Raul Garcia, ULMA Taldeko lehendakaria

ULMAn euskara kudeatzeko politika orokorrak zehazteko, lehenik eta behin atzera begiratu dugu, ULMAko Euskara Planek 14 urteko ibilbidean egindakoa baloratzeko. Izan ere, zenbaitetan sentitu dezakegu aurrerapausorik ez dugula ematen, baina, egungo argazkia eta hasierakoa konparatuz gero, balorazio ona egiten dugu oro har. Lan asko egin da, pertsona askok parte hartu du eraikitze eta eraldatze prozesu honetan eta lorpen garrantzitsuak ere aitortzen ditugu.

ULMAko kooperatibetan egun daukagun euskararekiko giroak ez du zerikusirik orain dela urte batzuk zegoenarekin. Euskara, poliki-poliki, barneratzen joan gara, eta horrek harrotasuna eta poza sortzen du gugan. Aldi berean, aurrerapauso horiek ematea ez da erraza izan, oztopo eta erresistentzia faktore asko egon direlako, eta honek zenbaitetan nekea sorrarazi izan du.

Gainera, bidea luzea dela ere aitortzen dugu. Obra hau bukatzeke dago, oraindik asko falta zaigu, eta politikak zehazteko egin berri dugun lanketa honek eraikin horri bultzada indartsua emateko balioko duelakoan gaude.

ULMA Taldearen berezko araudian aipatzen da euskal kultura eta hizkuntza babestu eta bultzatu egin behar ditugula, baina bakarrik horrekin ez dira bermatzen gure nahiak. ULMAn, gai sozialak eta eguneroko lanekin lotutako gaiak Talde bezala arautu eta landu egiten dira, eta hori da euskararekin ere egin nahi duguna, eta horretarako zehaztu ditugu Euskara kudeatzeko politika orokorrak. Horrekin, euskararen kudeaketak indarra eta homogeneotasuna lortuko du ULMAn. Era berean, gure kolektiboari eta gizarteari begira, talde izaera eta hizkuntzarekiko konpromisoa ere indartuko ditugu.

Euskal Herriko egoitzetan euskaraz lan egitea da gure helburua. Beste hizkuntza batzuk ere erabili eta kudeatu behar ditugu, noski, baina euskara erdian jarri nahi dugu. Badakigu bide luzea dela, eta horregatik esaten dugu progresiboki landu behar dugula. Hori bai, era proaktiboan, hau da, aurrerapausoak egiteko planak martxan jarriz eta beraien jarraipena eginez, etengabe. Hau guztia ez dugu gure lau hormen artean bakarrik egin nahi. Gure bezero eta hornitzaileei begira eta oro har gizarteari begira ere eredu eta eragile izan nahi dugu, euskararen garapen iraunkorrari gure ekarpena eginez.

ULMAko 8 kooperatibetako Batzar Nagusietan eman dugu hizkuntza politikaren berri, prozesuan parte hartu duten pertsonekin egindako bideo hau jarriz:

Euskararen normalizazio prozesuari dagokionez, gure kolektiboan landu eta lortu nahi ditugun jarrerak balio hauen isla izango dira:

– Erantzukidetasuna: denona delako euskara normalizatzeko erantzukizuna. Organoek eta batzordeek arauak, kudeaketa sistemak eta baliabideak jarriko dituzte eta eredu izango dira eta pertsona bakoitzak bere esku dagoena egiteko erantzukizuna dauka.

– Proaktibotasuna, etengabe aurrerantz tira egin nahi dugulako, planak eta ekintzak proposatuz, orain daukagun sugar hori itzali ez dadin.

– Positibotasuna: denok konbentzituta baldin bagaude, arlo sozialean zein exekutiboan, eta iparra garbi baldin badaukagu, baikortasuna, konfiantza eta barne kohesioa hobetzeko ere balio izango du arlo honetan egiten dugunak.

– Parte-hartzea: gure izaerarekin bat doalako, euskararen garapenerako denon ekarpena behar dugulako.

Politika orokorrak adostu eta zehazteko prozesuan ULMAko 100 langilek hartu dute parte. Lantalde nagusian, Taldeko Kooperatiba bakoitzeko lehendakariak eta euskara koordinatzaileak hartu dute parte. Horretaz gain, ULMA Taldeko zuzendari nagusia ere izan da lantalde horretako kidea, bere bitartez alderdi exekutiboaren partaidetza bermatzeko. Hau oso gauza positibo eta eraikitzailea izan da, lantalde honek egindako proposamenak nolabait exekutiboaren lehenengo oniritzia baitzeukan. Taldeko Motibazio Taldeak eta baita Euskarazko IKTen Batzordeak ere egin dute beraien ekarpena, bakoitzak bere ikuspegitik, eta ULMAko kooperatibetako Euskara Batzordeekin ere egin da prozesua.

Behin prozesua bukatuta, ULMAko Euskara Planen logotipoa eta lema sortu ditugu. Hitz nagusi bezala “haritza” hartzen dugu. “Hartu” eta “hitza” hitzekin jokoa egin dugu horretarako. Haritza zuhaitz indartsua da, eta horrelakoa nahi dugu izatea euskararen presentzia ULMAn: indartsua, sendoa eta ondo errotua. Haritzaren hostoek komikietako elkarrizketak irudikatzen dituzte, eta hosto bakoitzak ULMAko kooperatiba baten kolorea dauka. Horretaz gain, “ULMAn har ezazu hitza” esaten dugunean, parte hartzea sustatu eta eskatzen ari gara.

Prozesuaren eta emaitzaren balorazio positiboa egiten dugu ULMAn. Prozesua bera aberasgarria izan da. Batetik, parte-hartzaileok geneuzkan ideiak eta egonezinak antolatzeko balio izan duelako. Bestetik, Talde osoarentzat marko orokor berri bat diseinatzeko prozesuan, gure arteko kohesioa hobetu delako eta pertsona bakoitzaren euskararekiko atxikimenduari ere bultzada polita eman diogulako. Horretaz gain, ULMA Taldeko zuzendari nagusiaren parte-hartzea argi eta garbi lanketa honen arrakastarako gakoetako bat izan dela esan dezakegu.

Raul Garcia (ULMA Taldeko lehendakaria)

Irakurtzen jarraitu...

Ekainean Erreka eta Goizper elkartu ziren, euskararen kudeaketa erakundeko prozesukako kudeaketan txertatzeko egiten ari direnak elkarri aurkezteko. Elay-ko ordezkariek ere parte hartzen dute bilgune horretan, nahiz eta oraingoan ezin izan ziren bertaratu.

20140604_005Argazkian Erreka-ko Juan Kruz Lizarralde eta Josean Markez, eta Goizper-eko Agurtzane Iriarte, Leire Derteano eta Aitor Azkarate. Emun-eko Urrate Etxaburu izan zuten aholkulari.

Orain arteko ibilbidea

Erreka-k eta Goizper-ek badituzte hainbat gauza komunean; Elay bezalaxe, bi kooperatiba horiek ere Antzuolan daude kokatuta; euskara plana 1999an jarri zuten abian, eta urte hauetan guztietan, aldeak alde, ezagutzan, erabileran, motibazioan eta erakundetzean aurrerapauso nabarmenak eman dituzte. Ondorioz, beste erakundeentzat erreferente bihurtu dira hainbat arlotan; horren erakusgarri da Soziolinguistika Klusterraren kasu aurreratuetan Goizper eta Elay agertu izana, eta, duela gutxi, lantalan-en Erreka-ri buruz argitaratutako artikulua.

Hala ere, enpresa horiek, gauza komunetatik harago, badituzte berezitasun batzuk. Erreka-n, adibidez, hasieratik bereizi zituzten ildo ofiziala eta ildo boluntarioa. Goizper-en, berriz, euskara planaren lehen faseari amaiera ematea erabaki zutenean, euskararen estandarizaziora igaro zen plana; fase horretan euskararen eskuliburuan oinarrituta eta bertako pertsonek kudeatuta –kanpo teknikaririk gabe- lortutako erabilera maila altuari eustea lortu dute.

Irakurtzen jarraitu...

Eta halaxe egin genuen aurtengo Udaltop topaketan -ponentzien bideoak eskuragarri daude-; lehendabizi adituak entzun genituen eta, ondoren, talde-lanean, entzundakoaren barneratze eta kokatze lanari ekin genion.

120 bat lagun bildu ziren 10 taldetan; talde bakoitzean dekalogo bat osatu zen,  metodologia zehatz bat erabilita. Hamar dekalogo horien elkarketaren emaitza da “Hizkuntza-politika periferiatik erdigunera eta erdigunetik sail guztietara eramateko dekalogoa”:

Irakurtzen jarraitu...

Hizkuntza politikan, gizarte eragileen artean nahiz eragileon eta erakundeen artean, lankidetza ezinbestekoa da. Jarrera horixe defendatu zuen EMUNek Donostian izandako mahai-inguru batean. Hizkuntza politikan gizarte eragileen ekarpena eta papera zein izan behar duen eztabaidatu zuten euskalgintzako eragileek, tartean EMUNek.

Martxoan izan ziren Hizkuntza politika gizartean jardunaldiak, UEUk antolatuta. Bertan Dani Larrea EMUNeko zuzendari nagusiak parte hartu zuen mahai-inguru batean Xabier Mendiguren (Kontseilua), Itziar Nogeras (Elhuyar), Karmen Irizar (Topagunea) eta Lore Erriondorekin (UEU) batera. Mahai-inguru hartan gai hau jorratu zuten zehazki: Euskara dugu helburu eta lanabes: Gizarte-eragileen ekarpena.

Ondorengo lerrootan, EMUNek mahai-inguru hartan defenditu zuen jarrera laburtuko dugu. Hasteko, hizkuntza politika taxutzearen ardura ez da gizarte eragileen ardura, EMUNen ustez; hori erakundeen lana izan behar du. Baina, ez edozein erakunderena. Berriki, EAEko Justizia Auzitegi Gorenak, Azpeitiko Udalak euskararen normalizazioaren inguruan onartutako ordenantza dela eta, hauxe dio bere sententzian: “Euskararen erabilera planifikatzea, garatzea eta sustatzea ez dela udalerrien konpetentziakoa; ezbairik gabe, konpetentzia hori Euskal Autonomia Erkidegoari baitagokio, Konstituzioak eta Autonomia estatutuak erabakitzen duten bezala.” Ondorioz, argi dago konpetentzia ez dela ez udalarena ez beste inorena, erkidegoarena baizik.

Irakurtzen jarraitu...