errotulazioa aldatu, bisita txartelak euskaratu, zigiluak… Sistematika horrekin hasi ziren Serbitzun euskara plana bideratzen. Guztiari jarraipena emateko, euskara batzorde bat dute lantegian, “oso erakundetutako batzordea”, koordinatzaileak eta Emuneko teknikariek diotenez. “Serbitzuk duen plana erakunde mailakoa da; haren indarguneetako bat da, eta zuzendaritza inplikatuta dago”.

Lantaldeko kide gehienek euskara menperatzen dute, baina baziren gazteleraz bizi ziren langileak ere. Oro har, “jendeak ondo hartu zuen”. Euskara batzorde horietan “alde positiboa erakusteari garrantzi handia” eman diotela azaldu dute. “Gehitu egiten duen zerbaiten moduan aurkeztu dugu, malgutasun handiarekin, neurgarriak eta lortzeko modukoak diren helburuak jarrita”, adierazi du koordinatzaileak. Enpresak “asko baloratzen du” langileek euskaraz ikasi eta euren maila hobetzeko egiten duten esfortzua. “Langileek egiten duten lana aitortu beharra dugu”, dio, azkenik, koordinatzaileak.

Bai Euskarari ziurtagiria eta Bikain zilarra lortuak ditu Serbitzuk. Beste aurrerapauso batzuk eman nahi zituzten, ordea. “Kalitatezko prozesuetan gertatzen den bezala, epe laburretan hobekuntza handiak egin ziren, baina, bihurgunearen goiko aldera iristean, zaila izaten da hobetzea. Hori gertatu zitzaigun guri”, adierazi du Maiztegi koordinatzaileak. “Harea harrotu eta jendeari, langileei, aukera ematea erabaki genuen”. Enpresan euskara barneratuta zen lehendik, baina, langile asko dutenez, eurek zuten euskararen ezagutza maila handitzea jarri zuten helburu. Euskara planaren oinarri metodologikoak hiru dira: erabilera, ezagutza eta motibazioa. “Helburua beti euskararen erabilera da”, diote teknikariek. “Erabiltzeko, ezagutu egin behar da, eta, horretarako, giro ona sortu behar da”.

Langileak, helburuak lortzen

Giro horren barnean murgildu ziren Aitor Ulibarri zuzendaria eta Ramon Donato de Lopez langilea. Ulibarri zuzendariaren ustez, “gai berria zen, eta esperientzia falta zuten”. 2015. urtean hartu zuen zuzendari kargua Serbitzun, eta, langile gehienak euskaldunak zirela ikusita, plan hori lantzen jarraitzea garrantzitsua zela iritzi zion. Ulibarri gasteiztarra da jaiotzez, eta gazteleraz ikasitakoa; euskaldun berria da. “Lanean euskararekin izandako bizipen indartsuena hemen izan nuen, Serbitzun”, azpimarratu du zuzendariak. Ulibarrirentzat, euskal enpresa bateko zuzendaria izanik, harremanak euskaraz lantzea oso da garrantzitsua. “Ez da gauza bera harremanak euskaraz egitea edo gazteleraz egitea, gertutasunagatik bereziki”, gaineratu du. “Euskaraz egin nahi dugunok aukera izatea garrantzitsua da. Poliki-poliki, euskara lan hizkuntza izatea lortu behar dugu”.

Ramon Donato de Lopez, berriz, Irunen jaiotakoa da. Euskara betidanik jaso duela baina gerora galdu egin zuela aitortu du. “Oso desberdina da Azkoitian edo Azpeitian bizi edo Irunen bizi. Orain dezente hartu diot euskarari”, azaldu du langileak. Lan harremanak euskaraz egiten dituzte, bai bulegoan, bai telefonoz zein ordenagailuz. Euskaltegiak ematen duen B2 maila lortua du Donato de Lopezek, hau da, ahoz eta idatziz komunikatzeko gaitasuna aitortua du. Halere, hobetzen jarraitu nahi du, eta euskararen gaitasun agiria (EGA) lortzea du erronka. “Komenigarria ikusten dut nire profilarentzat eta lanpostuarentzat”, azaldu du Azpeitian bizi den irundarrak. “Ez da gauza bera hitzez edo idatziz komunikatzea. Ez zaie berdin idazten langile bati edo teknikari bati, eta alor horretan indartu nahiko nuke”. Euskara plana dutenen artean enpresa aitzindaria da Serbitzu Azkoitian. Lan eta erabaki askorekin egindako bidea da Azkoitiko lantegiak hasitakoa.

Argazkia eta jatorrizko albistea: Maxixatzen

Irakurtzen jarraitu...

14 erakunde horietatik 4k urrezko Bikain lortu dute (Elgoibarko Udala, Fagor Elektronika, Fagor Automation Usurbil eta Kide), 8k zilarrezkoa eta 2k oinarrizkoa.

image

Argazkia: Tu Lankide

Iñigo Urkullu lehendakariak Donostiako Kursaal Jauregian banatu zituen atzo, abenduak 19, Hizkuntza Kudeaketako Bikain Ziurtagiriak.

Ziurtagiri horiek banatzeko ekitaldira joan ziren, baita ere, Kultura eta Hizkuntza Politika sailburu Bingen Zupiria, Enplegu eta Gizarte Politika sailburu Beatriz Artolazabal, Osasun sailburu Jon Darpon eta Hizkuntza Politika sailburuorde Patxi Baztarrika eta Confebaskeko lehendakari Roberto Larrañaga.

Aurten, guztira, 21.500 langile barnean hartzen dituzten 52 enpresek jaso dute aitorpen hori, aurreko edizioetan baino bost aldiz gehiago, jauzi garrantzitsua “bide onetik” aurreratzen ari dela ondorioztatzeko, lehendakariak ziurtatu zuenez. Hala ere, Urkulluk, autoatseginean erortzetik urrun, uste du Eusko Jaurlaritzak arrakasta-dinamikak analizatzen jarraitu behar duela -hori da, hain zuzen ere, Euslan programaren helburua- eta Eusko Jaurlaritzaren konpromisoa adierazi zuen aurrerapen positibo horri eusteko aukera emango duten neurriak planteatzen jarraitzeko.

Emunek zerbitzua ematen dien erakundeei dagokionez, 14 erakunde aurkeztu dira eta lortu dute ziurtagiria; hauxe da zerrenda:

Elgoibarko Udala (urrezkoa)

Fagor Elektronika (urrezkoa)

Fagor Automation – Usurbil  (urrezkoa)

Kide (urrezkoa)

Guggenheim (zilarrezkoa)

Carrefour Olaberria (zilarrezkoa)

Fagor Ederlan (Burdina) (zilarrezkoa)

Hazi (zilarrezkoa)

Askora (zilarrezkoa)

Zarauzko Hiribusa (zilarrezkoa)

LKS Koop. E. (zilarrezkoa)

IK4-Ideko (zilarrezkoa)

Autocares Unitravel (oinarrizkoa)

Abere (oinarrizkoa)

Irakurtzen jarraitu...

LABORAL Kutxa erakunde aitzindarietako bat da euskararen normalizazioan; askotariko egitasmoak babesten ez ezik, baita barne eta kanpo erabileran ere. 2015ean, lan horren errekonozimendua jaso zuen, LABORAL Kutxaren urrutiko banka-zerbitzuak Urrezko Bikain Ziurtagiria eskuratu baitzuen. Euskara eta hizkuntzak, oro har, nola kudeatzen dituzten jakiteko Nuria Agirre, LABORAL Kutxako Giza-Baliabideetako zuzendariari hainbat galdera luzatu dizkiogu.

IMG-20160316-WA0002

  1. LABORAL Kutxan noiztik eta nola bultzatu izan duzue euskararen normalizazioa?

Ia 30 urte igaro dira (1987ko urtarrila zen) garai hartako LAN KIDE AURREZKIAn “Euskararen presentzia berpizteko zirriborro-proiektua” landu eta aurkeztu zenetik. Beraz, entitateak jatorrian dauka euskararen presentzia sustatzeko borondatea, eta barrura zein kanpora begira hamaika urrats eman ditu euskararen garapenari bere aletxoa jartzeko.

Horretarako, egoera diglosikoa gaindituz, euskara zerbitzu- eta lan-hizkuntza bihurtzeko behar besteko neurri jarri ditu entitateak mahai gainean urte hauetan guztietan. Azken helburua bezeroei arreta nahi duten hizkuntzan ematea da, kalitatezko zerbitzuaren oinarria den neurrian.

  1. Zer suposatu zuen LABORAL Kutxarentzat Urrezko Bikain ziurtagiria eskuratzea?

Hizkuntza-normalizazioaren prozesu konplexu eta luzean jasotako aitortza da, egindako lana egokia eta eraginkorra izan dela erakusten duena. Alde horretatik, Urrezko Bikain Ziurtagiria guretzat ere pizgarria izan da, euskara beste edozein atal edo arlo bezalaxe kudeatu daitekeela erakutsi baitio entitate osoari. Aitortza horrek mugarri bat jarri du LABORAL Kutxan, eta aurrera begira behar besteko urratsak ematen jarraitzeko borondatea daukagu. Izan ere, gauza handia da finantza-alorrean Urrezko aitortza jasotzen duen lehen finantza-entitatea izatea.

  1. Irudia (webgunea, sukurtsaletako errotulazioa…) bi hizkuntzatan duzue; zehazki, zein da irudian jarraitzen duzuen irizpidea?

LABORAL Kutxako errotulazioa bi hizkuntzetan dago, euskarari lehentasun espaziala emanez (letra-tamaina handiagoa eta hurrenkeran aurrean jarriz). Salbuespena Entitatearen marka komertziala da.

Irizpide hau Zerbitzu Zentraletan eta bulegoetan, edozein lekutan jarritako euskarri guztietan kontuan hartzen da, errotulazio finkoaz gain, aldi baterakoan ere aplikatzen delarik.

LABORAL Kutxak euskararen erabilera sustatzeko helburuarekin hitzartuta dituen Hitzarmenen haritik, hainbat bulegotako barruko errotulazio guztia euskara hutsean azaltzen da.

Piktogramak dituzten errotuluetan testua euskara hutsean ipintzen da (“Ez erre”, “Komunak”…), eta baita erabat ulergarriak diren errotuluak ere (“Ez pasatu”…).

Bestalde, kanpo-komunikazioa bi plano desberdinetan jarri beharko genuke: batetik, ahozko harremanak, eta bestetik, idatzizkoak. Eta horren arabera, onartuta dauden barruko hizkuntza-irizpideak aintzat hartuz, Euskal Herriko bulego guztietan bezeroak berak aukeratzen duen hizkuntzan mintzateko borondatea daukagu. Eta idatzizko komunikaziora etorrita, Euskal Herriko bezeroei informazioa elebietan edo bakarrik euskaraz bidaltzen zaie (aukera hori bezeroak hautatu beharra dauka bulegoan edo web nagusiaren bitartez).

  1. 70.000 bezero baino gehiagorekin idatzizko harremana euskaraz duzue. Nola iritsi zarete hain kopuru handia izatera?

Gaur egun indarrean dagoen Euskararen Plan Estrategikoaren bisioak honela dio: “LABORAL Kutxan bezeroek harreman komertzial guztiak euskaraz izateko aukera izango dute eta hautu hori egiten duen bazkide orok aukera izango du lanean eta laneko harremanetan euskaraz egiteko. Horretarako, entitateak jarrera proaktiboa erakutsiko du, langileen gaitasunetan eraginez eta erabilera bultzatuz.”

Horri erantzunez, bezeroen harremanen hizkuntza-hautuaren zain egon beharrean, modu proaktiboa erakutsiz hainbat kanpaina bideratu ditugu bezeroekiko idatzizko harremana euskara hutsean izan dadin bultzatuz. Kanpaina horien eraginez, gaur 70.000 bezero dira idatzizko informazioa euskaraz jasotzen dutenak.

  1. Ba al duzue irizpideren bat sukurtsaletan, ahoz, euskaldunei euskarazko arreta bermatzeko?

Bai, aspaldian ditugu indarrean Zuzendaritzak onartutako hizkuntza-irizpideen eskuliburua. Atal honetan bi esparru hartzen ditugu kontuan: batetik, aurrez aurreko harrera, eta, bestetik, telefono bidezko harrera.

Horretan, aurrez aurreko harrerari dagokionez, elkarrizketa bezeroak hasten duenean, bezeroari berak egindako hizkuntzan egiten ahalegintzen gara, euskaraz edo gaztelaniaz, alegia. Eta elkarrizketa LABORAL Kutxako langileak hasten duenean, langilearen euskararen ezagutza mailaren arabera, euskaraz edo gaztelaniaz ematen dugu zerbitzua.

Telefono bidezko harreran, ordea, kanpoko telefono-dei bat jasotzen denean, hasierako agurrean ele bietan dagoen mezua aktibatzen da automatikoki, eta horretan lehentasuna euskarak dauka. Tarte horretan, hizkuntza bezeroak hautatzen du, eta ahozko zerbitzua berak nahi izan duen hizkuntzan ematen zaio.

Bestetik, Euskal Herriko sukurtsaletako langile guztiei gomendatzen zaie hasierako agurra euskaraz egitea, bezeroari euskara erabiltzeko bidea erakutsiz.

Eta bukatzeko, sukurtsaletako erantzungailuari dagokionez, mezua bi hizkuntzetan egoten da, euskarari lehentasuna emanez.

  1. Eta, barne erabilerara begira, zein esparru ari zarete une honetan jorratzen edo jorratuko dituzue datozen urteetan?

Gaur egungo erronka nagusienak dira euskara lan-hizkuntza bihurtzea, gurekin idatzizko harremanak dituzten bezeroen kopurua 100.000ra heltzea eta goi-mailako lan komertziala euskaraz ere burutzeko gai diren gestoreak izatea. Horretarako, atal hauek dira lantzen ari garenak:

  • Hautaketa prozesuak: hala langile berrien inkorporazioetan, nola barne-sustapeneko lanpostuetan, hautatzen diren langileek exijitzen den euskararen ezagutza maila dutela ziurtatzen da. Horretarako, duela pare bat urte entitatean lanpostu guztien hizkuntza-eskakizunak ezarri ziren, eta lanpostu baterako aukeratzen den pertsonak eskuratutako lanpostuari dagokion hizkuntza-eskakizuna ezinbestean bete beharko du.
  • Trebakuntza: alor honetan, alde batetik euskara-eskolak antolatzen dira ezagutza-maila baxua duten lankideei begira, eta maila altua dutenentzat ikastaro teknikoak antolatzen dira, langileak euskaraz ere espezializatu daitezen kalitatezko zerbitzua eman ahal izateko.
  • Lan-bilerak: euskarak gero eta presentzia handiagoa izan dezan, neurriak hartzen ari gara bilerak euskaraz egin daitezen. Horretarako, helburuak ari gara adosten.
Irakurtzen jarraitu...