Aurretik ere egin izan ditugu e-mailen neurketak Emunen, baina metodologia komun eta jakin bati jarraitu gabe, ERREKA kooperatibako Euskara Batzordeak behar hori antzeman, eta lehen proposamena egin zuen arte. ERREKAn garatutako metodologiari esker, ahozko neurketetan erabiltzen ditugun aldagai asko kalkulatu ahal izan zituzten, baita hainbat ondorio interesgarritara iritsi ere.

Metodologia hori garatzen jarraitu eta beste urrats bat egin nahian, Emunen Berrikuntza Proiektu bat jarri zen martxan, 2015an, urte horren hondarrean aurkeztu zena. 2016. urtea, berriz, proba pilotuak egiteko aprobetxatu genuen, eta SoraluceIK4-IdekoFagor Arrasate eta Fagor Automationen egin zituzten neurketak. Jasotako hainbat hobetzeko eta ekarpen metodologian integratu ostean, produktu gisa estandarizatu dugu orain.

Jarraian, adibide gisa, Fagor Automation Usurbilgo Plantako eta Berriolako neurketaren nondik norakoak jaso ditugu. 2016ko uda partean egin ziren neurketak bertan, eta balorazio positiboa egin zuten bertako Euskara Batzordean; bai metodologia beraren baliagarritasunaren inguruan, baita emaitza positiboak lortu zirelako ere.

Bertan, neurketak egiteko, enpresako 6 gune aukeratu zituzten lehenik: Berriola, I+G CNC Softwarea, Motorren ekoizpena bulegoak, Motorlan bulegoak, Harrera eta Motorlan planifikazioa. Gero, gune bakoitzean, neurketak egiteko neurtzaile bana izendatu zuten; aipatu lehen 5 guneetan euskaldunak jarri zituzten, eta 6.ean, berriz, erdalduna.

E-mailen neurketa egiterakoan, hainbat aldagai jaso behar izan zituzten neurtzaileek: zein gunetatik bidalitakoa zen, bidaltzailearen eta hartzaileen euskara gaitasuna, eta, azkenik, e-mailean euskarak zuen presentzia. Datu horiek guztiak tresna batean sartu, eta hauek izan ziren emaitzak:

Erabilera orokorra (%): e-mailetan zein izan zen euskararen erabilera orokorra; euskara hutsean bidalitako e-mailak + bi hizkuntzatan bidalitakoak (erabilera kalkulatzerakoan azken horiei balio erdia ematen zaie, hau da, zati 2 egiten dira).

Leialtasuna (%): euskaldunek talde euskaldunei bidalitako e-mailetatik zenbat izan ziren euskara hutsean.

Erabilera topea (%): leialtasuna %100 izan balitz, hau da, euskaldunek talde euskaldunei beti euskara hutsez bidali izan baliete, aterako zatekeen erabilera.

Hiperleialtasuna (%): euskaldunek talde erdaldunei edo mistoei bidalitako e-mailetatik zenbat izan ziren euskara hutsean.

Alfabetatze-tasa (%): e-mailak euskaraz bidaltzeko gaitasuna zuen langileen ehunekoa.

Erabilera datuak xeheagoa ikus daitezke goiko grafikoan; guztira, zenbat izan ziren euskara hutsean bidalitakoak, zenbat bi hizkuntzatan, zenbatean izan ziren bakarrik agurrak euskaraz eta, azkenik, erdara hutsez bidalitakoak.

 

Irakurtzen jarraitu...

Eusko Jaurlaritzaren Hizkuntza Politikarako Sailburuordetzak (HPS), EUSLAN programa pilotua jarri du martxan. Programa horren helburua honako hau da: enpresa industrialetako lan hizkuntza gisa euskara gero eta gehiago erabiltzeko prozedurak eta praktikak diseinatzea eta gauzatzea.

Programa horretan parte hartu ahal izateko enpresek baldintza zorrotzak bete behar izan dituzte eta, azkenean, honako hauek dira parte hartzen ari direnak: JMA, Batz, Cikautxo, Elay, Maier, Orkli, Copreci, Danobat, Eika, Goizper, Erreka eta Ulma Eraikuntza (azken seiei EMUNek aholkularitza eskaintzen die). Enpresa horietatik 8 Gipuzkoan daude, eta beste 4rak Bizkaian; guztien artean 5.000 langiletik gora biltzen dituzte.

Halaber, helburu eta konpromiso bat hartu dute programa pilotuan parte hartzen duten enpresek: enpresa barruko ahozko eta idatzizko lan harremanei eta hizkuntza paisaiari dagokionez euskararen erabilera %90era iristea edo, gutxienez, %20ko hobekuntza izatea 2017an. Konpromiso horren neurgarritasuna Bikain ziurtagiriaren bidez bermatuko da –enpresa parte-hartzaileek 2017an Bikain ziurtagiriari dagokion ebaluazioa izango dute–.

Programa horren oinarrian Elay enpresak euskara normalizatzeko egindako ibilbidea dago.

Euslan_Logoak

EUSLANi buruz gehiago jakiteko asmoz, Hizkuntza Ikerketa eta Koordinaziorako zuzendari den Jorge Giménez Bechengana hurbildu gara:

Irakurtzen jarraitu...

Azaroaren 24an, MONDRAGONen Euskararen Mahai Teknikoak kooperatibetako euskara koordinatzaileentzako antolatutako urteko bigarren topaketa izan zen Otaloran. Izan ere, Korporazioko Euskara Batzordearen gidaritzapean diharduen Mahaiaren helburuetariko bat kooperatibetako euskara eragileak heztea da.

Bi zati izan zituen saioak: lehenengoan, ERREKAko Berrikuntza, Segurtasun, Ingurumen eta Gestio Sistemen arduradun den Joxean Markezek ERREKAn euskara irizpideak prozesuetan nola txertatu dituzten azaldu zuen.

P1040595

1998. urtean Euskara Plana martxan jarri zutenetik helburu asko eta askotarikoak landu dituztela aipatu zuen Joxeanek; baina, helburu horiek kooperatibaren helburu orokorretatik bereizita joaten zirela ere gaineratu zuen, Euskara Planak bere aginte panel propioa izaten zuela, alegia.

Bere ustez, mugarria hizkuntza politika definitzea izan zen, orduan erabaki baitzen hizkuntza-politikan jasotako irizpideak eta helburuak prozesuetan txertatu behar zirela; ordutik, euskara formazioa, formazio orokorra, hizkuntza-eskakizunak, aplikazio informatikoak, errotulazioa, dokumentazioa, harrera plana, Batzar Nagusia eta hitzaldi informatiboen gaineko irizpideak eta helburuak prozesuetan txertatu dira (formalak ez ezik, baita informalak ere).

Kooperatibako 22 prozesuei urtean hirutan (apirilean, uztailean eta abenduan) egiten zaie jarraipena; arduradunak eta bere lan-taldeak elkarrekin egiten dute, eta betetze-mailaren berri Zuzendaritzan ematen da. Horrela, euskara irizpideak eta helburuak prozesu orokor horietan txertatuta daudenez, besteekin batera egiten zaie jarraipena.

Euskara Plana kooperatibak bere egin du, erakundetu egin dela esango genuke; ERREKAren erronka euskaraz lan egitera eta autonomiara iristea da, eta bide horretan urrats garrantzitsua eman dute, ezbairik gabe.

Irakurtzen jarraitu...

Ekainean Erreka eta Goizper elkartu ziren, euskararen kudeaketa erakundeko prozesukako kudeaketan txertatzeko egiten ari direnak elkarri aurkezteko. Elay-ko ordezkariek ere parte hartzen dute bilgune horretan, nahiz eta oraingoan ezin izan ziren bertaratu.

20140604_005Argazkian Erreka-ko Juan Kruz Lizarralde eta Josean Markez, eta Goizper-eko Agurtzane Iriarte, Leire Derteano eta Aitor Azkarate. Emun-eko Urrate Etxaburu izan zuten aholkulari.

Orain arteko ibilbidea

Erreka-k eta Goizper-ek badituzte hainbat gauza komunean; Elay bezalaxe, bi kooperatiba horiek ere Antzuolan daude kokatuta; euskara plana 1999an jarri zuten abian, eta urte hauetan guztietan, aldeak alde, ezagutzan, erabileran, motibazioan eta erakundetzean aurrerapauso nabarmenak eman dituzte. Ondorioz, beste erakundeentzat erreferente bihurtu dira hainbat arlotan; horren erakusgarri da Soziolinguistika Klusterraren kasu aurreratuetan Goizper eta Elay agertu izana, eta, duela gutxi, lantalan-en Erreka-ri buruz argitaratutako artikulua.

Hala ere, enpresa horiek, gauza komunetatik harago, badituzte berezitasun batzuk. Erreka-n, adibidez, hasieratik bereizi zituzten ildo ofiziala eta ildo boluntarioa. Goizper-en, berriz, euskara planaren lehen faseari amaiera ematea erabaki zutenean, euskararen estandarizaziora igaro zen plana; fase horretan euskararen eskuliburuan oinarrituta eta bertako pertsonek kudeatuta –kanpo teknikaririk gabe- lortutako erabilera maila altuari eustea lortu dute.

Irakurtzen jarraitu...

BO_2013

2009an, Matz-Errekan, bertako Batzar Orokorrean azken urteotan izandako euskararen erabilera (%50aren bueltan) aztertu eta hobetzeko bidea ikusi genuen. Momentu horretan Batzar Orokorreko hizlari guztiek euskaraz hitz egiteko gaitasuna zuten eta prest zeuden hala egiteko. Arlo ofizialeko helburuen artean, beraz, Batzar Orokorra euskara hutsean egitea adostu zen. Baita lortu ere. 2009an euskararen erabilera %100aren bueltakoa izan zen eta horrela mantendu da gaur arte.

Momentu hartan bazeuden (eta gaur egun ere badaude) euskara ulertzen ez zuten langileak eta, beraz, langile horiek batzarra jarraitu ahal izateko, aldibereko itzulpenaren aukera aztertu zen. Hasiera batean azpikontratatu egiten genituen, bai aldibereko itzulpena egiteko aparatuak, eta baita interpreteak ere. Gerora, eta Elayren laguntzarekin, aldibereko itzulpena egiteko aparatu propioak ditugu, eta horiek erabiltzen ditugu, bai batzar orokorrean eta baita batzar informatiboetan ere.

Izan ere, garai hartan, batzar informatiboetako euskararen erabilera ere aztertu genuen, eta negozio batzuetan bilera horiek euskara hutsean egiteko aukera aztertu zen. Lehenengo urtean bertan batzar informatiboetako batez besteko erabilera bikoiztea lortu zen (%22tik %50era).
Hori horrela egin ahal izateko hainbat baliabide behar izan genituen: batetik, aipatutako aldibereko itzulpenerako aparatuak (Elayrenak), itzultzaile-interpreteak, kabinak (Antzuolako eta Bergarako plantetan bilera gela banatan jarri ziren), euskara formazioa (2 zuzendari euskara formazioa jasotzen hasi ziren) eta trebakuntza (batzarretako ahozko erabilera lantzeko banakako saioak).

Gaur egungo egoera:

Batzar Orokorra:

2009tik Batzar Orokorreko euskararen ahozko erabilera %100 da. 200 lagunetik 20-25 lagunek erabiltzen dituzte aldibereko itzulpenerako aparatuak.

Diapositiba1

Irakurtzen jarraitu...