Zegama. Gipuzkoa hegoaldeko herri bat da, Goierri eskualdean. Doi-doi 1.500 biztanleko langa gainditzen du. Sarrera hau euskararen ezagutzari eta erabilerari buruzko datuekin osatuko dugu: euskaldunak %83 dira, ia-euskaldunak %6 eta erdaldunak %10 (Eustat, 2016). Erabilera, berriz, %68koa zen 2011n.

Aurtengo martxoan deitu zuen Zegamako Udaleko Euskara Batzordeak EUSKARALDIA antolatzen hasteko lehen bilera. Lehen erabaki esanguratsua antolaketa taldea herritar gehiagori zabaltzea izan zen. Hori horrela, 10-12 laguneko talde motorra lanean hasi zen. Adinez, jatorriz, generoz eta lanbidez talde anitza osatzea lortu da, udala eta herritarrak bat eginik lehen unetik. Hau indargune garrantzitsua izan da orain arteko ibilbidean.

EUSKARALDIAren egitasmoari lotuta, orain arte, honako ekimen hauek nabarmenduko genituzke:

-Maiatzaren 10ean EUSKARALDIAren aurkezpen publikoa egin genuen berrogeita hamar bat herritarren aurrean Aitziber Garmendia aktorearen laguntzaz. Herriko hiru gazte izan ziren saioa gidatu zutenak eta horrek ekitaldiari beste balio bat erantsi zion.

-Ekainaren 23an San Juan bezperako suaren inguruan Desioak sutan ekimena prestatu zuten batzordekideek. Hots, herritarrek euskararekiko dituzten desioak jaso, kutxa batean sartu eta sutan erre desio horiek bete daitezen.

-Honi guztiari EUSKARALDIAren irudia sozializatzeko herriko hainbat ekintzetan egin den ahalegina erantsi behar zaio, toki askotan agertu da EUSKARALDIAren logotipoa herriko elkarteen borondate onari esker.

Orain opor osteko garaia dator eta lanak ugaritu egingo dira baina horrek ez gaitu kezkatzen. Taldekideek erakutsi duten gogo eta ilusioarekin ondo joango den uste sendoa baitaukagu. Azpimarragarria da Zegamaren moduko herri bat erakusten ari den indarra tamaina honetako erronkari eusteko. Hunkigarria ere bai, herritarrak auzolanean ikusita.

Opor osteko garaia herriko jaietan, San Bartolometan, hasiko dugu Irten armairutik ekintzarekin: izena eman nahi duten herritar guztiei argazkia aterako zaie (bakarka, binaka nahiz taldeka) berariaz prestatutako armairu batetik irtetera doazela irudikatuz. Hori eta gauza gehiago izango dira jaietan izena emateko garaia badatorrela gogoratzeko. Horren ondoren, egitasmoan izen-ematea antolatzen eta hamaika egunak prestatzen jarraituko dugu. Esan gabe doa, Zegamako Talde Motorra zabalik dagoela borondate onarekin datorren herritarren ekarpenei leku egiteko.

Zuk pentsatu al duzu zer izango zaren, ahobizi edo belarriprest?

Inaxio Usarralde (Emuneko kidea)

Irakurtzen jarraitu...

Otxarkoaga eta Txurdinagako EISEko hezitzailea den Izaskun de la Ruari elkarrizketa

EISEko gizarte hezitzaileak argazkian. Eskuinean Izaskun de la Rua

·  Zein lan egiten duzue EISEn (Equipo de Intervención Socioeducativa)?

Otxarkoagan eta Txurdinagan bizi diren adingabe eta familiak artatzeko helburua duen prebentziozko hezkuntza-programa da gurea. Egoera zaurgarrian edo babesik gabe geratzeko arrisku arinean dauden familiak hezitzaileokin harremanetan jartzen ditu.

Gizarte Zerbitzuek komunitateko gainerako baliabideekin koordinatuta egiten dugu lan (ikastetxeak, osasun-zentroak, e.a.).

·  Zer esan ohi dizu guraso batek euskarari buruzko aipamena egiten diozuenean?

Aukera gutxi daukagu euskarari buruz hitz egiteko. Euren seme-alabekin euskaraz egiten dugunean harro sumatzen ditugu gurasoak. Haurrak euskaraz berba egiten entzutean, poztu egiten dira. Otxarkoagako auzoan, eta familia batzuekin bereziki, euskara bazterkeriarako beste eragileetako bat da, eta egoera horrekin apurtu behar daukagu.

·  Eta zuen zerbitzuan dabiltzan haur edo nerabeek zein harreman dute euskararekin?

Euskara ez da euren etxeko hizkuntza, beraz, gai pertsonaletan sakontzen dugunean erraztasun handiagoa daukate gaztelaniaz berba egiteko.

Gehienentzako euskara eskola hizkuntza baino ez da, eta eskolarekiko daukaten harremana oso ona ez denez, ba atera kontuak! Gainera, eskolarekiko harremana hobetzen da formakuntza profesionalera joaten direnean, eta auzoko formakuntza profesionaleko zentroak gaztelaniaz dira. Ondorioz, sarritan behartutako harremana dela esango nuke.

·  Eta zuek, hezitzaileek, nola bizi duzue euskararen gaia?

Azkeneko urteetan, jarrera aldaketa handia bizi ahal izan dugu lantaldean. Hezitzaileak jabetuta gaude euskara gure eskuhartzea hobetzeko eta gizarteratze helburuak lortzeko bidea dela.

·  Zer egiten ari zarete zuen zerbitzuan euskarari leku egiteko?

Lehenengo eta behin, prestakuntza, langileen euskara maila indartzeko eta beldurrak astintzeko.

Eta hortik aurrera, euskara gure egunerokotasunean sartzen ari gara: hezkuntza zentroekiko harremana pixkanaka euskalduntzen ari gara, zenbait ekintza euskara hutsean egiten ditugu, gure arteko harremanak euskalduntzen ari gara. 

Komunitate mailan, auzoan, euskara lantalde bat sortu dugu Gizarte eta Hezkuntza Mahaiaren barnean, eta parte hartzen dugun ekintzetan euskarari leku egitearen konpromisoa hartu dugu.

·  Zer eskatuko zenieke Otxarkoagako euskaldunei?

Otxarkoagako euskaldunak mugitzen hasi dira eta ideia politak dauzkate. Hala ere, kalean ia ez da euskararik entzuten, eta auzoan bertan dauden hezkuntza zentroak A eredukoak dira. Hezkuntza Sailak (eta instituzioak, orokorrean) zentro hauetan baliabideak handitu beharko lituzkete. Kontraesana da, Otxarkoagan beste auzo gehienetan baino arazo gehiago daude eta euskaraz ikasteko aukera gutxiago eskaintzen ditu administrazioak. Hemen ez dago euskara ikasteko gurasoentzako eskaintzarik eta eskola A ereduan da, juxtu inonn baino behar handiagoa dagoen auzoa izanda. Ez du zentzurik, politika honekin auzotarren bazterkeria areagotzen gabiltza, ez zaielako euskara ikasteko aukerarik eskaintzen. 

Txurdinagako egoera ezberdina da, eskolak D ereduan izanda ere,  hemen ere euskara ez da kalean entzuten. Baina, Txurdinagako gizartearen gehiengoa ijitoa eta txiroa ez denez, erakundeek daukaten jarrera oso ezberdina da.

Euskarak ekonomiarekin zerikusi handia dauka, auzo txiroetan ez da euskara ikasteko aukera ematen eta besteetan bai. Euskararekiko sentsibilitate eta egoera ezin da familien gain jarri, familiek euskaraz ikasteko eskaintzen zaizkien baliabideak urriak direnean. Baliabide ezak areagotzen du familien eta auzotarren bazterkeria eta horrekin apurtu beharra dago.

 

Amaia Balda (Emuneko kidea)

Irakurtzen jarraitu...

MONDRAGON korporazioko euskararen mahai teknikoak zehaztu ditu aurtengo zereginak. Plan estrategikoaren misioa oinarri –proaktiboki aurrera egitea hizkuntzaren normalizazioan–, hiru erronka hauei helduko die MONDRAGONek: jarraibide esparruan sakontzea eta hedatzea, ezagutza partekatzea eta baliabideak kudeatzea.

  • ENOrekiko autoebaluazioa eskatzea kooperatibei
  • Normalizazio egoerara iristeko bideak edota estrategiak lantzen jarraitzea
  • Hobetzekoak identifikatzea eta bideratzea, estraneteko Iradokizun Postontziaren bitartez
  • Euskara planik ez dutenengana jotzea, euskararantz urratsak eman ditzaten.
  • MONDRAGONen irudi eta lidergo euskalduna zabaltzea. Horretarako, batetik, GFArekin eta hainbat erakunderekin sinatutako “Gipuzkoa berdinago·” adierazpena garatuko da eta, bestetik, Euskaraldia egitasmoa bultzatuko du (esperientziak biltzea eta zabaltzea eta proposamen aukerak bideratzea)
  • Euskara koordinatzaileen komunitatea berrabiatzea eta euskara planen ezaugarri nagusiak biltzea.
  • Bilkura edo topaketak antolatzea berariazko gaien gainean
  • KHSF fondoa birdefinitzea
  • Ikasketa amaierako lanak euskaraz MONDRAGON MU sariaren 8. edizioa garatzea eta hurrengo edizioetako irizpideak eta baldintzak birformulatzeko azterlana egitea.  

Albiste hau oso-osorik garatu du TU Lankide aldizkariaren lehen hiruhileko  zenbakiak (38. orrialdean)

Jon Zuazabeitia (Emuneko kidea)

Irakurtzen jarraitu...

1994. urtean merkataritzan euskararen presentzia indartzeko plan bat jarri zen martxan: Euskara Merkataritzara Plana. Hasiera batean Burlatan jarri zen abian, eta, arian-arian, herri gehiago joan dira gehitzen. Gaur egun, 9 herritan dihardu planak: Berriobeiti, Berriozar, Zizur Nagusia, Antsoain, Burlata, Atarrabia, Uharte, Aranguren eta Gares

250 saltoki baino gehiago ari dira euskararen erabilera areagotzeko urratsak ematen: tabernak, tailerrak, okindegiak, hotelak, ile apaindegiak, botikak, harategiak, loradendak… Horiei guztiei, doako itzulpen zerbitzua zein euskara ikasteko edo errotuluetan euskara erabiltzeagatiko diru laguntzak eskaintzen zaizkie, besteak beste, aipatutako udaletako euskara zerbitzuetatik

Plan horren baitan, entzute handiko suertatu izan da, iaz zein aurten, hiztegitxoen egitasmoa. Baina, zertan datza proiektu hori?

Hiztegitxoen egitasmoa

Gabon bueltan planteatzen den zozketa bat da, sasoi horretan salerosketa kopuruak gora egiten duela baliatuta. Planean parte hartzen duten saltokietan guztira 25.000 hiztegitxo banatu dira, 5 motatakoak: arrosak, urdinak, berdeak, laranjak eta horiak. Eduki ezberdina du bakoitzak.

Urtarrilaren 31ra bitartean bezeroek kolore bakoitzeko hiztegitxo bana bildu behar izan dute (erosketa bakoitzeko hiztegitxo bat hartuta saltokitik). 5 hiztegitxoak eskura izandakoan, guztiei argazkia atera eta, whatsapp bidez, 692 730 246 zenbakira bidali dute argazkia. 420 partaidetik gora izan ditugu!

Argazkia bidali duten guztien artean 100 euroko baliodun 3 bono zozkatu dira, planean parte hartzen duten aukeratzen dituzten saltokietan erabiltzeko. Saridunak Uharteko Javier Borda eta Gonzalo Fernández eta Barañaingo Itxaso del Río izan dira. Joandako martxoaren 2an egin genuen sari banaketa Iruñeko Karrikiri elkartearen aurrean (behean argazkia). Saridunek martxoa bukatu arte erabili ahal izango dute erdietsitako bonoa.

 

Itxaso Telleria (Emuneko kidea)

Irakurtzen jarraitu...

Danobateko erabaki organoek Aginte Panelaren bidez egiten diote jarraipena euskararen erabilerari.

Aginte panel hau Zuzendaritza Batzordeak, Kontseilu Errektoreak eta Kontseilu Sozialak hilero erabiltzen duen tresna da erakundearen kudeaketa helburuen jarraipena egiteko. Txertatzen diren gaien artean daude eskaerak, fakturazioa, proiektu estrategikoen jarraipena, pertsonen bilakaera eta abar.

Erabaki organoek euskararen erabileraren jarraipen sistematikoa egiteko helburuarekin, 2017an 3 adierazle txertatu dira aginte panel honetan. Adierazleak definitzerako orduan, kontuan hartu dira Danobaterako esanguratsuenak diren arloak:

·    Lanpostuko euskara eskakizuna betetzen duten kontratatu berrien kopurua

·    Bileretan euskararen erabilera ahoz eta idatziz

Adierazleak Euskara Batzordeak proposatu ditu eta Zuzendaritzak bere horretan onartu.

Hilero adierazle bakoitzari dagokion ehunekoa txertatzen da tresnan eta erabaki organoetan kopuruen bilakaeraren jarraipena egiten da.

Pausu hau emateko ezinbesteko izan da Euskara Batzordearen eta Zuzendaritzaren arteko elkarlana.

2018ko helburuen artean egongo da organo hauetan bilakaerari buruzko hausnarketa bultzatzea.

Saioa Amuriza (Emuneko kidea)

Irakurtzen jarraitu...