Tosepan eta Garabide aspalditxotik dabiltza elkarlanean eta Emunengana jo zuten Tosepaneko kooperatibetan nahuatl hizkuntza biziberritzeko planak egin nahi zituztelako. Hori dela eta, Emuneko Txerra Rodriguez aholkularia eta Garabideko Juan Luis Arexolaleiba hiru aste egon dira Mexikon, Cuetzalanen.

Hiru aste horietan lau hizkuntza plan diseinatu ditugu. Horietatik hiru plan intentsiboagoak dira eta laugarrena kooperatiba talde osoan eragina izan duen plan orokorra izan da. Azken honek kooperatiba guztietan aplikatzeko moduko oinarrizko printzipio batzuk ezartzen ditu.

Lau plan hauek 2018 eta 2019rako diseinatu dira. Izan ere, plan hauek esperimentuak dira, proba pilotuak. Lehendabiziko aldiz probatuko da Euskal Herrian landutako metodologia gurea ez den beste herriren batean. Metodologia apur bat moldatu dugu, baina nahi dugu testatu, probatu eta ikusi zer emaitza eta zer hutsune izan duen.

Hortaz, plan pilotu horiek testatu ostean, helburua da metodologia prototipatu bat egin eta hurrengo urteetan progresiboki taldeko beste kooperatiba guztietan aplikatzea eta martxan jartzea tankera honetako planak.

Beste bi lan ere egin ditugu Ameriketan. Batetik, plan hauek gidatuko dituen pertsona zelanbait gaitu dugu. Berari formazio pilulak eman dizkiogu eta bi urte hauetan jarraipena eta laguntza eman diogu Euskal Herritik. Bestetik, talde motorra eratu dugu. Talde honek Tosepan barruan hizkuntzaren biziberritzeko proiektu guztiak (planez gain, irratia, murgiltze ereduko eskola eta corpusa batzea) koordinatuko ditu eta, etorkizunean, proiektu berriak jarriko ditu martxan.

Hainbat gauza ikasi dugu han. Interesgarria da beti gure esperientzia destilatzea, interesgarria da beti hemen erabat barneratuta ditugun egiteko moduak beste nonbaiten probatzea, interesgarria da beti egiten duguntxoa beste lurralde bateko errealitatera moldatzea. Horrek gauzek beti dakarte zer ikasia eta, kasu honetan ere, horrela izan da.

Tira, hau laburpen bat baino ez da. Txerrak zein Juan Luisek egindako kroniketan beste hainbat gai jorratzen dira. Eta gonbidatu nahi zaituztegu horiek guztiak irakurtzera.

Txerra Rodriguez (Emuneko kidea)

Irakurtzen jarraitu...

Lehendakariak, zuzendari nagusiak eta Kontseilu Sozialeko kideak bilera bakarrean batu dituzte Fagor Taldean, arratsalde batez, euskara biziberritzeko Fagorrek markatutako lan ildoen bueltan.

Fagor Taldeko organoetako kideak elkartu eta euskararen biziberritzeari buruz jardutea zen asmoa. Eta zehazki, Fagorrek hurrengo epealdi estrategikoan garatuko dituen ildoak testuinguru ezberdinetan kokatzea.

Historia, ekintza eta kanpo-begirada

Joxean Alustizak, Fagor Taldeko Lehendakariak, hurrengo urteotako lan eta ardurak azaldu zizkien bertaratuei; besteak beste, organo bakoitzak izango dituen lanen errepasoa egin zuen. Aurretik eta ostean, baina, beste bi hizlarik osatu zuten mahaia: Amaia Baldak eta Mikel Irizarrek.

Amaia Baldak, hizkuntza aholkulari eta Emuneko Lehendakariak egin berri duen ikerketa soziolinguistikoa aurkeztu zuen eta azken 100 urteei egindako errepasoarekin erakutsi zuen industrializazioak Debagoienan eragindako aldaketa soziolinguistikoa.  Mikel Irizarrek, orain gutxi arte Gipuzkoako Foru Aldundiko Hizkuntza Berdintasunerako Zuzendari izandakoak eman zion amaiera saioari,  eta  kanpoko begiekin  Fagorren lana baloratzeko tartea hartu zuen. Fagorrek, eta Fagorrek bezala kooperatiba askok lan mundua euskalduntzeko egindako eta egiten diharduten lana eta hori gizarteratu beharra azpimarratu zituen.

 

Ainhoa Mendibil (Emuneko kidea)

Irakurtzen jarraitu...

Euskararen Egunean SD Eibarrek bere ereserkia kantatu eta bideoz grabatuta bidaltzeko deia egin du.

Hauxe EMUNekoon erantzuna:

SD Eibarko Euskara Batzordearen proposamenez bultzatu da ekimena. Alde batetik ereserkia bera ezagutarazi nahi da eta, bestetik, bere garaian euskaraz egin izana erabaki izanari balioa eman nahi zaio.

Jon Torner Argiako kazetariak ederki eman du albiste horren berri bere blogean:

http://www.argia.eus/blogak/jon-torner/2017/12/19/eibar-futbol-taldearen-ereserkia-kantatzeko-gonbita-euskararen-alde/

Asier Iriondo (Emuneko kidea)

Irakurtzen jarraitu...

2017ko Euskararen Nazioarteko Eguna ospatzeko ekimen ugari antolatu dituzte enpresa eta erakundeek. Horietako hainbat iruditan jasota hemen:

Aita Menniko euskara batzordeak bideoa prestatu du euskararen egunerako. Aita Menniko egoitzetan euskararen erabilera indartzeko egiten ari diren lanketa ikustarazi nahi izan dute. Durangoko egoitzan “euskaraz bizi gura dot” lemapean murala osatu dute.

 

 IRSE- EBIko euskara batzordeak euskara erabiltzeko 11 aukera aurkeztu ditu bideo baten bidez: ulersaioak, ulerrizketak, eusle, bazkaltegiak, euskararen eguneko ekimenak, euskararen txokoa…

 

Bizkaiko abokatu euskaldunen eguna ospatu du abenduaren 1ean. Helburu nagusienetako bat etorkizuneko abokatu euskaldunekin elkarlanean aritzea da, eta, horretarako, momentu honetan abokatutzako masterra egiten dabiltzan hainbat gazte hurbildu dira ekitaldira.

 

Euskararen egunari buruzko mezu orokorra zabaldu diete EAEko epaitegietako langile guztiei eta kanpo eragileei  (abokatu eta prokuradoreei). Amurrio, Bergara, Gernika eta Tolosako epaitegietan lehen hitza euskaraz bultzatzeko kanpaina egin dute abenduaren 3ko astean eta pilulen bilduma banatu dute.

 

Auzo Lagunen hamaiketakoa, argazki lehiaketako sarien banaketa, astebete lehenago eginiko neurketa abisatuaren emaitzen zabalkundea eta lehen lauhilekoan abiatuko den Prest egitasmoaren aurkezpena egin dute. Sorpresa ere jaso dute bisitari bereziarekin.

DANOBATGROUPen “euskara aldean, erabili lanean” lemarekin jarraitu dute. Taldeak kooperatibak dituen herrietako euskara aldizkarietan euskara planaren berri eman dute eta lehiaketa bat jarri dute abian. Taldeko kooperatibetan ere lehiaketa egin dute langileen artean. Goizean goiz “euskarak 365 egun” pegatinak banatu dituzte langileen artean eta jangelako mahai guztietan euskarari buruzko esaldiekin osatutako txartelak jarri dituzte hizketagai izan daitezen.

DANOBAT kooperatiban kafe-makinetan kafea doan egon da egun osoan. Euskaraz idatzitako emailak bildu eta neurtu ditzute, euskal produktuen truke. Langileen taldeko argazkia atera dute eta ondoren Jakoba Errekondoren hitzaldia izan dute.

IK4 Teknikerren goizeko 7etan eta 8etan spining saioak euskaraz egin dituzte. Eguerdian Kike Amonarrizekin solasaldia izan dute. Aldez aurretik euskara batzordetik hainbat galdera prestatu dituzte eta saiora sartzean langile bakoitzak kutxan galderak sartzeko aukera izan du. Ondoren, 2018 urteko egutegia aurkeztu dute, Teknikerrek egindako 12 proiektu esanguratsuren irudiekin.

 

IK4 Ikerlanen euskararen egunerako ipuin baten hasiera zabaldu zuten egun batzuk lehenago eta euskararen egunerako amaiera proposatu dute ekimenean parte hartu langileek. Amaiera ederrena aukeratu dute ekitaldian. Egunean zehar kafe-makinek kafea debalde eman dute euskararen alde.

 

Fagor Industrialen euskararen astean bertso lehiaketa egin dute. Fagor Industrialen euskararen etorkizuna zein izango den hausnartu dute “ Non egongo gara 2030ean?” saioan eta hurrengo urteetako helburu eta ekintzak proposatzeko aukera izan dute langileek. Azkenik, Markel Irizarrekin ordubeteko hitz-aspertua izan dute euskararen erabilerari buruz, besteak beste.

 

LKS Taldeko (Ingeniaritza eta Aholkulariak) langileak bulego bakoitzean mokadua egiteko elkartu dira eta ezetz asmakizuna asmatu?” lehiaketako sari banaketa egin dute.

 

Sareteknikan hamarretakoa egiteko elkartu dira eta bertan jarri duten otarreko barazkien izen guztiak euskaraz eman eta preziora gehien hurbildu denak barazki ekologikoen saskia eraman du etxera.

 

SD Eibar. Ereserkia euskaraz sortu izanari balioa emateko ekimena jarri dute abian.  Zaleei eskatu diete ereserkia taldean, familian, lanean… grabatuta bidaltzeko. Mendilibar entrenatzaileak aurkeztu du ekimena.

 

Irizarren euskararen eguneko ospakizunen ondoren, talde argazkia atera dute. Autobusean idatzi dute: Mendeetan zehar, inork ez daki noiztik, jendeak euskaraz egin du lan eskualde honetan. Irizarren ere euskaraz lan egiten dugu, gurea zaindu eta mundu zabalera begira.

 

Mondragon Zentro Korporatiboan euskaraz hitz gustukoenekin murala osatu dute. Ondoren, zozketa, saria eta zizka-mizka tartea izan dute.

 

Ondorengo erakundeetan ere antolatu dituzte ekintzak: Dbusen euskarazko atsotitzen lehiaketa egin dute; Electra Vitorian argazki lehiaketako sari banaketa egin dute haimaiketakoarekin lagunduta; Altsasukon “belarriprest eta ahobizi” ekimenaren aurkezpena egin dute hamaiketakoarekin batera; Hazin ardo eta gazta dastaketa egin dute Mikel Garaizabalekin; Fagor Ederlanen kafe makinen ondoan jarritako kutxetan euskararekin lotutako mezuak sartu dituzte langileek eta ondoren ikusgari jarri dituzte guztiak ohar taulan; Lanbiden euskarazko liburuen trukea egin dute; EJIEn lehiaketa egin dute langile guztien artean eta eusle ekimenean parte hartu dutenei eskertza egin diete; AFA kirola eta Gasteizko Udaleko Kirol arloan kartelak eta mezuak zabaldu dituzte; Ulma Taldeko kooperatiba guztietan kafea doan egon da, lehiaketa egin dute eta bertso txapelketa antolatu dute: Fagor Electronican kafea debalde egon da eta “euskarak 365 egun” mezudun katiluak jarri dituzte eskuragarri; Idekon Aitzol Galletebeitiaren hitzaldia izan dute; Soralucen barne bisita egin dute euskaraz, fabrikazioan dauden makinak ikustera; Otxandioko gaztetxean mikroipuin lehiaketa eta Handia filmaren emanaldia egin dute. Osartenen tupper osasungarrien inguruko lehiaketa antolatu dute; Fagor Automationen 2018ko egutegirako euskararen aldeko esaldien lehiaketa egin dute; Mapsan zifra euskutua lehiaketa egin dute.

Irakurtzen jarraitu...

Astigarragan gurasoekin harremana duten erakundeek bat egin dute aurrerantzean haiekin izaten diren bileretan euskararen presentzia areagotzeko. Guztira 7 erakundek onartu dute Udalak luzatutako proposamena eta gurasoekin hemendik aurrera izaten dituzten bilerak euskaraz izateko neurriak praktikan jarriko dituzte. Eginkizun horretan Udalaren babesa eta laguntza teknikoa izango dute aipatu erakundeok.

Astigarragan gurasoekin harremana duten elkarte eta  erakundeetako ordezkariak

Joan den astean, irailaren 7an, elkartu ziren Astigarragako Herri Eskola, Gaztelekua, Guraso Batzordea, Kirikieta Haurreskola, Mundarro Kirol Elkartea, Musika Eskola eta Xaguxar aisialdi taldeko ordezkariak, Astigarragako Udaleko Pleno aretoan, Udaleko Euskara Zerbitzuaren proposamenaren berri gertutik entzuteko.

Erakundeotan gurasoekiko harremanetan euskara zenbat eta nola erabiltzen den aztertu ondoren, ondorio nagusia euskara gehiago erabil daitekeela izan da. Helburu hori nola lortu eta zein neurri abian jar daitezkeen izan dira Udalaren proposamenaren oinarriak eta horiek arretaz entzun dituzte erakundeotako ordezkariek. Astigarragako ezagutza datuei erreparatuz gero, biztanleen %83 da euskara ulertzeko gai (2011ko datuak dira),  datu honen arabera, euskara erabiltzeko aukerak uste baino handiagoak dira.

Praktikan hobetu behar dugu, ordea, eta bilerak antolatzerakoan zer eta nola egiten dugun erreparatu behar dugu: publikoaren hizkuntza identifikatzeko zer egiten dugun, erabiltzen dugun irizpidea publiko horrentzako egokia den, bileraren hizkuntza esplizitatzen dugun, zer nolako aurreiritziekin jokatzen dugun…

Udalak lantalde edo talde eragile bat eratu du erakunde hauei laguntza eskaintzeko, orain hasi eta 2018an ere jarraipena izango du ekimenak.

Irakurtzen jarraitu...