Gaur egun 360 bazkide dituen Eika kooperatiba 1973. urtean sortu zen Etxebarrin (Bizkaia), Lea-Artibai eskualdean. Bazkide gehienak Lea-Artibai eskualdekoak edo ingurukoak izanik, %89k daki edo ulertzen du euskara. Aurretik ere kasu aurreratu gisa nabarmendua izan du, besteak beste Soziolinguistika Klusterrak. Oraingoan, praktika on bat azaltzeko eskatu diegu, makinak euskaratzen egin duten bidea, hain zuzen ere.

Aurkezpena1

Eika Mondragon Korporazioko Industria Arloko Osagaien Dibisioan dago, eta sutegi elektrikoentzako osagaiak egiten ditugu bertan: bitrozeramikentzako foku irradiatzaileak, eta labeentzako erresistentzia elektrikoak. Eika Taldeko kide ere badira Poloniako planta (EPL), Txekiakoa (CZEika) eta Mexikokoa (EMX).

Euskara Planari dagokionez, honako hau da gure helburu nagusia: Etxebarriko Eika kooperatiban lan hizkuntza eta langileok jasotzen dugun zerbitzu hizkuntza euskara izatea, eta eskualdean eragile moduan jardutea.

Hortaz, euskara planaren helburu nagusia ezagututa, eta Eika industria enpresa dela kontuan izanik, tailerreko makinen arloan aparteko esfortzu eta inbertsio pertsonal eta ekonomikoa egin dugu; izan ere, tailerrean dago langile kopuru handiena –300etik gora makina daude tailerrean, eta 360 bazkideetatik 272 zuzeneko langileak dira–.

Horren erakusgarri, Eikako prozeduretan –inbertsio berrien prozeduran zehazki–, jasota dago makinek euskarazko aukera izan behar dutela, bai botoietan, bai pantailetan. Eta hornitzaileak aukerarik ematen ez duenean, Eikan bertan euskaratzen dira.

Horrela, 15 urtez euskararen normalizatzen jardun ondoren, tailerreko makinen kasuan lortu ditugun emaitzak azpimarragarriak dira:

1) Makinen botoiak: %86 euskara hutsez daude.

Izan ere, Eikako euskararen eskuliburuan jasota dago barne errotuluak –eta, beraz, makinen botoiak– euskara hutsez jarri behar direla.

Zergatik euskara hutsez? Gaztelaniazkoa ere begi aurrean daukagun bitartean euskaldunoi gehiago kostatzen zaigulako euskarazko hitza edo adierazpena geureganatzea. Euskara hutsean jarrita, ordea, euskaldunoi gure hizkuntza ohiturak aldatzeko eta euskarazko adierazpen berriak ikasteko bidea zabaltzen zaigu.

Euskaraz ez dakitenei, bestalde, ahoz azaltzen zaizkie errotuluek zer esan nahi duten (ez da txuletarik erabiltzen); berehala ikasten dute, euskarazko hizkuntza paisaiara ohitzen dira, eta apurka-apurka eta modu errazean euskararen munduan integratzeko ateak zabaltzen zaizkie. Guztiontzako da onuragarria.

2) Makinen aginte panelak eta pantailak: %73 euskaraz ere badaude –horietatik %90ean euskarak dauka lehentasuna, pantaila automatikoki jartzen baita euskaraz–.

Oraindik ere badira euskarazko aukerarik ez duten makina gutxi batzuk, bere garaian hizkuntza bakarrean egoteko diseinatu zirelako; makina horietako gehienak zaharrak dira.

Lan eta lorpen honen oinarrian, Eikako langile guztien nahia eta inplikazioaz gain, Eikako organoen euskararen aldeko apustu argia dago: euskara Eika barruko lan hizkuntza izatea, horretarako euskaraz lan egiteko langileen gogoa eta irakaskuntza arloan egindako lana aprobetxatuz.

Bidaltzailea: Ainhoa Irureta (Eikako produkzio arduraduna eta euskara koordinatzailea)

Irakurtzen jarraitu...

ULMA Taldea osatzen duten enpresetariko bat da ULMA Forja (edo ULMA Piping): 333 langileko lantaldea gara eta altzairuzko brida forjatuak egiten ditugu. Ia produkzio osoa atzerrira esportatzen dugu. Langileen ezagutza %84koa da eta erabilera, berriz, %64koa. Langileak euskaraz lan egitea da euskara planaren helburu nagusia, eta horretan asko lagundu du fabrikazioko makinen aplikazioa euskara hutsez jarri izanak.

ARGAZKIA

2010ean langileen gertuko erabileran eragin beharra zegoela ondorioztatu genuen. Horrela, makinak programatzeko Goitek aplikazioan eragitea ezinbestekoa zela erabaki genuen, fabrikazioko ia langile guztiek egunero erabiltzen baitute. Beraz, 2010eko eta 2011ko gestio planetako helburuak zehazterakoan, Goitek aplikazioa euskaraz jartzea adostu genuen Euskara Batzordean.

Alde teknikoari dagokionez, aplikazioko pantailak itzuli eta aldaketak aplikazioan ezarri genituen; laguntza gisa, euskara-gaztelania / gaztelania-euskara hiztegia sortu eta langileentzat eskuragarri jarri zen. Behin ordenagailu batean probak egin ostean, ordenagailu eta fabrikako makina guztietara zabaldu genuen; datutara ekarrita: 5 ordenagailu eta 15 makina euskarazko aplikazioarekin, eta 90 erabiltzaile inguru.

Langileengan nahiko harrera ona izan zuen. Hasieran, erdal hiztunek kezka adierazi zuten, baina, egun, ondo moldatzen dira. Erdal hiztunek izan zitzaketen arazoak ekiditeko gakoa izan zen langile horiekin koordinatzailea eta euskara teknikaria banan-banan egotea: batetik, egitasmoaren berri emateko eta ideia nondik zetorren azaltzeko; bestetik, zalantzetarako laguntza gisa hiztegi terminologikoa banatzeko.

Lagungarria izan zaigu, batez ere, eguneroko jardunean erabiltzen den aplikazioa euskaraz izatea:

  • enpresak euskararen aldeko apustuan aurrerapausoak ematen jarraitzea ekarri duelako.
  • langile euskaldunei euskaraz lan egiteko eskubidea bermatzen diegulako.
  • euskaraz ez dakiten langileak euskararekin harremanetan daudelako.
  • aplikazioa euskara hutsez egoteak euskarari prestigioa ematen diolako.

Asier Zulueta (ULMA Forjako koordinatzailea)

Irakurtzen jarraitu...

Badira urte batzuk DANOBATGROUP kooperatiba taldeko enpresek euskara planak dituztela martxan, eta plan horietatik sortutako lanak argitaratu eta jende guztiaren eskura jartzen dituzte. Lan horien artean, aurten, berrituta eta osatuta aurkezten du makina erreminta arloko irudiak zein hitzak euskaraz kontsultatzeko aukera ematen duen hiztegia.

L1210168 (2)

Hiztegi honek, batetik, gaztelaniatik euskarara eta euskaratik gaztelaniara kontsulta teknikoak egiteko aukera eskaintzen du. Bestetik, DANOBATGROUPen diseinatzen eta ekoizten diren hainbat makinaren irudiak ere agertzen dira, eta irudi horietan hiztegiko hitzak ikus daitezke. Horrez gain, nahi duen guztiak proposamenak egiteko aukera izango du; adibidez, hitzen bat ez badu aurkitu.

Ondorengo URLan dago denentzat eskuragarri http://hiztegia.danobatgroup.com/ eta, bertan sartutakoan, paperean argitaratzeko aukera izango du.

Artezteko makina, tornu, ebaketa eta zulaketako makina, xafla transformaziorako teknologia, eta fresatzeko makinetako terminoekin osatu da batez ere. Baina, termino horiez gain, beste hainbat ere jaso dira: artezketa prozesua definitzeko erabiltzen diren hainbat hitz, Danobat kooperatibak argitaratutako Tailerreko Eskuliburu Teknikokoak, Ideko kooperatibak lantzen diharduen osasungintza, aeronautika eta trenen sektoreko hitzak…

Etengabe lantzen ari den hiztegia da eta, noizean behin, eguneratu egingo da taldeko beste kooperatiba batzuetako terminoekin eta eguneroko lanean erabiltzen diren bestelako hitzekin.

Irakurtzen jarraitu...