Astigarragan gurasoekin harremana duten erakundeek bat egin dute aurrerantzean haiekin izaten diren bileretan euskararen presentzia areagotzeko. Guztira 7 erakundek onartu dute Udalak luzatutako proposamena eta gurasoekin hemendik aurrera izaten dituzten bilerak euskaraz izateko neurriak praktikan jarriko dituzte. Eginkizun horretan Udalaren babesa eta laguntza teknikoa izango dute aipatu erakundeok.

Astigarragan gurasoekin harremana duten elkarte eta  erakundeetako ordezkariak

Joan den astean, irailaren 7an, elkartu ziren Astigarragako Herri Eskola, Gaztelekua, Guraso Batzordea, Kirikieta Haurreskola, Mundarro Kirol Elkartea, Musika Eskola eta Xaguxar aisialdi taldeko ordezkariak, Astigarragako Udaleko Pleno aretoan, Udaleko Euskara Zerbitzuaren proposamenaren berri gertutik entzuteko.

Erakundeotan gurasoekiko harremanetan euskara zenbat eta nola erabiltzen den aztertu ondoren, ondorio nagusia euskara gehiago erabil daitekeela izan da. Helburu hori nola lortu eta zein neurri abian jar daitezkeen izan dira Udalaren proposamenaren oinarriak eta horiek arretaz entzun dituzte erakundeotako ordezkariek. Astigarragako ezagutza datuei erreparatuz gero, biztanleen %83 da euskara ulertzeko gai (2011ko datuak dira),  datu honen arabera, euskara erabiltzeko aukerak uste baino handiagoak dira.

Praktikan hobetu behar dugu, ordea, eta bilerak antolatzerakoan zer eta nola egiten dugun erreparatu behar dugu: publikoaren hizkuntza identifikatzeko zer egiten dugun, erabiltzen dugun irizpidea publiko horrentzako egokia den, bileraren hizkuntza esplizitatzen dugun, zer nolako aurreiritziekin jokatzen dugun…

Udalak lantalde edo talde eragile bat eratu du erakunde hauei laguntza eskaintzeko, orain hasi eta 2018an ere jarraipena izango du ekimenak.

Irakurtzen jarraitu...

MONDRAGON Korporazioak kudeatzen duen Nafarroako enpresen Euskara Batzordeak MAPSArekin elkarlanean antolatu du Topaketa. Helburuak honako hauek izan dira: batetik, Nafarroako gizarteari kooperatibetako euskara batzordeen lanen berri ematea eta beste enpresa batzuengana iristea; bestetik, euskara planetako esperientziak eta praktika onak partekatzea; eta, azkenik, MAPSAk euskara planarekin izan duen 10 urteko ibilbidea sozializatzea eta jendarteratzea. Topaketa EMUNek gidatu du.

 img-20161122-wa0004

Juantxo Martinez-Garcirian MAPSAko lehendakariak kooperatibak euskara planarekin egin duen ibilbidea azaldu du; besteak beste, hizkuntza politika esplizitatu izanak bazkideen eskubideak eta betebeharrak zehaztea erraztu duela azpimarratu du.

Ondoren, Mikel Arregi Euskarabideako zuzendariak Euskararen Plan Estrategikoaren gaineko azalpenak eman ditu; Mikelek aipatu duenez, enpresetan euskara planak sustatzea aurreikusten du Euskarabideak, bere esanetan arlo sozioekonomikoa gakoa baita euskararen prestigiorako.

Halaber, topaketan Sagrario Aleman eta Juan Kruz Lakastak euren iritzia eman dute; biek ala biek, euskalgintza eta administrazioaren artean elkarlana beharrezkoa dela nabarmentzeaz gain, euskararen normalizazio prozesuan aurrera egiteko sinergiak batzeak duen garrantzia azpimarratu dute.

Jarraian, enpresetako euskara planei egin zaie erreferentzia, horiek izan baitira Topaketako protagonistak. Jakina da Nafarroako egoera soziolinguistikoa zein den: euskararen foru legea, euskararen erabilera… Arlo sozioekonomikoan, aldiz, enpresek hizkuntzaren normalizazio prozesuan duten esku-hartzea nolakoa den ez da hainbeste zabaldu. Izan ere, egun, Nafarroako hainbat enpresak du euskara plana; Mapsa, Fagor Ederlan Tafalla eta Altsasuko MONDRAGONeko kooperatibek, esaterako. Halaber, Nafarroan hedatuta dauden eta euskara plana duten beste kooperatiba batzuk ere badira -Laboral Kutxa, LKS eta Eroski-. Horrela, zenbait enpresatako esperientziak gertutik ezagutzeko aukera izan da Topaketan. MAPSAk azken urte hauetan izan dituen lorpenen berri eman du, besteak beste, hizkuntza politika, aldizkaria eta euskara eskolak. Bestalde, Fagor Ederlaneko errealitate ezberdinak aurkeztu dira; batetik, Fagor Ederlan Tafallaren euskara plana eta, bestetik, Fagor Ederlan kooperatibak, oro har, Euskal Autonomia Erkidegoko plantetan izan duen euskararen normalizazio prozesuaren erakundetzea.

Nafarroako enpresen Euskara Batzordeari ere egin zaio aipamena, euskararen normalkuntza helburu duten erakunde horien guztien ahaleginak partekatzeko eta esperientziak trukatzeko helburuarekin eratu zena eta MONDRAGONek gidatzen duena, hain zuzen ere. Batzordea edozein enpresarentzat irekita dagoela ere azpimarratu da, Batzordean parte hartzeko ez baita ezinbestekoa euskara plana edukitzea edo MONDRAGONeko kide izatea.

Amaitzeko, Topaketari itxiera eman dio MONDRAGONen izenean Ander Etxeberriak, Korporazioko Hedapen Kooperatiboaren zuzendari eta euskara koordinatzaileak. Anderrek, MONDRAGONek euskara normalizatzeko ezarrita dituen Oinarriak eta euskara planak garatzeko Korporazioak bideratzen dituen laguntzak aipatzeaz gain, nabarmendu du kooperatiba bakoitzaren egoera soziolinguistikora egokitutako normalkuntza plan bat abiatzeak kolektiboari dakarzkion onurak.

Irakurtzen jarraitu...

Mondragon Unibertsitateko Goi Eskola Politeknikoan Egin salto! interbentzioa egin da. Interbentzio horren helburua da, bikoteak abiapuntu gisa hartuta, maila desberdinetako euskara ezagutza duten pertsonek dakiten euskara hori erabiltzeko saltoa ematea; eta Emunek salto hori emateko behar duten prestakuntza eskaintzen die.

Ana Altuna eta Edu Sanchez Mondragon Goi Eskola Politeknikoko Informazio Sistemak Saileko langileak dira eta euskara ikasten ari dira. Euskara eskola amaitu dutenean tartetxo bat hartu dugu eurekin hitz egiteko.

Egin_salto_MGEP

Badira urte batzuk euskara ikasten hasi zinetela, orain ondo moldatzen zarete, erabilerara salto egin duzue?

Ana: urte asko dira, ia bizitza osoa daramat euskara ikasten, 18 urterekin hasi nintzen, institutuan, baina, urtero hasieratik hastea izan da. Ez genuen aurreratzen, saioak boluntarioak ziren, klasetik kanpo… Beste aldetik, beti lotsa handia izan dut euskara ez jakiteagatik eta horrek ez dit lagundu. Orain lotsa gutxiago sentitzen dut, adinak eragin handia dauka, eta noizean behin ausartzen naiz euskaraz hitz egitera.

Edu: aurretik zerbait egin dut, baina, aurten oso ondo nabil. Lehen ez nintzen ezer esateko gai eta orain ez naiz arraro sentitzen euskaraz egiten dudanean.

Ikasturte hasieran zuen departamentuko lankide bat zuekin euskaraz egiten hasi zen. Esan dezakegu bakoitzak laguntzaile-tutore bat duzuela, zuen ikasketa prozesuan zer eragin izan du honek?

Ana: nik pentsatzen dut laguntza garrantzitsua dela, eta bermatzen duela egunero zerbait euskaraz hitz egitea. Batzuetan presio bat gehiago dela ere sentitzen dut. Edozein modutan, eskertzekoa da nire tutorearen laguntza, nahiz eta batzuetan oso azkar egiten duen euskaraz.

Edu: nire tutorearen jarrera oso ona da, aspalditik ezagutzen dugu elkar, eta hizkuntza-ohitura aldatu behar izan dugu.

Horrelako interbentzio batek erabilerara salto egiten laguntzeko balio du zuen ustez?

Ana: oso baliagarria da, erabilerara salto egiten laguntzen du. Orain espazio bat daukat euskaraz eroso sentitzen naizena. Hala ere, batzuetan laneko gauzei buruz gaztelaniaz egiten dut.

Edu: interbentzio honi esker bermatuta daukat egunero zerbait euskaraz egingo dudala. Motibatuago nago pauso bat aurrera egin dudalako eta esparru bat gehiago dudalako euskara praktikatzeko. Euskaraz egiteko mugak ditudala sentitzen dut eta oso baliagarria izan da lehenengo pertsona batekin egiten hastea, espazio bat ireki dugu. Gainerako lankideekin bi edo hiru hitz egiten ditut euskaraz.

Gomendioren bat emango diezue euskara ikasten ari direnei?

Ana: niretzat garrantzitsuena da lotsa galtzea, baina ez dakit hori nola lortzen den. Nire kasuan urteek eragin handia izan dutela uste dut. Lasaitasunak ere bere garrantzia dauka, onartu beharra daukazu euskaraz ezin dugula hitz egin gaztelaniaz bezain azkar, euskaraz zerbait esateko denbora pixka bat gehiago behar duzula. Eta euskara ikasi nahi baduzu, euskaraz hitz egin behar duzu, ez dago beste modurik.

Edu: euskaraz hitz egitea. Euskara praktikatzeko espazioak sortzea. Pauso hori ematea beharrezkoa da. Euskara Euskaltegian bakarrik ezin da ikasi, helburua ulertzea bada bai, baina, bestela ez.

Larraitz Madinabeitia Emuneko Euskara Formazioko lankidea da bikote honen euskara irakaslea da. Berak ere azpimarratu du euskara maila batetik aurrera eskolaz kanpoko orduek duten garrantzia. Helduen Euskalduntzearen mailari dagokionez, ikasle hauek “erabiltzaile independenteak” dira. Euskara-eskoletan ikasten eta simulatzen ari direnaz gain, ikas prozesua behar bezala joan dadin, ezinbestekoa da eguneroko komunikazio-egoera errealetan euskara erabiltzea. Helduen Euskalduntzearen Oinarrizko Curriculum berrian ere  oso argi irakur dezakegu maila hauetan euskaltegiko irakastorduak adina ordu erabili behar dituela ikasleak bakarlanean eta erabilera askean.

Irakurtzen jarraitu...

Fagor Arrasateko (Markina) eta JMAko (Arrasate) langileei esan zieten ea euskararen erabilera areagotzeko Eusle metodoa probatu nahi zuten. Eusleak, beti euskaraz egingo zuten langileak izango ziren, gainerakoentzat ez zen derrigorra izango euskaraz aritzea. Bi hilabeteko esku-hartzeek emaitza onak izan dituzte. Argia aldizkarian artikulu bat argitaratu dute esperientzia horren gainean.

2493_37_01

Argazkian Markinako Fagor Arrasaten Eusle ekimenean parte hartu duten langileak

Nicolas Unanue Bizkaiko Markinako Fagor Arrasate enpresan Automatismoen Saileko langilea da eta eusle lanetarako aukeratu zuten. Bi hilabetez Saileko gainerako langile guztiei euskaraz egitea zen bere lana. Pozik dago Eusle metodoan parte hartu izanagatik: “Sistema oso erraza da, ez dauka sofistikaziorik”.

Artikulu osoa irakur daiteke hemen

Irakurtzen jarraitu...