Gaur egun 360 bazkide dituen Eika kooperatiba 1973. urtean sortu zen Etxebarrin (Bizkaia), Lea-Artibai eskualdean. Bazkide gehienak Lea-Artibai eskualdekoak edo ingurukoak izanik, %89k daki edo ulertzen du euskara. Aurretik ere kasu aurreratu gisa nabarmendua izan du, besteak beste Soziolinguistika Klusterrak. Oraingoan, praktika on bat azaltzeko eskatu diegu, makinak euskaratzen egin duten bidea, hain zuzen ere.

Aurkezpena1

Eika Mondragon Korporazioko Industria Arloko Osagaien Dibisioan dago, eta sutegi elektrikoentzako osagaiak egiten ditugu bertan: bitrozeramikentzako foku irradiatzaileak, eta labeentzako erresistentzia elektrikoak. Eika Taldeko kide ere badira Poloniako planta (EPL), Txekiakoa (CZEika) eta Mexikokoa (EMX).

Euskara Planari dagokionez, honako hau da gure helburu nagusia: Etxebarriko Eika kooperatiban lan hizkuntza eta langileok jasotzen dugun zerbitzu hizkuntza euskara izatea, eta eskualdean eragile moduan jardutea.

Hortaz, euskara planaren helburu nagusia ezagututa, eta Eika industria enpresa dela kontuan izanik, tailerreko makinen arloan aparteko esfortzu eta inbertsio pertsonal eta ekonomikoa egin dugu; izan ere, tailerrean dago langile kopuru handiena –300etik gora makina daude tailerrean, eta 360 bazkideetatik 272 zuzeneko langileak dira–.

Horren erakusgarri, Eikako prozeduretan –inbertsio berrien prozeduran zehazki–, jasota dago makinek euskarazko aukera izan behar dutela, bai botoietan, bai pantailetan. Eta hornitzaileak aukerarik ematen ez duenean, Eikan bertan euskaratzen dira.

Horrela, 15 urtez euskararen normalizatzen jardun ondoren, tailerreko makinen kasuan lortu ditugun emaitzak azpimarragarriak dira:

1) Makinen botoiak: %86 euskara hutsez daude.

Izan ere, Eikako euskararen eskuliburuan jasota dago barne errotuluak –eta, beraz, makinen botoiak– euskara hutsez jarri behar direla.

Zergatik euskara hutsez? Gaztelaniazkoa ere begi aurrean daukagun bitartean euskaldunoi gehiago kostatzen zaigulako euskarazko hitza edo adierazpena geureganatzea. Euskara hutsean jarrita, ordea, euskaldunoi gure hizkuntza ohiturak aldatzeko eta euskarazko adierazpen berriak ikasteko bidea zabaltzen zaigu.

Euskaraz ez dakitenei, bestalde, ahoz azaltzen zaizkie errotuluek zer esan nahi duten (ez da txuletarik erabiltzen); berehala ikasten dute, euskarazko hizkuntza paisaiara ohitzen dira, eta apurka-apurka eta modu errazean euskararen munduan integratzeko ateak zabaltzen zaizkie. Guztiontzako da onuragarria.

2) Makinen aginte panelak eta pantailak: %73 euskaraz ere badaude –horietatik %90ean euskarak dauka lehentasuna, pantaila automatikoki jartzen baita euskaraz–.

Oraindik ere badira euskarazko aukerarik ez duten makina gutxi batzuk, bere garaian hizkuntza bakarrean egoteko diseinatu zirelako; makina horietako gehienak zaharrak dira.

Lan eta lorpen honen oinarrian, Eikako langile guztien nahia eta inplikazioaz gain, Eikako organoen euskararen aldeko apustu argia dago: euskara Eika barruko lan hizkuntza izatea, horretarako euskaraz lan egiteko langileen gogoa eta irakaskuntza arloan egindako lana aprobetxatuz.

Bidaltzailea: Ainhoa Irureta (Eikako produkzio arduraduna eta euskara koordinatzailea)

Irakurtzen jarraitu...

Nor ote da ekintzaile euskararen normalizazioan? Zer da ekintzaile izatea euskararen normalizazioari dagokionez?

5284327226_8929917473_o

Argazkia: https://www.flickr.com/photos/24991898@N02/5284327226

Galdera horiek izan ditugu buruan Lea-Artibaiko Euskara Batzordean azken hilabeteotan (Eika, Fagor Arrasate, Azaro, Cikautxo, Danobat eta Kide enpresetako kideak). Eta noizbait edo askotan portaera ekintzailea izan duten pertsonez inguratuta gaudela ohartu gara: enpresa batean euskara plana martxan jartzea erabaki duten pertsonak, makinari buruzko oharrak euskaraz idazten hasi den langilea edota sekula euskaraz egin ez den bilera batean euskaraz egiten hasi dena…

Guk geuk ere identifikatu ahal izan ditugu gure portaera ekintzaile batzuk, eta portaera horiek indartzeko jarraibide batzuk zehaztu eta proposatu dizkiogu gure buruari. Zuekin ere partekatu nahi izan ditugu; hemen dituzue:

  1. Euskararen erabileran eredugarri izan eta ahal den guztietan euskaraz egin.
  2. Enpresetako Euskara Batzordeko kideek euskararen kudeaketan parte hartu eta ekarpenak egin.
  3. Berritzailea izan.
  4. Egindako esfortzua eskertu eta lorpenak zabaldu.
  5. Arduraz jokatu eta hartutako ardurak bete.

Gai izango ote gara jarraibide horiek betetzeko? Jakina! Interesgarria da, bestalde, gure buruari galdetzea ea zein arlotan gauden indartsu eta zein arlotan hobetu behar dugun.

Eta portaera ekintzailea izan dugula identifikatzen dugunean, zer egin? Guk esperientzia hori deskribatzea proposatzen dugu eta arrakastaren faktoreak identifikatzea. Era horretan gutako bakoitzak deskubritu ahal izango du zeren bidez lortu dituen arrakastak, gure indarguneak hobeto ezagutuko ditugu eta errazago egingo zaigu portaera horiek errepikatzea.

Bidaltzailea:  Amaia Lariz (Emuneko aholkularia eta Lea Artibaiko Euskara Batzordearen koordinatzailea)

Irakurtzen jarraitu...