2017ko Euskararen Nazioarteko Eguna ospatzeko ekimen ugari antolatu dituzte enpresa eta erakundeek. Horietako hainbat iruditan jasota hemen:

Aita Menniko euskara batzordeak bideoa prestatu du euskararen egunerako. Aita Menniko egoitzetan euskararen erabilera indartzeko egiten ari diren lanketa ikustarazi nahi izan dute. Durangoko egoitzan “euskaraz bizi gura dot” lemapean murala osatu dute.

 

 IRSE- EBIko euskara batzordeak euskara erabiltzeko 11 aukera aurkeztu ditu bideo baten bidez: ulersaioak, ulerrizketak, eusle, bazkaltegiak, euskararen eguneko ekimenak, euskararen txokoa…

 

Bizkaiko abokatu euskaldunen eguna ospatu du abenduaren 1ean. Helburu nagusienetako bat etorkizuneko abokatu euskaldunekin elkarlanean aritzea da, eta, horretarako, momentu honetan abokatutzako masterra egiten dabiltzan hainbat gazte hurbildu dira ekitaldira.

 

Euskararen egunari buruzko mezu orokorra zabaldu diete EAEko epaitegietako langile guztiei eta kanpo eragileei  (abokatu eta prokuradoreei). Amurrio, Bergara, Gernika eta Tolosako epaitegietan lehen hitza euskaraz bultzatzeko kanpaina egin dute abenduaren 3ko astean eta pilulen bilduma banatu dute.

 

Auzo Lagunen hamaiketakoa, argazki lehiaketako sarien banaketa, astebete lehenago eginiko neurketa abisatuaren emaitzen zabalkundea eta lehen lauhilekoan abiatuko den Prest egitasmoaren aurkezpena egin dute. Sorpresa ere jaso dute bisitari bereziarekin.

DANOBATGROUPen “euskara aldean, erabili lanean” lemarekin jarraitu dute. Taldeak kooperatibak dituen herrietako euskara aldizkarietan euskara planaren berri eman dute eta lehiaketa bat jarri dute abian. Taldeko kooperatibetan ere lehiaketa egin dute langileen artean. Goizean goiz “euskarak 365 egun” pegatinak banatu dituzte langileen artean eta jangelako mahai guztietan euskarari buruzko esaldiekin osatutako txartelak jarri dituzte hizketagai izan daitezen.

DANOBAT kooperatiban kafe-makinetan kafea doan egon da egun osoan. Euskaraz idatzitako emailak bildu eta neurtu ditzute, euskal produktuen truke. Langileen taldeko argazkia atera dute eta ondoren Jakoba Errekondoren hitzaldia izan dute.

IK4 Teknikerren goizeko 7etan eta 8etan spining saioak euskaraz egin dituzte. Eguerdian Kike Amonarrizekin solasaldia izan dute. Aldez aurretik euskara batzordetik hainbat galdera prestatu dituzte eta saiora sartzean langile bakoitzak kutxan galderak sartzeko aukera izan du. Ondoren, 2018 urteko egutegia aurkeztu dute, Teknikerrek egindako 12 proiektu esanguratsuren irudiekin.

 

IK4 Ikerlanen euskararen egunerako ipuin baten hasiera zabaldu zuten egun batzuk lehenago eta euskararen egunerako amaiera proposatu dute ekimenean parte hartu langileek. Amaiera ederrena aukeratu dute ekitaldian. Egunean zehar kafe-makinek kafea debalde eman dute euskararen alde.

 

Fagor Industrialen euskararen astean bertso lehiaketa egin dute. Fagor Industrialen euskararen etorkizuna zein izango den hausnartu dute “ Non egongo gara 2030ean?” saioan eta hurrengo urteetako helburu eta ekintzak proposatzeko aukera izan dute langileek. Azkenik, Markel Irizarrekin ordubeteko hitz-aspertua izan dute euskararen erabilerari buruz, besteak beste.

 

LKS Taldeko (Ingeniaritza eta Aholkulariak) langileak bulego bakoitzean mokadua egiteko elkartu dira eta ezetz asmakizuna asmatu?” lehiaketako sari banaketa egin dute.

 

Sareteknikan hamarretakoa egiteko elkartu dira eta bertan jarri duten otarreko barazkien izen guztiak euskaraz eman eta preziora gehien hurbildu denak barazki ekologikoen saskia eraman du etxera.

 

SD Eibar. Ereserkia euskaraz sortu izanari balioa emateko ekimena jarri dute abian.  Zaleei eskatu diete ereserkia taldean, familian, lanean… grabatuta bidaltzeko. Mendilibar entrenatzaileak aurkeztu du ekimena.

 

Irizarren euskararen eguneko ospakizunen ondoren, talde argazkia atera dute. Autobusean idatzi dute: Mendeetan zehar, inork ez daki noiztik, jendeak euskaraz egin du lan eskualde honetan. Irizarren ere euskaraz lan egiten dugu, gurea zaindu eta mundu zabalera begira.

 

Mondragon Zentro Korporatiboan euskaraz hitz gustukoenekin murala osatu dute. Ondoren, zozketa, saria eta zizka-mizka tartea izan dute.

 

Ondorengo erakundeetan ere antolatu dituzte ekintzak: Dbusen euskarazko atsotitzen lehiaketa egin dute; Electra Vitorian argazki lehiaketako sari banaketa egin dute haimaiketakoarekin lagunduta; Altsasukon “belarriprest eta ahobizi” ekimenaren aurkezpena egin dute hamaiketakoarekin batera; Hazin ardo eta gazta dastaketa egin dute Mikel Garaizabalekin; Fagor Ederlanen kafe makinen ondoan jarritako kutxetan euskararekin lotutako mezuak sartu dituzte langileek eta ondoren ikusgari jarri dituzte guztiak ohar taulan; Lanbiden euskarazko liburuen trukea egin dute; EJIEn lehiaketa egin dute langile guztien artean eta eusle ekimenean parte hartu dutenei eskertza egin diete; AFA kirola eta Gasteizko Udaleko Kirol arloan kartelak eta mezuak zabaldu dituzte; Ulma Taldeko kooperatiba guztietan kafea doan egon da, lehiaketa egin dute eta bertso txapelketa antolatu dute: Fagor Electronican kafea debalde egon da eta “euskarak 365 egun” mezudun katiluak jarri dituzte eskuragarri; Idekon Aitzol Galletebeitiaren hitzaldia izan dute; Soralucen barne bisita egin dute euskaraz, fabrikazioan dauden makinak ikustera; Otxandioko gaztetxean mikroipuin lehiaketa eta Handia filmaren emanaldia egin dute. Osartenen tupper osasungarrien inguruko lehiaketa antolatu dute; Fagor Automationen 2018ko egutegirako euskararen aldeko esaldien lehiaketa egin dute; Mapsan zifra euskutua lehiaketa egin dute.

Irakurtzen jarraitu...

Bikain kanpo ebaluazioak Eusko Jaurlaritzak antolatzen ditu Euskalit Bikaintasunerako Euskal Fundazioarekin lankidetzan, eta erakunde batean euskararen erabilera, presentzia eta kudeaketa neurtzera daude zuzenduak. Bikainek hiru garapen-maila edo ziurtagiri hartzen ditu bere baitan: oinarrizkoa (200 puntu gutxienez); tarteko maila edo zilarrezkoa (400 puntu gutxienez); eta goi maila edo urrezkoa (700 puntu gutxienez).

Aurtengo ziurtagiriak astelehenean, abenduak 21, banatu ziren Gasteizko Europa Jauregian, eta Iñigo Urkullu lehendakariaz gain, Hizkuntza Politika eta Kulturako sailburu Cristina Uriartek, Hizkuntza Politikarako sailburuorde Patxi Baztarrikak, eta CONFEBASKeko presidente Roberto Larrañagak ere parte hartu zuten.

2015_12_21_lhk_bikain_196

Argazkia: irekia

Ebaluazioa egiten, orotara, Bikain Ebaluatzaileen Klubeko 158 kide aritu zirela nabarmendu zen; bestalde, banatutako 65 ziurtagirietatik 41 urrezkoak izan ziren, 20 zilarrezkoak eta 4 oinarrizkoak. EMUNen zerbitzua eta aholkularitza jasotzen duten erakundeetatik, aurtengo edizioan ziurtagiria jaso dutenak honako hauek izan dira:

“Gure helburua da euskararen erabilerari aplikatutako kalitate-parametroek toki naturala topatzea gure enpresen eta erakundeen kudeaketan, ekoizpenean eta komunikazioan”, adierazi zuen Urkulluk. Berritzailea izan zen Bikain bere sorreran, eta aurrerantzean ere berritzaile izaten jarraituko du, Bikain berria eta berritua, enpresetara ez ezik, administrazio eta erakunde publikoetara ere zabalduko baita.

Bukatzeko, Bikain ziurtagiriak duen babesa azaltze aldera, gogora dezagun Bikain Ziurtagiriaren zuzendaritza organoan Eusko Jaurlaritzako Hizkuntza Politikarako sailburuordea dela batzordeburu, eta EAEko enpresarien elkarteak (CONFEBASK, SEA, CEBEK eta ADEGI), Euskadiko Kooperatiben Konfederazioa, hiru foru aldundiak, Euskalit, Euskaltzaindia eta EUDEL biltzen direla bertan.

Iturria: irekia

Irakurtzen jarraitu...

Emun-ek kudeatzen dituen euskara planetan, hainbat modutan ospatzen da Euskararen Eguna; horrela, iazko abenduan egin genituen proposamenei beste hainbat gehitu dizkiegu aurten:

DSC_0053

  • Abenduaren 3tik aurrera paperezko mahai-zapi eta ahozapi berriak ikusi eta erabiliko ditugu Euskara Merkataritzara programan parte hartzen duten udalerrietako kafetegi, taberna eta jatetxeetan; Antsoain, Aranguren, Atarrabia, Berriobeiti, Berriozar, Burlata, Gares, Oltza Zendea, Uharte eta Zizur Nagusian, hain zuzen ere. Ekintzaren helburua ostalaritzan euskara erabiltzen hasteko laguntza eskaintzea da, eguneroko guneetan, ohikoak diren elkarrizketak euskaraz egiteko urratsa emateko, hizkuntza ohituran eragiteko eta euskarari presentzia gehiago emateko.
  • Film laburren emanaldia egingo dute Erroaken; Euskara Batzordeko kideek aukeratutako 4-5 film labur emango dira eguerdiko etenaldian. Film laburren ordez, hitzaldia antolatuko dute Soralucen –langile batek bere kirol esperientzia kontatuko du–.
  • Niessenen atsotitz lehiaketa eta Euskara Planaren maskota lehiaketa egingo dituzte.
  • Domusan, berriz, euskararentzako mezu lehiaketa egingo dute Euskararen Egunaren aurreko bi asteetan. Beste erakunde batzuetan ere egin dira antzeko ekintzak; hala nola, euskarazko hitz politena zein den jartzeko panelak jarri dira kafe-makinen ondoan, langile bakoitzak berarentzat euskarazko hitz politena zen den jar dezan.

Etxegintzakoak dira hurrengo 3 proposamenak:

  • Hitz kuttunen bilduma osatzen ari dira langileen ekarpenekin; “hitz bizien kofradia” deitu diote. Arrazoi bat ala beste, gutxi erabiltzen diren euskarazko hitzak berreskuratzea bururatu zaie eta, ez hori bakarrik, hitz horien aitabitxi/amabitxi ere izango dira. Azkenean hitz horiekin guztiekin bildumatxo polit bat osatu, eta Euskararen Egunean eurentzat hitz kuttunena zein den aukeratuko dute.
  • Euskobision lehiaketa; langileei proposatu diete, taldean ala banaka, abesti bat abestu eta grabatzeko. Langilez osatutako epai-mahai (aditu) batek erabakiko du zein den irabazlea.
  • Eta elkarte batean bazkaldu ostean, kantu bazkaria karaoke formatuan. Clecen ere bazkaria antolatzen ari dira abenduaren 4rako, langile bakoitzak etxetik ekarritako jateko eta edatekoekin. Bazkarian baldintza bakarra egongo da: harreman guztiak euskaraz izatea.
  • Lea-Artibako hainbat kooperatibatan (Eika, Kide, Fagor Arrasateren Markinako planta…) USB kargagailu bana oparituko zaie langile guztiei; kargagailuak esaldi hau izango du: “Euskaraz karga zaitez”
  • Kafea doan (kasu batzuetan propio sortutako irudia duten edalontzietan) hartu ahalko da hainbat enpresatan: Niessen, Eika, Kide, Fagor Arrasate… Kafeari laguntzeko etxetik bizkotxoa eraman (eta lehiaketa egin?) zuten iaz Idekoko langileek; bizkotxorik originalena eta gozoena zein zen erabakitzeko izan zituzten lanak!
  • Kide-n, ahalik eta euskara gehien erabiltzeko erronka horrez gain, hizkuntza alternantzia estiloa hedatzen ari dela-eta kezkatuta, eta horretaz kontziente egiten hasteko, aurtengo erronka apur bat aldatu nahi izan dute: “euskaraz inoiz baino gehiago egiteko kapazak al gara, beste hizkuntzetara pasa gabe?”. Erronka hori lortzeko, besteak beste, gometxak elkarri jartzeko jokoa egingo dute (hizkuntzaz aldatzen den bakoitzean, elkarri gometxak jarriko dizkiote).
Irakurtzen jarraitu...

Salmenten %90 baino gehiago esportaziora bideratzen du DANOBATGROUPek; eta, bezeroak ez ezik, hornitzaileak, ordezkaritzak, banatzaileak, produkzio fabrikak… ditu atzerrian. Horiekin guztiekin izaten dituen komunikazioetan hainbat hizkuntza baliatzen ditu, baina ingelesa da nagusi. Halere, gertuago ere beste hainbatekin komunikatu behar izaten du; hala nola, hornitzaileak, ikastetxeak, administrazioa… eta, nola ez, kooperatibetako bazkideak. Beraz, euskarak ere izan dezake eta izaten du lekurik.

Horren harira, Mondragonen kooperatibetako euskara koordinatzaile eta batzordekideentzat antolatutako saioan Idoia Bustinduy komunikazio arduradunak azaldutakoak jaso ditugu hemen.

SONY DSC

Argazkia: AZK

Elementu batzuetarako hizkuntza irizpideak daude finkatuta; beste batzuetarako, berriz, ez dago irizpiderik, baina hizkuntza ohiturak euskararen presentzia finkatu du. Hona hemen, labur-labur, komunikazio elementu bakoitzean nola jokatzen den:

Kasu gehienetan, eduki bera egoten da euskaraz eta beste hizkuntza batzuetan:

  • Bi hizkuntzatan –euskaraz eta gaztelaniaz, euskara lehenetsiz–: barne jakinarazpenak, bilera deialdiak, lan eskaintzak, seinaleak eta errotuluak, txosten eta aurkezpen ereduak, bisitarientzako DANOBATGROUPen aurkezpen bideoa, BIEMH erakustazoketako informazioa eta gonbidapenak
  • Hiru hizkuntzatan –euskaraz, gaztelaniaz eta ingelesez–: prentsa oharrak eta, ondorioz, ohar horien txioak.
  • Sei hizkuntzatan –euskaraz, gaztelaniaz, ingelesez, alemanez, txineraz eta errusieraz–: webgunea.

Beste kasuren batean euskarazko eta gaztelaniazko edukiak tartekatzen dira, baina informazio bera eman gabe:

  • Adibidez, Batzar Nagusian. Dena den, aipatu behar da, Danobat eta Soralucen aldi bereko itzulpena baliatzen dela; horri esker, azken urteetan euskararen presentzia gaztelaniarena baino handiagoa izan da.
  • Prentsaurrekoak ez dira egunero izaten, eta halakoetan ere euskara eta gaztelania tartekatzen dira, eta, ahal dela, informazioa errepikatu gabe.

Euskara hutsezko praktikak ez dira hain ohikoak:

  • Duen zabalkundearengatik edo irudian duen eraginarengatik bat nabarmentzekotan, hormako nahiz mahai gaineko egutegiak aipatuko genituzke, bazkide guztiei banatzeaz gain, bisitariei-eta banatzen baitzaizkie.
  • Barrura begirako hainbat errotulu ere euskara hutsez jartzen dira kooperatiba batzuetan: kafe-makinakoak, gaztelaniaz eta euskaraz antzeko grafia duten errotuluak…

Bukatzeko, badira praktika batzuk non euskaldunei euskaraz eta erdaldunei gaztelaniaz (edo bi hizkuntzatan) egiten zaien:

  • Horren adibide, hainbat kooperatibatan bazkideentzat hitzaldi informatiboak antolatzen direnean, taldekatzeak hizkuntzaren arabera egiten dira; horri esker, gero eta euskaldun gehiagok euskara hutsez jasotzen dituzte azalpenak.
  • Bazkide guztientzako prestakuntza saio orokorretan ere izan da hizkuntzaren araberako taldekatze esperientziaren bat; heziketa kooperatiboaren saioak, kasu.
  • Azkenik, Soralucek barne komunikazioetarako bi kanalen estrategia jarraitzen du; hau da, euskaldunekin euskara hutsez izaten da harremana, eta erdaldunekin bi hizkuntzatan.
Irakurtzen jarraitu...

Lantalan-en, aurretik ere, aipatu izan ditugu gorrak eta zeinuen hizkuntzak; Miren Lazkanok, gure lankideak, bere HIZNETeko sakontze-egitasmoaren laburpen artikulua idatzi zuenean, hain zuzen ere. Oraingoan, gorrek lanean nahiz lanetik kanpo zein egoera bizi duten jakin nahi izan dugu eta, horretarako, Iñaki Madinabeitia, AransGiren Bergarako egoitzako zuzendariarengana jo dugu, eta hark argitu dizkigu zalantzak.

aspasor_que-te-puede-ofrecer

Argazkia: www.aspasor.org

Zein da gorren egoera gaur egun? Zer eskaintzen die AransGik?

Gorren komunitatea minorizatua eta ahula da, euskaldunona baino gehiago; gorrak asko izan arren –1000 pertsonatik 1 jaiotzaz gor sakona da, eta 2-3 haurtzarotik– sakabanatuta bizi baitira.

Batzuetan galdetzen digute ea zein entzumen galeratik aurrera den pertsona bat gorra. Guretzat entzumen galeraren bat duen pertsona oro gorra da, edo izan beharko litzateke; “litzateke” esaten dut, askotan familiakoei eta ingurukoei kosta egiten baitzaie euren senide edo lagun hori gorra dela onartzea.

Guri, AransGi-ri dagokionez, Bergaran, Tolosan eta Donostian ditugu egoitzak, eta gorrei –haur nahiz nagusi– arreta integrala eskaintzen diegu; horretarako, Jaurlaritzako Hezkuntza Sailarekin, eta Aldundiko eta udaletako hezkuntza eta ongizate zerbitzuekin koordinatzen gara.

Gortasuna sendatzeko edo arintzeko gaur egun merkatuan dauden bitartekoak eraginkorrak al dira?

Egia da gortasuna ez dela sendatzen, baina gero eta baliabide gehiago eta hobeak daude. Adibidez, audiofonoak ahozko mezuak filtratu eta anplifikatu egiten ditu, baina, bere mugak ditu, egoera batzuetan ez baititu jasotako mezu eta soinu guztiak ondo bereizten eta sailkatzen, eta egoera jakin batzuetan (taberna batean, esaterako) gorrak zarata baino ez du entzuten. Gor sakonei, berriz, inplanteak jartzen zaizkie; belarriko koklean (karakolean) zelulak estimulatzeko elektrodoak sartzen zaizkie, eta horri esker informazio akustikoa iristen da garunera.

Lan-munduari dagokionez, gorrek zein zailtasunekin egiten dute topo?

Gorrek azpimarratu nahi izaten dute eurak ez direla arazoa, baliabideak eskaintzen zaizkienean arazoak, neurri batean behintzat, desagertu egiten baitira. Ñabardura hori egitea garrantzitsua da.

Lan-munduan –mundu arruntean bezalaxe– laguntza bisualaren premia du gorrak. Kontuan izan behar dugu gortasunik ez duen pertsona batek jasotzen duen informazio zehatz osotik %70 inguru entzumenetik jasotzen duela; gortasuna duen pertsona baten kasuan, berriz, ikusmenak hartzen du lehentasuna ezinbestez. Itsu bat eta gor bat alderatuz gero, esango nuke gorrak itsuak baino bizi kalitatea hobea duela, baina itsu batek gor batek baino informazio gehiago jasotzen duela aldi berean.

Aipatu dudan laguntza bisuala bi motatakoa izan daiteke: azpitituluekin edo zeinuen hizkuntzarekin. Zeinuen hizkuntza erosoagoa eta eraginkorragoa da, gerta baitaiteke gorrak azpitituluak ez ulertzea, azpitituluen hizkuntza edozein dela ere. Gorrei ahozko bi hizkuntza funtzional ikastea (demagun euskara eta gaztelania) ikaragarri kostatzen zaie; bakarra ikasteko ere esfortzu handia egin behar izaten dute. Are gehiago, ia seguru nago, ez bagenu gor bat hizkuntza funtzional bat ikastera bultzatuko, bera ez litzatekeela hizkuntza hori menperatzera iritsiko, hau da, ikasi bai, baina ez luke hizkuntza baliabide aberastasun handiegirik izango.

Ondorioz, gorrek ez dituzte euskara edo gaztelania moduko hizkuntza funtzionalak menperatzen. Arrazoia? Guk bizitza osoa daramagu hizkuntza horiek etengabe jasotzen eta erabiltzen, eta horrek baliabide aberastasun handia ematen digu; gorrak, berriz, entzuleentzat prestaturiko gizarte honetan, ikasketan atzeratuta joaten dira maiz, eta askoz baliabide gutxiago menperatzera iristen dira, bai ahozkoan, bai idatzizkoan; bai jasotzerakoan, bai adierazterakoan.

Beraz, gorrak informazio osoa jasotzen duela ziurtatzeko arreta berezia jarri behar da, bestela informazioa jasotzerakoan gaizki-ulertu asko gertatzen baitira, lantegietan ere bai; lagundu egin behar zaie, eta informazioa modu ulerterrazean eman. Idatzizkoarekin errazagoa da (adibidez, idatzia etxera eraman eta etxekoek azaldu ahal diote), baina ahozkoarekin eta bat-batekoa baldin bada, askoz zailagoa da konponbideren bat topatzea.

Enpresetan lan egiteko aukerak mugatu egiten al zaizkie?

Gorren %50 inguru lantegi estandarretan ari da lanean, eta beste %50 enpresa babestuetan (Gureak, Katea…).

Enpresa estandarrei dagokionez, oraindik ere bide luzea dago egiteko, nahiz eta tarteka ikusten diren kasu eredugarri batzuk; adibidez, Soralucen, Batzar Nagusian zeinuen hizkuntzaren aldibereko itzulpena egin izan dute Eskuaire zerbitzua baliatuz. Baina aitzindaria eta enpresa guztien artean eredugarriena aipatu beharko banu, Elay aipatuko nuke, 10-15 urteko elkarlana izan baitugu eurekin. 5 langile gorrek egiten dute bertan lan, gor horietako bakoitza gortasun maila desberdinarekin, eta enpresak laguntza asko eta askotarikoa eskaintzen die. Gainera, enpresa osoko langileei eskaintzen zaizkie zeinuen hizkuntza ikasteko ikastaroak. Guretzat ere oso lagungarria eta aberasgarria izan da eurekin izan dugun elkarlana, ekintza eta estrategia desberdinak probatzeko aukera eskaini baitugu Elayk.

Irakurtzen jarraitu...