Euskararen normalizazioa hizpide, hainbat kooperatibak hartu zuen parte uztailaren 18an MONDRAGONek antolatutako euskara topaketan.

Jarraibideen esparruan sakontzea da MONDRAGONeko euskararen plan estrategikoaren ildoetako bat. Zentzu horretan, Korporazioak ezarrita dituen Euskara Normalizatzeko Oinarriei eutsiaz batera, normalizaziorantz zenbait bide planteatu ziren Topaketan, hala nola euskaraz sortzea, ulermena bermatzea, euskararentzat funtzio propioak zehaztea eta eragileak sortzea. Finean, helburua da euskara normalizatzeko oinarrietatik euskararen normalizazio eredura bideak urratzen jarraitzea.

Ander Etxeberria MONDRAGONen hedapen kooperatiboaren arduradun eta euskara koordinatzaileak ireki zuen topaketa. Printzipio kooperatiboen artean jasotakoa gogora ekarriz –”Euskara, hizkuntza nazionala den aldetik, eta euskal kulturaren bereizgarriak suspertzen laguntzea”–, Korporazioak euskararen inguruan eginiko ibilbidea laburbildu zuen, zenbait mugarri azaldu eta 2006an onartutako Euskara Normalizatzeko Oinarriak azpimarratu zituen helburuari erreparatuta: lankideek zein hornitzaile eta bezeroek euskararen aukera bermatuta izatea.

Euskara Planak, Ziurtagiriak…

Oinarrion baliagarritasuna eta emaitza gogora ekarri ondoren (62 euskara plan Korporazioan, 28 Bikain ziurtagiri, Euslan eta Euskaragile egitasmoetan partaide gehienak kooperatiba kideak), normalizazioaren kontzeptuak iradokitzen duenaren gainean gogoeta egin zuten bertaratuek. Ondoren, normalizaziorantz egin beharreko bideen erakusgarri, Eika, Kide, Orkli, Fagor Taldea eta Fagor Ederlan kooperatibek euren egitasmoen berri eman zuten.

Eika (Ima Elexpuru). Euskaraz sortzeko lan ildoa abiatzera doaz datorren plangintzaldian. Epe motzean, euskaraz sortzeko dituzten aukeren diagnostikoa egingo dute eta estrategiak zehaztuko dituzte.

Kide (Zuriñe Arakistain): Lanpostuetako hizkuntza profilak definitu dituzte eta euskara kooperatibako kudeaketa sisteman txertatuko dute.

Orkli (Andoni Zubeldia): Hizkuntza eskakizunen proiektuarekin euskara enpresako sisteman sartzeko bidea ireki dute.

Fagor Taldea (Leire Okarantza): Plangintzaldi honetan euskarari funtzio propioak emateko lan ildoa abiatu dute, arlo instituzionaletik hasita eta bazkidetza harremanei helduta.

Fagor Ederlan (Ainhoa Mendibil). Hizkuntza ohiturak aldatzeko euskara eragileak aktibatu dituzte Prest! dinamikaren bitartez.

Amaiera emateko, Eider Alustiza Emuneko berrikuntza arduradunak normalizazioaren gainean jardun zuen. ENOren helburuaren garrantziari erreparatuz, hizkuntzaren normalizazioa lan munduan adierazteko gakotzat jo zituen honako ezaugarriak: euskarak erabilera erosoa izatea, naturala eta iraunkorra.

Jatorrizko albistea: Tu Lankide

Irakurtzen jarraitu...

KORRIKAren aitzakian, aurten ere, enpresa eta erakundeetan hainbat egitasmo eta ospakizun egin ditugu (kilometroak erosi, erakusketak…), eta jaso ditugun argazkien eta bideoen lagin txiki bat ekarri nahi izan dugu hona:

LKSkoei Korrika osoaren ekuatoreko kilometroa egokitu zitzaien, eta antolatzaileek txanpaina eman zieten eta konfetiak bota zituzten. Beheko argazkian ikusten da momentua:

Jarraian, IK4-Ikerlaneko, EIKA kooperatibak Wroclaw-n duen lantegiko eta Danobat Taldeko langileen bideoak:


Goian, IRIZAReko langileek erositako kilometroaren argazkia. Horrez gain 1000 boleto salduta ateratako diruarekin Ingudeako kilometroa erosi zuten beste enpresekin batera, eta Valtierrako kilometroa ere bai. Boletoak erosi zituztenen artean materiala zozkatu zuten.

CARREFOUR OIARTZUNgo langileak ere bizi-bizi euskararen alde!

Irakurtzen jarraitu...

14 erakunde horietatik 4k urrezko Bikain lortu dute (Elgoibarko Udala, Fagor Elektronika, Fagor Automation Usurbil eta Kide), 8k zilarrezkoa eta 2k oinarrizkoa.

image

Argazkia: Tu Lankide

Iñigo Urkullu lehendakariak Donostiako Kursaal Jauregian banatu zituen atzo, abenduak 19, Hizkuntza Kudeaketako Bikain Ziurtagiriak.

Ziurtagiri horiek banatzeko ekitaldira joan ziren, baita ere, Kultura eta Hizkuntza Politika sailburu Bingen Zupiria, Enplegu eta Gizarte Politika sailburu Beatriz Artolazabal, Osasun sailburu Jon Darpon eta Hizkuntza Politika sailburuorde Patxi Baztarrika eta Confebaskeko lehendakari Roberto Larrañaga.

Aurten, guztira, 21.500 langile barnean hartzen dituzten 52 enpresek jaso dute aitorpen hori, aurreko edizioetan baino bost aldiz gehiago, jauzi garrantzitsua “bide onetik” aurreratzen ari dela ondorioztatzeko, lehendakariak ziurtatu zuenez. Hala ere, Urkulluk, autoatseginean erortzetik urrun, uste du Eusko Jaurlaritzak arrakasta-dinamikak analizatzen jarraitu behar duela -hori da, hain zuzen ere, Euslan programaren helburua- eta Eusko Jaurlaritzaren konpromisoa adierazi zuen aurrerapen positibo horri eusteko aukera emango duten neurriak planteatzen jarraitzeko.

Emunek zerbitzua ematen dien erakundeei dagokionez, 14 erakunde aurkeztu dira eta lortu dute ziurtagiria; hauxe da zerrenda:

Elgoibarko Udala (urrezkoa)

Fagor Elektronika (urrezkoa)

Fagor Automation – Usurbil  (urrezkoa)

Kide (urrezkoa)

Guggenheim (zilarrezkoa)

Carrefour Olaberria (zilarrezkoa)

Fagor Ederlan (Burdina) (zilarrezkoa)

Hazi (zilarrezkoa)

Askora (zilarrezkoa)

Zarauzko Hiribusa (zilarrezkoa)

LKS Koop. E. (zilarrezkoa)

IK4-Ideko (zilarrezkoa)

Autocares Unitravel (oinarrizkoa)

Abere (oinarrizkoa)

Irakurtzen jarraitu...

Emun-ek kudeatzen dituen euskara planetan, hainbat modutan ospatzen da Euskararen Eguna; horrela, iazko abenduan egin genituen proposamenei beste hainbat gehitu dizkiegu aurten:

DSC_0053

  • Abenduaren 3tik aurrera paperezko mahai-zapi eta ahozapi berriak ikusi eta erabiliko ditugu Euskara Merkataritzara programan parte hartzen duten udalerrietako kafetegi, taberna eta jatetxeetan; Antsoain, Aranguren, Atarrabia, Berriobeiti, Berriozar, Burlata, Gares, Oltza Zendea, Uharte eta Zizur Nagusian, hain zuzen ere. Ekintzaren helburua ostalaritzan euskara erabiltzen hasteko laguntza eskaintzea da, eguneroko guneetan, ohikoak diren elkarrizketak euskaraz egiteko urratsa emateko, hizkuntza ohituran eragiteko eta euskarari presentzia gehiago emateko.
  • Film laburren emanaldia egingo dute Erroaken; Euskara Batzordeko kideek aukeratutako 4-5 film labur emango dira eguerdiko etenaldian. Film laburren ordez, hitzaldia antolatuko dute Soralucen –langile batek bere kirol esperientzia kontatuko du–.
  • Niessenen atsotitz lehiaketa eta Euskara Planaren maskota lehiaketa egingo dituzte.
  • Domusan, berriz, euskararentzako mezu lehiaketa egingo dute Euskararen Egunaren aurreko bi asteetan. Beste erakunde batzuetan ere egin dira antzeko ekintzak; hala nola, euskarazko hitz politena zein den jartzeko panelak jarri dira kafe-makinen ondoan, langile bakoitzak berarentzat euskarazko hitz politena zen den jar dezan.

Etxegintzakoak dira hurrengo 3 proposamenak:

  • Hitz kuttunen bilduma osatzen ari dira langileen ekarpenekin; “hitz bizien kofradia” deitu diote. Arrazoi bat ala beste, gutxi erabiltzen diren euskarazko hitzak berreskuratzea bururatu zaie eta, ez hori bakarrik, hitz horien aitabitxi/amabitxi ere izango dira. Azkenean hitz horiekin guztiekin bildumatxo polit bat osatu, eta Euskararen Egunean eurentzat hitz kuttunena zein den aukeratuko dute.
  • Euskobision lehiaketa; langileei proposatu diete, taldean ala banaka, abesti bat abestu eta grabatzeko. Langilez osatutako epai-mahai (aditu) batek erabakiko du zein den irabazlea.
  • Eta elkarte batean bazkaldu ostean, kantu bazkaria karaoke formatuan. Clecen ere bazkaria antolatzen ari dira abenduaren 4rako, langile bakoitzak etxetik ekarritako jateko eta edatekoekin. Bazkarian baldintza bakarra egongo da: harreman guztiak euskaraz izatea.
  • Lea-Artibako hainbat kooperatibatan (Eika, Kide, Fagor Arrasateren Markinako planta…) USB kargagailu bana oparituko zaie langile guztiei; kargagailuak esaldi hau izango du: “Euskaraz karga zaitez”
  • Kafea doan (kasu batzuetan propio sortutako irudia duten edalontzietan) hartu ahalko da hainbat enpresatan: Niessen, Eika, Kide, Fagor Arrasate… Kafeari laguntzeko etxetik bizkotxoa eraman (eta lehiaketa egin?) zuten iaz Idekoko langileek; bizkotxorik originalena eta gozoena zein zen erabakitzeko izan zituzten lanak!
  • Kide-n, ahalik eta euskara gehien erabiltzeko erronka horrez gain, hizkuntza alternantzia estiloa hedatzen ari dela-eta kezkatuta, eta horretaz kontziente egiten hasteko, aurtengo erronka apur bat aldatu nahi izan dute: “euskaraz inoiz baino gehiago egiteko kapazak al gara, beste hizkuntzetara pasa gabe?”. Erronka hori lortzeko, besteak beste, gometxak elkarri jartzeko jokoa egingo dute (hizkuntzaz aldatzen den bakoitzean, elkarri gometxak jarriko dizkiote).
Irakurtzen jarraitu...

KIDEn 2008an abiatu zuten Euskara Plana, eta oparoa izan da egin duen ibilbidea. Oparoa ez ezik, baita kasu aurreratua ere; hala aitortu zion Soziolinguistika Klusterrak 2012an. Lantalan-en aurretik ere aipatu izan ditugu KIDEko praktika onak; hizkuntza-politikaren gaineko artikulu honetan esate baterako. Oraingoan, langileen euskararekiko motibazioa nola lantzen duten azaltzeko eskatu diegu.Presentación1

KIDEn motibazioa ez dugu modu isolatuan eta inprobisatuan lantzen; planifikatuta eta ahalik eta modu integralenean egiten dugu bere lanketa.

A) Motibazioan eragiteko zuzeneko eta zeharkako pertsuasio bideak lantzen ditugu, biak baitira beharrezko eta elkarren osagarri.

a) Zuzeneko motibazioa: Joxpi Irastortzaren doktore-tesian oinarrituz, Erabilera Taldeak erabilera helburuen lanketarako ez ezik, hausnarketarako ere erabiltzen ditugu. Orain langileen gune naturalak baliatzen ditugu gero eta gehiago –Lankide Bilerak, kasu–, baina bitartekoak –hausnarketak– berdina izaten jarraitzen du.

b) Zeharkako motibazioa: lehiaketak, Euskararen Txokoa (ohar-taulan nahiz posta elektronikoz), Euskararen Eguna (KIDEn nahiz eskualde mailan), eta abar antolatzen ditugu.

Motibazio jardueretako edukiak aukeratzerakoan, berriz, bi irizpide hauek jarraitzen ditugu:

B) Momentuan esku-artean edo hizpide dituzten gertuko gaiekin lotura izatea, lanekoak izan daitezke edo bizitza arruntekoak; adibidez, kooperatiban bisioa lantzen ari garen une honetan, bisioa zer den edo Euskara Planaren bisioa zein izan beharko litzatekeen jarri dugu mahai gainean; edo, inguruko herrietako euskararen erabileraren edota ekimenen inguruan aritzen gara KIDEn antzeko egoerarik gertatzen den edo ez aztertzeko; edo, komunikabideetan euskararen inguruko berriren bat argitaratu baldin bada, lankideon artean partekatu dugu.

C) Neurketak egitea, eta neurketa horien emaitzak baliatzea; Pello Jauregik gomendatutakoari jarraiki, edozein esku-hartzeren aurretik eta ondoren neurketak egitea komeni da. Neurketa horien emaitzak motibazio jardueretan erabiliko ditugu datuak aztertu eta hausnarketa egiteko (Erabilera Taldeetan, adibidez). Jasotako informazioari arreta jarrita, eta aztertzeko edo gogoeta egiteko astia hartuz gero, eragina iraunkorragoa dela ikusi baitugu.

KIDEn, esaterako, urtean 3tan egiten ditugu isilpeko ahozko neurketak; eta, Euskararen Egunean, euskararen erabileraren marka hausteko erronka jaurtitzen diegu langileei, eta erronka lortu duten jakiteko egun horretan beste neurketa bat egiten dugu. Gero emaitzak aztertu eta konparatu egiten ditugu (erabilera, leialtasuna, hobekuntza…).

Beste adibide bat, 2 urtetik behin langileei egiten zaien erakunde kultura galdetegia da; galdetegi horretan 6 galdera Euskara Planari buruzkoak dira; 2009. urtetik galdera berberak egiten ditugu, horrela, urtez urtekoa konparatu eta bilakaerak aztertu ditugu.

Esan bezala, horiek guztiak langileak motibatzeko erabiltzen ditugu.

Lortutako emaitzek gure apustuaren egokitasuna berretsi dute, euskararen erabilera nabarmen handitu baita.

Bidaltzailea:  Urrate Etxaburu (KIDEko euskara teknikaria)

Irakurtzen jarraitu...