Erika Mendibil Fagor Arrasateko pertsonal burua eta euskara koordinatzailea da 2008tik. Bera izan da hizkuntz aniztasunaren kudeaketa proiektua gidatu duena, 2015ean lanketa prozesua hasi eta 2016ko urrian Kontseilu Errektoreak onartu duen arte.

231011361_4a4a257a60_o

Argazkia: flickr

  • Zeintzuk dira, nagusiki, Fagor Arrasatek egunerokoan erabili edo kudeatu behar izaten dituen hizkuntza nagusiak?

Euskara: Euskal Herrian sortutako kooperatiba izanik, langileak euskaraz lan egiteko aukera izan dezan nahi dugu.

Gaztelania: EAEn ofiziala da, euskararekin batera, eta kanpo harremanetan ohiko erabilerakoa da gure hornitzaileekin.

Ingelesa: tokiko hizkuntzarekin batera, gure atzerriko plantako eta zenbait ordezkaritzatako lan hizkuntza da, eta ohiko hizkuntza kanpo harreman komertzialetan.

Txinera: Txinako plantako lan hizkuntza da, ingelesarekin batera.

Alemana eta frantsesa: zenbait proiektutan eta harreman komertzialetan zabalkunde handikoak dira biak ere.

  • Nondik etorri zen hizkuntzen kudeaketarako proposamen bat lantzeko beharra edo abiapuntua?

Gero eta eleaniztunagoa den inguruagatik eta nazioartekotzaren gaineko erabakiaren ondorioz, hainbat hizkuntza erabiltzen ditugulako. Gainera, Fagor Arrasateko negozioen hazkundea eta lehiakortasuna bilatu nahi ditugunez, hizkuntz aniztasuna onuragarria dela iruditzen zaigu gure interes taldeengana iristeko. Bezeroek ere, bere hizkuntzan zerbitzatzeari balioa ematen diote eta eskatu ere egiten dute. Hizkuntzen kudeaketarekin lortu nahi duguna da: lantegi bakoitzean lekuan lekuko hizkuntzaren erabilera bermatzea, eta lantegien arteko komunikazio prozesuak erraztea eta komunikazio eraginkorra ziurtatzea bezero, bezerogai eta hornitzaileekin.

  • Zeintzuk izan dira mugarri garrantzitsuenak lanketa horrek jarraitu duen prozesuan?

Lehenengo beste eredu batzuk aztertu eta Fagor Arrasateko hainbat alorretako langileekin elkarrizketak egin genituen. Jasotzen ari ginen informazioarekin sortzen ari ginen txostena kontraste talde batekin landu zen. Ondoren, txosten zirriborroa Euskara Batzorde Orokorrak aztertu eta lehen proposamena idatzi zen. Zalantzazko alor batzuk arduradun eta interes talde jakinekin berriro kontrastatu ziren eta Euskara Batzorde Orokorrak behin betiko proposamena egin zion Kontseilu Errektoreari. Kontseilu Errektoreak 2016ko urriaren 24an onartu zuen.

Mugarri garrantzitsuenak aipatzekotan, kontraste taldearekin egindako bilerak eta Euskara Batzordeak, une oro, proiektu guztian zehar, interes taldeekin izan duen harremana aipatuko nituzke.

  • Lanketaren ostean, zein izan da atera duzuen ondorio nagusia?

Inguruak hainbat hizkuntza erabiltzea eskatzen digula, baina euskarari uko egin gabe eta lekuan lekuko hizkuntzari lekua eginda kudeatu dezakegula.

  • Eta, aurrera begira, zein estrategia erabiliko duzue?

Hizkuntzen kudeaketa erakundeko kudeaketa sisteman txertatuko da.

  • Hizkuntza aniztasunaren kudeaketan zein leku izango du euskarak?

Hizkuntzen kudeaketarako politika honek bere baitan hartzen du Fagor Arrasatek lehendik duen euskara normalizatzeko politika eta helburua, atzerapausorik eman gabe.

Irakurtzen jarraitu...

Emun-ek kudeatzen dituen euskara planetan, hainbat modutan ospatzen da Euskararen Eguna; horrela, iazko abenduan egin genituen proposamenei beste hainbat gehitu dizkiegu aurten:

DSC_0053

  • Abenduaren 3tik aurrera paperezko mahai-zapi eta ahozapi berriak ikusi eta erabiliko ditugu Euskara Merkataritzara programan parte hartzen duten udalerrietako kafetegi, taberna eta jatetxeetan; Antsoain, Aranguren, Atarrabia, Berriobeiti, Berriozar, Burlata, Gares, Oltza Zendea, Uharte eta Zizur Nagusian, hain zuzen ere. Ekintzaren helburua ostalaritzan euskara erabiltzen hasteko laguntza eskaintzea da, eguneroko guneetan, ohikoak diren elkarrizketak euskaraz egiteko urratsa emateko, hizkuntza ohituran eragiteko eta euskarari presentzia gehiago emateko.
  • Film laburren emanaldia egingo dute Erroaken; Euskara Batzordeko kideek aukeratutako 4-5 film labur emango dira eguerdiko etenaldian. Film laburren ordez, hitzaldia antolatuko dute Soralucen –langile batek bere kirol esperientzia kontatuko du–.
  • Niessenen atsotitz lehiaketa eta Euskara Planaren maskota lehiaketa egingo dituzte.
  • Domusan, berriz, euskararentzako mezu lehiaketa egingo dute Euskararen Egunaren aurreko bi asteetan. Beste erakunde batzuetan ere egin dira antzeko ekintzak; hala nola, euskarazko hitz politena zein den jartzeko panelak jarri dira kafe-makinen ondoan, langile bakoitzak berarentzat euskarazko hitz politena zen den jar dezan.

Etxegintzakoak dira hurrengo 3 proposamenak:

  • Hitz kuttunen bilduma osatzen ari dira langileen ekarpenekin; “hitz bizien kofradia” deitu diote. Arrazoi bat ala beste, gutxi erabiltzen diren euskarazko hitzak berreskuratzea bururatu zaie eta, ez hori bakarrik, hitz horien aitabitxi/amabitxi ere izango dira. Azkenean hitz horiekin guztiekin bildumatxo polit bat osatu, eta Euskararen Egunean eurentzat hitz kuttunena zein den aukeratuko dute.
  • Euskobision lehiaketa; langileei proposatu diete, taldean ala banaka, abesti bat abestu eta grabatzeko. Langilez osatutako epai-mahai (aditu) batek erabakiko du zein den irabazlea.
  • Eta elkarte batean bazkaldu ostean, kantu bazkaria karaoke formatuan. Clecen ere bazkaria antolatzen ari dira abenduaren 4rako, langile bakoitzak etxetik ekarritako jateko eta edatekoekin. Bazkarian baldintza bakarra egongo da: harreman guztiak euskaraz izatea.
  • Lea-Artibako hainbat kooperatibatan (Eika, Kide, Fagor Arrasateren Markinako planta…) USB kargagailu bana oparituko zaie langile guztiei; kargagailuak esaldi hau izango du: “Euskaraz karga zaitez”
  • Kafea doan (kasu batzuetan propio sortutako irudia duten edalontzietan) hartu ahalko da hainbat enpresatan: Niessen, Eika, Kide, Fagor Arrasate… Kafeari laguntzeko etxetik bizkotxoa eraman (eta lehiaketa egin?) zuten iaz Idekoko langileek; bizkotxorik originalena eta gozoena zein zen erabakitzeko izan zituzten lanak!
  • Kide-n, ahalik eta euskara gehien erabiltzeko erronka horrez gain, hizkuntza alternantzia estiloa hedatzen ari dela-eta kezkatuta, eta horretaz kontziente egiten hasteko, aurtengo erronka apur bat aldatu nahi izan dute: “euskaraz inoiz baino gehiago egiteko kapazak al gara, beste hizkuntzetara pasa gabe?”. Erronka hori lortzeko, besteak beste, gometxak elkarri jartzeko jokoa egingo dute (hizkuntzaz aldatzen den bakoitzean, elkarri gometxak jarriko dizkiote).
Irakurtzen jarraitu...

Soziolinguistika Klusterrak, beste urte batez, eta Euskararen Normalizazio Kasu Aurreratuak proiektuaren bidez, euskararen normalizazioan bide-erakusle diren erakundeen ereduen berri eman du. Liburua pdf formatuan hemen eskura daiteke.

Eredugarri den erakunde horietako bat Koniker da, xaflak konformatzeko makina-erreminta sektorerako lanak egiten dituen Aretxabaletako kooperatiba. Bere bezeroak inguruko zenbait kooperatiba dira (Fagor Arrasate, Mondragon Assembly…) eta kooperatiba horien beharrei erantzuteko IGB proiektuak garatzen dituzte bertan.

Zehazki, honako hauek dira lantzen dituzten proiektu nagusiak: 1) I+G proiektuen garapena (konformazioa eta mihiztadura prozesuekin lotutako teknologia berriak); 2) instalazio eta prozesu berriak garatzea; 3) diru-laguntzak kudeatzea (SPRI, Europakoak); 4) makinen segurtasun proiektuak; 5) zaintza teknologikoa; 6) simulazio estrukturalak.

Mahai ingurua – Normalizazio kasu aurreratuak from Soziolinguistika Klusterra on Vimeo.

Konikerren 2006an abiatu zen euskara plana; urte hauetan guztietan erdietsitako lorpen ikusgarriak bertako langileek euskararen aldeko aukerak aprobetxatzeagatik eta erronkan tinko mantentzeagatik lortu ahal izan dira.

Euskarak Konikerren izan duen bilakaeran honako hauek izan dira mugarri aipagarrienak:

a) Kudeatzaile nagusia aldatzea egokitu zenean, kudeatzaile berria euskalduna eta euskararentzat eredugarri izatea eskatu zuten langileek.

Aurreko kudeatzailea erdal hiztuna zen, eta euskara planaren baitan egiten ziren ekintzak nahiko oinarrizkoak ziren. Kudeatzailea aldatu zenean, langileek organoei ohartarazi zieten zein garrantzitsua zen kudeatzaileak euskaraz jakitea; horren harira, kudeatzaile berria hautatua izan zenean, berari ere eman zioten euskarak zuen garrantziaren berri. Lanketa horrek eman zituen bere fruituak, kudeatzaile berriak euskara plana bere gain hartu eta bilerak euskaraz egiten hasi baitzen.

b) Bezeroekin egiten ditugun proiektuetan aukerak ikusten ditugunean, aukera horiek aprobetxatu eta salto egiten dugu.

Euskararen trataera egoki bat lortzera begira, trakzio lana Konikerrek egiten du. Horrela, aukera ematen duten bezeroekin IGB proiektuak euskaraz egiten dira, eta bere bazkideekin ere gaia sustatzen da (Mondragon Unibertsitatearekin, Idekorekin…).  Adibidez, SPRIra zenbait proiektu euskara hutsez bidali izan dira urtero.

c) Kongresuetan aurkezpenak euskaraz eginda, gure irudi euskalduna sustatzen dugu.

Sektoreko jardunaldiak eta konferentziak erakustoki ederra dira euskara plana inplementatzearen garrantzia ikustarazteko. Konikerrek bere aurkezpenak euskaraz egiten ditu; horrela, gainerako enpresek ikusten dute guk gure jakintza euskaraz garatzen ari garela.

Bidaltzailea:  Unai Argarate (Koniker-eko Euskara Batzordeko kidea)

Irakurtzen jarraitu...

Nor ote da ekintzaile euskararen normalizazioan? Zer da ekintzaile izatea euskararen normalizazioari dagokionez?

5284327226_8929917473_o

Argazkia: https://www.flickr.com/photos/24991898@N02/5284327226

Galdera horiek izan ditugu buruan Lea-Artibaiko Euskara Batzordean azken hilabeteotan (Eika, Fagor Arrasate, Azaro, Cikautxo, Danobat eta Kide enpresetako kideak). Eta noizbait edo askotan portaera ekintzailea izan duten pertsonez inguratuta gaudela ohartu gara: enpresa batean euskara plana martxan jartzea erabaki duten pertsonak, makinari buruzko oharrak euskaraz idazten hasi den langilea edota sekula euskaraz egin ez den bilera batean euskaraz egiten hasi dena…

Guk geuk ere identifikatu ahal izan ditugu gure portaera ekintzaile batzuk, eta portaera horiek indartzeko jarraibide batzuk zehaztu eta proposatu dizkiogu gure buruari. Zuekin ere partekatu nahi izan ditugu; hemen dituzue:

  1. Euskararen erabileran eredugarri izan eta ahal den guztietan euskaraz egin.
  2. Enpresetako Euskara Batzordeko kideek euskararen kudeaketan parte hartu eta ekarpenak egin.
  3. Berritzailea izan.
  4. Egindako esfortzua eskertu eta lorpenak zabaldu.
  5. Arduraz jokatu eta hartutako ardurak bete.

Gai izango ote gara jarraibide horiek betetzeko? Jakina! Interesgarria da, bestalde, gure buruari galdetzea ea zein arlotan gauden indartsu eta zein arlotan hobetu behar dugun.

Eta portaera ekintzailea izan dugula identifikatzen dugunean, zer egin? Guk esperientzia hori deskribatzea proposatzen dugu eta arrakastaren faktoreak identifikatzea. Era horretan gutako bakoitzak deskubritu ahal izango du zeren bidez lortu dituen arrakastak, gure indarguneak hobeto ezagutuko ditugu eta errazago egingo zaigu portaera horiek errepikatzea.

Bidaltzailea:  Amaia Lariz (Emuneko aholkularia eta Lea Artibaiko Euskara Batzordearen koordinatzailea)

Irakurtzen jarraitu...

Fagor Arrasaten euskara hutsezko berripapera argitaratu dute enpresaren barne komunikazioa sustatzeko asmoz.

Fagor Arrasateko Euskara batzordeak enpresaren barne komunikazioa sustatzeko eta euskaldunok euskaraz irakurtzera bultzatzeko, 2009an berripaper bat sortzea erabaki zuen. Berripapera argitaratzeko lanak abiatzeko erredakzio talde bat osatu zuten. Erredakzio taldearen oinarria euskara batzordeko kideez osatu bazen ere, enpresako beste langile batzuengana ere jo zuten.

Irakurtzen jarraitu...